PETER POST

DOBRE OBYCZAJE WE DWOJE

część pierwsza
MY I NASZ ŚWIAT

przełożyła Magdalena Perdek

Fundacja Festina Lente
Warszawa 2013

Niektórzy mogą się zastanawiać, czy nie jest dziwne dziękowanie tej samej osobie na pierwszych stronach dwóch różnych książek?

Moim zdaniem, to nie jest dziwne.

Szczerze mówiąc, kiedy tworzyłem Essential Manners for Men (książka ta ukaże się wkrótce nakładem Cartalia Press pt. Po męsku. Obyczaje silnej płci), nie sądziłem, że napiszę następną książkę, i to o parach. Prawda jest jednak taka, że moja żona ma ogromny wpływ na mnie jako na mężczyznę i partnera. Cóż, nie byłbym w stanie napisać niczego sensownego o parach, gdyby nie 32 lata, które z nią spędziłem.

Tak naprawdę, to moja żona jest współautorką tej książki. Bez wspólnych doświadczeń, bez naszych wzlotów i upadków, nie mógłbym jej napisać.

Mam ogromną przyjemność ponowne podziękować mojej żonie, Tricii.

PODZIĘKOWANIA

CZY TO W PRACY, CZY NA SPOTKANIACH Z PRZYJACIÓŁMI LUB TEŻ poznając nowych ludzi, wszędzie doświadczałem ogromnej otwartości i chęci innych osób do dzielenia się swoimi doświadczeniami na temat bycia w związku. Mówiły mi o swoich wątpliwościach, gafach, problemach i wyjaśniały, na czym polega sekret ich udanego związku. Wam wszystkim składam gorące podziękowania za Wasze spostrzeżenia, Waszą szczerość i otwartość.

Chcę też podziękować tym osobom, których historie przewijać się będą przez całą książkę, są to: Michelle Lambert, Dana Apgar, Nicole i Michael Atherton, Leigh i Peter Phillips, Virginia i Mac Keyser, Dana i Ray Murphy, Maureen i Bill Post, Libby i Bill Post, Patsy Kolbe, Angela Zagursky, Andy Champine, Toni Sciarra, a także Katherine O’Moore Klopf oraz Katherine i Scott Cowles.

Na szczególne podziękowania za okazaną mi pomoc w trakcie pisania tej książki oraz za chęć kwestionowania każdej rady, jakiej udzielam na dalszych stronach, zasługuje Royce Phillips.

Ta książka nie powstałaby, gdyby nie pomoc, entuzjazm i profesjonalne rady, którymi przysłużył się mój wydawca w HarperCollins, Toni Sciarra.

Pragnę również podziękować kilku osobom za ich pomoc i zachętę w tworzeniu tej książki, są to: Greg Chaput, Elizabeth Upham Howell, Cindy Post Senning, Peggy Post, Anna Post, Lizzie Post, Katherine Cowles oraz Dick Dorr.

I na koniec, jestem niezmiernie wdzięczny wszystkim osobom, które wzięły udział w naszym sondażu dla par. Z ich odpowiedzi jasno wynika, że żyją w udanych związkach. Z całego serca dziękuję Wam wszystkim za otwartość oraz chęć dzielenia się swoimi doświadczeniami.

PRZEDMOWA

CO TO ZNACZY BYĆ PARĄ? TO ZNACZY, ŻE DWOJE LUDZI ZAUROCZONYCH  sobą chce spędzać razem czas, że są zdecydowani zaangażować się w poważny związek i są gotowi wspierać się nawzajem w trudnych chwilach. Wiek, płeć i sytuacja finansowa nie mają znaczenia. Ważne są (uniwersalne) problemy, którym tych dwoje ludzi musi stawić czoła we wzajemnych relacjach i, jako para, w relacjach z innymi ludźmi.

A oto jeszcze jedna uniwersalna prawda. Etykieta ma na celu budowanie więzi i dlatego będzie ona zawsze odgrywała ważną rolę w kontaktach ludzi tworzących parę – bez względu na to, czy zdają sobie oni z tego sprawę, czy nie.

O tym właśnie jest ta książka. Mam nadzieję, że w trakcie lektury każdego rozdziału czytelnicy doznają paru momentów olśnienia, a porady udzielane na kartkach tej książki pozwolą im ocenić, jak dobrze (lub źle) radzą sobie z podejmowaniem decyzji, które wpływają na ich związek.

W trakcie lektury czytelnicy mogą napawać się radością, że pewne rzeczy robią dobrze, oraz zastanowić się nad tymi, które mogą zmienić, a także podzielić się swoimi przemyśleniami z partnerem lub partnerką.

Takie podejście do niniejszej książki sprawi, że po jej przeczytaniu będziecie czuć się pewniej i swobodniej w Waszym związku i znajdziecie się na dobrej drodze, aby zbudować najlepszy i najtrwalszy związek Waszego życia.

WPROWADZENIE
I WTEDY MNIE OLŚNIŁO

NIEDAWNO, NA PRZYJĘCIU BOŻONARODZENIOWYM, ROZMAWIAŁEM Z DUŻO młodszą od siebie kobietą będącą w poważnym związku. Rozmowa ta sprawiała mi dużą przyjemność. Jakże mogło być inaczej? Oto młoda, atrakcyjna i zabawna kobieta zwróciła na mnie uwagę przez dłużej niż 30 sekund. Czułem się jak w niebie – i moja żona zdawała sobie z tego sprawę. Nie mogłem jednak zignorować faktu, że owa dwudziestoparoletnia kobieta wyglądała na poruszoną, a powodem tego był mężczyzna, z którym przyszła, a który to rozmawiał z inną równie atrakcyjną, młodą kobietą.

Kiedy zapytałem niewinnie, w czym tkwi problem, odpowiedziała, rzucając mordercze spojrzenie: „Minęło już ponad pięć minut, a on nadal z nią rozmawia!”

„I co z tego?” – powiedziałem.

Jej odpowiedź była dla mnie zaskoczeniem „Przecież to za długo” – stwierdziła i widać było, że ta sytuacja sprawia jej przykrość.

„Ale Ty od prawie dziesięciu minut stoisz i rozmawiasz ze mną” – zauważyłem. Najwidoczniej nie należałem do tej samej ligi, co ta atrakcyjna młoda kobieta rozmawiająca z partnerem mojej rozmówczyni.

Morał z tej historii: To, co jednej osobie w związku wydaje się niewinnym zachowaniem, może być odebrane zupełnie inaczej przez drugą osobę. Każda para musi ustalić własne granice, a każdy z partnerów musi je szanować.

Chwilę później zauważyłem, że moja rozmówczyni stoi razem ze swoim partnerem. Ona wyglądała na zadowoloną, a on uśmiechnął się do mnie i powiedział półgłosem: „Osiem i pół minuty”.

Na co ja powiedziałem mu: „Ty dostajesz tylko pięć”. I tak muszą ze sobą porozmawiać.

Kilka tygodni później w księgarni w moim rodzinnym mieście Burlington w stanie Vermont oglądałem książki w dziale poradników i uderzyło mnie, że praktycznie wszystkie traktowały o tym, jak dojść do siebie po porażce w życiu – zwłaszcza życiu dzielonym z drugą osobą.

Gdyby wszyscy ludzie kupujący masowo takie poradniki spróbowali zastosować kilka zasad savoir-vivre’u w rozwiązywaniu problemów w związkach, to, pomyślałem sobie, być może te związki nie musiałyby być ratowane, a czytelnicy nie musieliby kupować tego typu książek.

I wtedy mnie olśniło.

Zdałem sobie wtedy sprawę, że chcę napisać książkę o dobrych manierach dla par. W końcu zadaniem etykiety jest pomoc w budowaniu lepszych związków poprzez uczenie się, jak unikać niebezpiecznych sytuacji lub rozładowywać potencjalne. Przecież związek z Twoją Drugą Połową jest najważniejszą relacją w Twoim życiu. Dlatego doszedłem do wniosku, że książka o dobrych manierach dla par jest najbardziej uzasadniona: zamiast naprawiać szkody po fakcie, pary mogą wykorzystać savoir-vivre, aby ustrzec się przed problemami pojawiającymi się na wspólnej drodze.

Już słyszę protesty: „Po co komu dobre maniery w związku? Chcemy po prostu być razem i cieszyć się sobą!” I właśnie można to robić dzięki etykiecie: zrelaksować się i cieszyć się swoim towarzystwem. Savoir-vivre nie polega na byciu przesadnie lub fałszywie uprzejmym dla drugiej osoby ani nie każe Wam żyć według sztywno ustalanych zasad. Reguły etykiety mają na celu ulepszanie i wzbogacanie Waszego związku, co w praktyce oznacza, że dzięki nim...

- Pamiętacie, aby zawsze traktować drugą osobę z szacunkiem, być szczerym i okazywać troskę.

- Staracie się wpierw myśleć, a potem działać, a nie robić coś pochopnie, a potem rozważać to i żałować.

- Pracujecie nad lepszym komunikowaniem się ze sobą.

- Umiecie dobrze dobierać słowa i czyny, które pomagają rozwiązać sytuację i przyczyniają się do rozwoju Waszego związku, a nie do jego zniszczenia.

Silny związek nie bierze się z niczego. Aby rósł w siłę, obie osoby muszą świadomie dążyć do ulepszenia życia swoich partnerów, dbać, by było one milsze i spełnione na tyle, na ile się da. Sukces związku mierzony jest tym, jak bardzo jesteście troskliwi i szczerzy i jak okazujecie szacunek względem siebie – innymi słowy, na ile wykorzystujecie zasady etykiety w Waszym związku.

Kiedy jesteśmy w związku, rezygnujemy z niezależności na rzecz posiadania partnera(partnerki) przez 24 godziny na dobę, siedem dni w tygodniu. To cudownie – żadnej więcej zabawy w randki, żadnej niepewności, czy druga osoba jest zainteresowana, żadnego zamartwiania o to, że zawala się sprawę, bo się powinno zadzwonić albo wręcz na odwrót. Druga Połowa po prostu jest – częścią Ciebie i Twojego życia – i widzi Cię z najlepszej i najgorszej strony cały czas, i nie ma od tego ucieczki...

- Kiedy przewracasz się na drugi bok w łóżku, ona tam jest... i zabiera Ci kołdrę.

- Kiedy wchodzisz do domu po długim dniu w pracy, on tam jest i robi bałagan na sofie, rozsypując frytki i rozlewając sos.

- Kiedy wstajesz rano, ona już zajmuje łazienkę i nie pozwala dojść do umywalki.

- Kiedy schodzisz na dół po swoją poranną kawę i poranną gazetę – oto on, siedzi sobie i czyta już pierwszą stronę.

- Kiedy pędzisz do domu, żeby zdążyć na mecz, ona już ogląda babski film i sprawuje kontrolę nad pilotem.

Sondaż Par Instytutu Emily Post

Wiele danych statystycznych cytowanych w tej książce pochodzi z Sondażu Par Instytutu Emily Post. Był to dwumiesięczny sondaż internetowy przeprowadzony jesienią 2004 roku. Instytut Emily Post otrzymał ponad 600 odpowiedzi, w których pary dzieliły się swoimi opiniami w różnych sprawach. Ponadto osobna firma sondażowa przeprowadziła dla Instytutu Emily Post wywiad w grupach dyskusyjnych na temat związków, jak również szereg indywidualnych wywiadów z ludźmi w różnym wieku będącymi w stałych związkach, pochodzącymi z różnych regionów USA. Opinie naszych respondentów stanowią ważną część tej książki.

Połączenie dwóch osobowości i dwóch różnych stylów bycia w jedno wspólne życie jest długim procesem, wymagającym dużo wysiłku – zarówno w domu, jak i w towarzystwie innych osób. Dlatego książka ta jest podzielona na dwie części: prywatne życie pary i życie pary na tle społeczeństwa.

Życie prywatne

Część pierwsza książki „Wy i Wasz świat” porusza kwestie związane z życiem pary w jej własnym świecie: jak skutecznie porozumiewać się, jak w prosty sposób umocnić swój związek. Jest mowa o tym, dlaczego wyjątkowe dni są wyjątkowe i jak ulepszyć swój związek poprzez przybranie innej postawy wobec tych szczególnych dni. Wasza sypialnia to, być może, najbardziej intymne miejsce, gdzie dzielicie swoje życie, i jak się okaże, etykieta może zdziałać cuda w tym pokoju. Książka ta traktuje również o tym, jak savoir-vivre ulepsza różne sfery prywatnego życia pary i ukazuje ich wpływ na związek: dzieci, finanse, obowiązki domowe, kłótnie, a nawet spędzanie wolnego czasu.

To, co dzieje się za zamkniętymi drzwiami, określa Was jako parę i wpływa na powodzenie Waszego związku. W pierwszej części książki dowiecie się, jak traktować siebie nawzajem z szacunkiem i okazywać wzgląd na uczucia drugiej osoby. Dzięki temu można uniknąć wielu potencjalnych kłótni. Co więcej, jeśli dojdzie do sprzeczki – a z pewnością tak się stanie – w tej części książki znajdziecie wskazówki i strategie radzenia sobie z różnymi sprawami, zanim zmienią się w poważny problem.

Życie na oczach innych i z innymi

Możecie myśleć, że jesteście Dickiem i Jane, ale dla Waszych przyjaciół i reszty świata jesteście Dickiem-i-Jane. Oznacza to, że Wasze działania nie mają wpływu tylko na Was, ale także na otaczających Was ludzi. Jesteście Dickiem-i-Jane, kiedy załatwiacie sprawy w mieście, kiedy wychodzicie ze znajomymi pobawić się na mieście, kiedy jesteście na imprezach, kiedy przyjmujecie gości, kiedy jedziecie na wakacje i kiedy uczestniczycie w ważnych uroczystościach.

Druga część książki „Wy i reszta świata” opisuje właśnie taką rzeczywistość. Mowa jest o przyjaciołach i o wpływie, jaki mają oni na związek, oraz o tym, że będąc w związku, stajesz się częścią nowej rodziny – z wszystkimi tego konsekwencjami i ludźmi, którzy ją tworzą. W tej części poruszony jest również temat innej Drugiej Połowy, która cały czas walczy o Twoje względy – chodzi oczywiście o pracę. Praca najprawdopodobniej zajmuje większość Twojego czasu i jeśli pochłania również Ciebie, to może też pochłonąć Twój związek.

Para, jaką chcecie być

Po przeczytaniu tysięcy odpowiedzi na nasze pytania w sondażu par wyłania się jedno ważne przesłanie: szczęśliwe pary pracują nad swoim związkiem i nigdy nie biorą nic za pewnik. Tworzący je ludzie myślą nad tym, jak zachować się w stosunku do drugiej osoby. Myślenie z wyprzedzeniem – i stosowanie zasad etykiety – pozwala na uniknięcie wielu problemów na wspólnej drodze, a te, na które jednak się natrafia, są mniejsze i można je rozwiązać. Wynik jest taki, że oboje możecie swobodnie być sobą i możecie razem stać się parą, jaką chcecie być.

CZĘŚĆ PIERWSZA
WY I WASZ ŚWIAT

1
ETYKIETA – DROGA DO LEPSZEGO ZWIĄZKU

W ELEGANCKIEJ RESTAURACJI NA MANHATTANIE BYŁO MNÓSTWO LUDZI, a stoliki ustawiono tak blisko siebie, że para siedząca obok mnie i mojej żony mogła równie dobrze siedzieć przy naszym stole. Nie sposób było zatem nie zauważyć, co działo się przy jej stole.

Chwilę po tym, jak para usiadła, a kelner przyniósł menu, ze zdziwieniem zauważyłem, że kobieta zaczęła rozmawiać – ale nie ze swoim mężem. Dostrzegłem, że trzyma swój telefon komórkowy blisko ucha i rozmawia ze swoim znajomym. Po kolei odczytywała swojemu niewidzialnemu rozmówcy, co znajdowało się w menu, a potem szczegółowo omawiała z nim każde danie. W tym czasie jej mąż siedział przy stole z głową schowaną w karcie.

Sytuacja i tak była już zła, ale to, co stało się, kiedy podano im danie główne, było doprawdy niewiarygodne. W połowie kolacji kobieta znowu wyciągnęła swój telefon komórkowy, zadzwoniła do znajomego i rozpoczęła długą dyskusję na temat tego, jak pyszne jest jedzenie, podczas gdy jej mąż siedział samotnie przy swoim talerzu. Tym razem byłem pewien, że zaczął odczuwać irytację i gniew z powodu całej tej sytuacji.

Sądzisz, że etykieta nie ma znaczenia, kiedy jest się w związku? Niegrzeczne zachowanie tej kobiety nie tylko wywarło złe wrażenie na innych osobach w restauracji, ale sprawiło też, że wieczór, który miał być przyjemnie spędzony we dwoje, zmienił się w jedno wielkie rozczarowanie – patrząc z perspektywy męża. Tego wieczoru zlekceważenie zasad savoir-vivre’u przez żonę negatywnie wpłynęło na jej związek z mężem.

Czym właściwie jest etykieta?

Kiedy po raz pierwszy podjąłem się roli rzecznika Instytutu Emily Post, przeczytałem wszystkie książki i wywiady mojej prababki Emily Post, aby dowiedzieć się, co naprawdę myślała o savoir-vivrze. Zaskoczyło mnie odkrycie, że w rzeczywistości nie była zwolenniczką reguł. Pragnęła jedynie, aby ludzie dobrze czuli się w swoim towarzystwie, aby miło spędzali wspólny czas, prowadząc ożywione i interesujące rozmowy, aby mogli dobrze się poznać i robić razem wiele zabawnych i ciekawych rzeczy.

W swoich poszukiwaniach natknąłem się na idealną definicję etykiety, którą moja prababka przedstawiła pewnemu dziennikarzowi. Wspaniale oddaje ona stosunek Emily do pojęcia savoir-vivre’u:

Przy każdym spotkaniu dwojga ludzi ich zachowanie wpływa na ich relacje – mówimy wtedy o etykiecie. Savoir-vivre to nie jest żaden sztywny kodeks dobrego wychowania, ale sposób, w jaki ludzie oddziałują na siebie nawzajem.

I to wszystko: żadnych manier, żadnych reguł – po prostu zachowanie i jego wpływ na relacje międzyludzkie lub innymi słowy: im większy jest wpływ ludzi na siebie nawzajem, tym ważniejsza staje się etykieta w ich relacjach. A najlepszym przykładem tego, jak ludzie oddziałują na siebie, jest związek dwóch osób.

Zapomnij o pytaniu, „Który to widelec?”

Po opublikowaniu w 1922 roku przełomowej książki pt. Etiquette, Emily zaczęła dostawać listy od ludzi z całych Stanów Zjednoczonych, w których pytali oni o każdy możliwy aspekt savoir-vivre’u. Pewnego dnia Emily odebrała kilkanaście listów z pytaniem o to, którego widelca należy używać w czasie kolacji. W końcu zdenerwowana Emily powiedziała do swojej sekretarki: „Odpowiedz im, że nie obchodzi mnie, jakiego widelca używają do kolacji!”

Jej komentarz świetnie streszcza zasady etykiety: Naprawdę nie ma znaczenia, którego widelca użyjesz; Ważne jest to, że w ogóle używasz widelca.

Trzy czynniki, które mają wpływ na każdy związek

Związek dwojga ludzi nie ma bliżej określonej struktury – jest trudny do uchwycenia. Jeśli ktoś kazałyby Ci zacząć bardziej się starać i pracować nad swoim związkiem, spojrzałbyś na niego jak na wariata.

A jaka byłaby Twoja reakcja na wieść, że możesz mieć natychmiastowy – i pozytywny – wpływ na związek ze swoją żoną, dziewczyną, swoim mężem czy chłopakiem, tylko jeśli poprawisz swoje codzienne zachowanie, wygląd i sposób wyrażania się? To wydaje się bardziej wykonalne, prawda?

Czy to wszystko rzeczywiście jest takie proste? Aby się tego dowiedzieć, zobacz, co może się zdarzyć, gdy coś jest nie tak, jeśli chodzi o zachowanie, wygląd i wyrażanie się.

Zachowanie. Kiedy kobieta w restauracji zadzwoniła do swojego znajomego w czasie kolacji, natychmiast zerwała więź z osobą, z którą miała dzielić ten czas – ze swoim mężem. Jej zachowanie jasno dawało do zrozumienia: „Nie obchodzi mnie Twoja sytuacja, nie szanuję Twoich uczuć, nie doceniam czasu spędzanego z Tobą”. Jej nieprzemyślane zachowanie mówiło więcej niż tysiąc słów.

Wygląd. Nawet jeśli nic nie robisz i nie mówisz, Twoje ubranie i wygląd wysyłają jasny sygnał o tym, co myślisz i odczuwasz. Pewnego wieczoru w tej samej restauracji na Manhattanie zwróciłem uwagę na parę, która właśnie weszła. Ona miała na sobie ładną bluzkę i spódnicę oraz stylową chustę, która nadawała akcent kolorystyczny jej ubiorowi. Włosy miała ładnie ułożone – naprawdę wyglądała świetnie. On, z kolei, włożył na siebie pomięte dżinsy, czarny podkoszulek z głupim napisem z tyłu. „Oni muszą być małżeństwem” – powiedziałem do swojej żony. „W przeciwnym razie nie pokazałaby się z nim publicznie”.

Słowa. Niewłaściwie dobrane słowa mogą być powodem nieporozumień, tak jak wiele innych rzeczy. „My” to jedno z najprostszych, źle używanych słów. Wszechobecne „my” najczęściej oznacza „ty”. „Czy powinniśmy zadzwonić i sprawdzić, o której zaczyna się seans?” tak naprawdę znaczy: „Czy możesz zadzwonić i sprawdzić, o której zaczyna się seans?”

Już słyszę to pytanie: „Co to znaczy «my»? Jeśli chcesz mnie o coś prosić, to po prostu poproś”. Jeszcze lepszym wyjściem jest zaproponowanie, że się samemu zadzwoni, gdzie trzeba.

Jak pokazują powyższe przykłady, źle dobrane słowo lub niewłaściwe zachowanie czy wygląd za każdym razem odwracają naszą uwagę od tego, co w danej chwili robimy – czy jest to romantyczna kolacja we dwoje, impreza, czy ważna dyskusja – i sprowadza wszystko do jednego pytania: „Dlaczego on(a) tak się zachowuje/ wygląda/wyraża?” W takiej sytuacji trudno jest na nowo skupić się na tym, co robiliśmy wcześniej.

Prawda przemawia ustami dziecięcia (w pewnym sensie)

Moja córka, Lizzy, jest ostatnim z członków rodziny Post pracującym w Instytucie Emily Post. Niedawno zauważyła następującą rzecz.

„Same reguły nie wystarczą. Kiedy ludzie tworzą związek, wszystko nie może całkowicie zależeć od szacunku, względu na innych i szczerości. Aby reguły miały sens, ludzie muszą się porozumiewać, muszą być skłonni osiągnąć kompromis i muszą być zaangażowani w związek oraz oddani sobie”.

Jeden z moich kolegów, z którym grywam w golfa, doskonale to rozumie. John uwielbia golf, ale też kocha swoją żonę i córkę. Kilka razy wpadłem na Johna w ciągu tygodnia z pytaniem, czy nie ma ochoty pograć w weekend.

„Oczywiście, może w sobotę?”

„Niestety, nie mogę, bo już umówiłem się z kimś innym. Może w niedzielę” – odpowiadam.

„Nie mogę” – mówi John i stanowczo kręci głową. „To jest nasz dzień rodzinny. Nie grywam w golfa w niedzielę”.

John i Linda doszli do porozumienia. Ona wie, że golf jest ważny dla niego, i nie wypomina mu jego sobotnich spotkań golfowych – chce wręcz, żeby czerpał z nich jak najwięcej radości. Jednak Linda wie również, że Johnowi zależy na tym, aby spędzać niedziele z nią i ich córką. Zawarli pakt, na który oboje się zgodzili: Porozumieli się i osiągnęli kompromis, a przestrzegając jego zasad, wzmacniają swój związek.

Trzy zasady etykiety

Etykietą rządzą trzy zasady: wzgląd na uczucia drugiej osoby, szacunek i szczerość. Są one podstawą do określenia każdego rodzaju „odpowiedniego” zachowania i manier, jakie kiedykolwiek zostały sformułowane. Reguły te są ponadczasowe i wykraczają poza granice kulturowe i społeczno-ekonomiczne. Odnoszą się w równy sposób do ludzi w każdym wieku i każdej relacji międzyludzkiej – łącznie z tą najbardziej intymną.

Wzgląd na uczucia drugiej osoby
Jeśli okazujemy wzgląd na uczucia innych osób, to znaczy, że rozumiemy, jaki wpływ na nie ma dana sytuacja. Liczenie się z innymi to okazywanie empatii ludziom, którzy Cię otaczają. Postawa ta wymaga przede wszystkim, aby najpierw pomyśleć, a potem działać. Aby ocenić efekt, jaki Twoje czyny, słowa czy wygląd będą miały na Twoją Drugą Połowę, zadajesz sobie pytanie: „Jak on/ona będzie się czuć lub jak zareaguje, jeśli to zrobię?” Nie obchodzą Cię uczucia innych, jeżeli działasz na ślepo i bez zastanowienia – i wtedy dopiero robi się naprawdę nieprzyjemnie.

Dobry przykład: Stuart to mężczyzna naprawdę liczący się z uczuciami innych osób. Właśnie dlatego, kiedy ostatnio zadzwoniła jego mama i powiedziała, że czuje się trochę samotna, natychmiast zaprosił ją do siebie. Jego żona, Rachel, właśnie wróciła z siłowni i delektowała się na górze zasłużonym odpoczynkiem, kiedy to wszedł Stuart z wiadomością o wizycie jego mamy. Stuart, jak prawdziwy mężczyzna, chwycił byka za rogi i postąpił tak, jak osoba licząca się z innymi.

„Co zrobiłeś?” – powiedziała Rachel. „W domu jest okropny bałagan, a ja właśnie wróciłam z siłowni i wyglądam strasznie! A Ty zapraszasz swoją mamę i nawet się mnie nie pytasz, co o tym sądzę? Co Ci przyszło do głowy?”

Wszyscy słyszeliśmy to złowieszcze pytanie: „Co Ci przyszło do głowy?” Odpowiedź: Nic Ci nie przyszło do głowy. Po prostu zadziałałeś, a Twoje czyny były uzasadnione. Problem w tym, że jest to dom Stuarta i Rachel i ona też decyduje o tym, co się w nim dzieje. Co więcej, Rachel uważa, że stan ich domu, jak również jej wygląd, bezpośrednio wpływa na to, jak jest postrzegana.

Zamiast pochopnie zapraszać swoją mamę, uważny Stuart mógł jej powiedzieć: „Wiesz co, mamo, poczekaj chwilkę. Tylko zapytam o coś Rachel”.

Rachel mogła zaproponować, żeby Stuart zaprosił mamę po południu. Wtedy miałaby czas posprzątać dom i wziąć prysznic: Taka odrobina rozwagi mogła ułatwić znalezienie rozwiązania, które zadowoliłoby zarówno mamę, jak i Rachel – i wszyscy miło spędziliby razem czas.

Szacunek
Jeśli kogoś szanujemy, to znaczy, że zdajemy sobie sprawę z tego, że sposób, w jaki oddziałujemy na drugą osobę, wpływa na nasz związek z nią, i dlatego podejmujemy takie działania, które będą rozwijać i ulepszać go, a nie niszczyć. Szacunek pomaga nam zdecydować, jak mamy zachowywać się w stosunku do innych ludzi.

Niedawno zaobserwowałem, jak cudownie można okazać szacunek drugiej osobie. Sytuacja miała miejsce w restauracji na Manhattanie. Siedziałem przy barze, kiedy do lokalu weszła para i siadła przy sąsiednim stole. Byli to młodzi ludzie, po trzydziestce. Krótko potem kobieta zaczęła przetrząsać swoją torebkę. Szperała w niej przez chwilę i coraz bardziej się denerwowała. W końcu spojrzała na swojego męża i powiedziała: „Nie ma ich, pewnie zostawiłam je na stoliku przy drzwiach”.

Jej mąż spojrzał na nią z uśmiechem, „Nic się nie stało” – stwierdził, wstając. „Ty zamów, a ja po nie wrócę”. I wyszedł.

Kobieta spojrzała na mnie zmieszana, zdając sobie sprawę, że byłem świadkiem całej sytuacji: „Zapomniałam biletów do teatru” – wyjaśniła. „Nie mogę uwierzyć, że nie ma ich w mojej torebce. Widzę dokładnie, jak leżą na tym stoliku przy drzwiach. Na szczęście mieszkamy pięć minut stąd”.

„Przepraszam, że przyglądałem się sytuacji” – odpowiedziałem – „ale to, czego byłem świadkiem, to jedna z najbardziej niesamowitych rzeczy, jaką widziałem”.

„Co ma Pan na myśli?”.

„Pani mąż nie zrobił żadnego złośliwego komentarza. Nawet nie westchnął. Prawdziwy z niego skarb”.

Kiedy jej mąż wrócił, powiedziałem mu, jak bardzo zaskoczony byłem jego reakcją. Na co on odpowiedział mi, że nie wyobraża sobie, że zachowałby się w inny sposób. To jest dopiero dobry związek – i na tym właśnie polega szacunek.

Szczerość
Szczerość polega na mówieniu prawdy, a nie na zwodzeniu. Istnieje też duża różnica pomiędzy okazywaniem szczerości w życzliwy sposób a byciem szczerym w złośliwy sposób. „Nie bardzo rozumiem, co masz na myśli” różni się od „Gadasz głupoty”.

Szczerość gwarantuje, że działamy w dobrej wierze – a to ma znaczenie. Czy nie zdarzyło się Wam słuchać wystąpienia jakiegoś polityka i zauważyć, że mimo iż brzmi on bardzo przekonująco, to do pewnego stopnia po prostu nie wierzycie jego słowom.

Łatwo jest czepiać się polityków, ale jak to jest z nami.

„Kochanie” – woła Steve do Jennifer – „jest szósta, a impreza zaczyna się o siódmej, więc powinniśmy wyjść o wpół do siódmej. Czy tak Ci pasuje?”

„Jasne” – odpowiada słodki głos z łazienki.

Akurat! Steve doskonale wie, że Jennifer nie będzie gotowa przed siódmą. To nic nowego. W zasadzie Steve się do tego przyzwyczaił, ale ich związek cierpi za każdym razem, kiedy taka sytuacja ma miejsce. Z czasem notoryczne niezwracanie uwagi na uczucia drugiej osoby lub nieszczere zachowanie wysysa całą pozytywną energię ze związku.

Kiedy zaczynasz być nieszczery, Twoja Druga Połowa natychmiast Cię przejrzy i potem o wiele trudniej będzie odzyskać jej zaufanie.

Wyrównywanie rachunków – przeciwieństwo szacunku

Terry uwielbia prowadzić samochód przy otwartych oknach, ale jego narzeczona, Jenny, nie może tego znieść i chce, żeby okna były zamknięte. I tak Terry znalazł sprytny sposób na odwet: Po prostu przy zamkniętych oknach nie włącza stacji radiowej, której lubi słuchać Jenny.

No i są kwita.

Nie trzeba być geniuszem, żeby zdać sobie sprawę, do czego taka postawa wet za wet prowadzi; w najlepszym wypadku – do wzajemnej niechęci i piętrzącego się napięcia; w najgorszym – do wielkiej kłótni.

Znasz swoją Drugą Połowę bardzo dobrze i dlatego doskonale wiesz, jakie sztuczki możesz stosować, w jakie słabe punkty uderzać, aby osiągnąć swój cel. Łatwo jest to robić bez zastanowienia. Ale kiedy następnym razem będziesz chciał użyć swoich sztuczek, ponieważ czujesz gniew, frustrację lub po prostu znudzenie – zrób sobie przerwę i zastanów się nad swoim działaniem ponownie, po kwadransie. Zapytaj siebie: jak mogę podejść do całej sytuacji, aby rozwiązać ją w dobry sposób, a nie po prostu chwilowo odegrać się na mojej Drugiej Połowie.

Okazuje się, że Jenny nie znosi otwartych okien w czasie jazdy, ponieważ wiatr niszczy jej fryzurę. Kiedy wychodzą na spotkanie, Jenny nie chce, żeby jej wysiłki poszły na marne, zanim dotrą na miejsce. Zdając sobie z tego sprawę, Terry i Jenny osiągają kompromis: jeśli jadą załatwiać jakieś sprawy, okna mogą być otwarte, a Jenny będzie miała czapkę lub zwiąże włosy. Natomiast jeśli wychodzą na spotkanie lub imprezę, okna są zamknięte. I nagle wybór stacji radiowej w czasie jazdy przestaje być problemem.

Gdy dobre maniery nie są drogowskazem

Jak się przekonaliśmy, w etykiecie chodzi o coś więcej niż maniery. Tak naprawdę są one jedynie wskazówkami do zastosowania w konkretnych sytuacjach: mówią nam, jak się zachowywać i jakiego zachowania oczekiwać od innych – i to wszystko. Podchodzisz do mnie, aby się przywitać, a ja wstaję – tego wymaga dobre wychowanie.

Problem w tym, że nie w każdej sytuacji możemy odwołać się do dobrych manier – zwłaszcza w bliskim związku z drugą osobą. Poza tym zmieniają się one z duchem czasu. Co zatem należy zrobić, kiedy nie istnieje żaden gotowy „zestaw” manier odpowiedni do sytuacji, w jakiej się znajdujemy? Rozwiązanie jest proste: trzeba wrócić do trzech podstawowych zasad etykiety.

Na przykład powiedzmy, że Tom i Jane są w restauracji ze swoimi przyjaciółmi. Cała grupa siedzi w boksie, gdy nagle pojawiają się rodzice Jane. Tom siedzi ściśnięty w środku i nie może wstać. Będąc świadomy tego, jak Jane może odebrać jego zachowanie, Tom mówi sobie w myślach: „Wiem, że powinienem wstać i się przywitać, ale będzie to raczej trudne, chyba że wszyscy wstaną od stołu. Co sobie pomyślą rodzice Jane, co Jane sobie pomyśli, jeśli nie wstanę?”

Tom okazuje szacunek Jane, ponieważ rozważa, jak jego zachowanie, słowa i wygląd mogą na nią wpłynąć. „Nie mogę wstać, ale jeśli tego nie zrobię, to będzie źle wyglądać. Mógłbym spróbować przecisnąć się obok wszystkich albo poprosić, żeby wszyscy wstali, abym mógł wyjść, ale to będzie raczej kłopotliwe. Jak ważne jest to, żebym wstał, witając się z rodzicami Jane? Czy powinienem coś powiedzieć o ciasnym boksie, czy też moja sytuacja nie wymaga wyjaśnień?”

W końcu. Tom musi być szczery. I to szczerość naprowadza go na właściwe rozwiązanie. Tom myśli: „Nie mogę wstać, ale zwrócę uwagę na zaistniałą sytuację, żeby Jane i jej rodzice wiedzieli, o czym myślę”. Tak więc, podając rękę na powitanie, Tom mówi: „Proszę mi wybaczyć, że nie wstaję, ale boks jest naprawdę ciasny. Bardzo miło mi Państwa poznać”.

I problem rozwiązany. Tom nie musiał pamiętać o żadnym zestawie manier czy zasad, aby wiedzieć, jak się zachować: wzgląd na uczucia Jane, okazanie szacunku oraz szczerość pomogły mu znaleźć właściwe rozwiązanie.

Myślenie kontra bezmyślność

Zawsze, kiedy rozmawiam z innymi o etykiecie, słyszę pytanie: „Co jest nie tak z ludźmi? Czy są po prostu chamscy?”.

Spotkałem zbyt wiele sympatycznych osób, aby wierzyć, że większość ludzi jest z natury nieprzyjemna lub że celowo robi przykre rzeczy. Kiedy mili ludzie notorycznie zachowują się niewłaściwie, to tak naprawdę chodzi o to, że działają, zanim pomyślą. A to jest najlepszy sposób, aby wejść w konflikt z przyjaciółmi, kolegami z pracy i Drugą Połową.

Zastanów się chwilę (ironia niezamierzona): ileż to razy zrobiłeś lub powiedziałeś coś bez zastanowienia, a potem usłyszałeś od swojej Drugiej Połowy (lub kolegi z pracy, przyjaciela bądź mamy): „Co Ci przyszło do głowy?”

Kiedy to ja słyszę takie pytanie, zawsze odpowiadam: „Nie wiem... Nie wierzę, że to zrobiłem”.

Klasyczny przykład: John i Mary idą na imprezę. John zakłada sztruksy, koszulkę i fajny sweter. Siada na sofie, żeby jeszcze obejrzeć kawałek meczu, zanim wyjdą, i cieszy się, że chociaż raz jest gotowy na czas. Chwilę później do pokoju wchodzi Mary – ubrana w przepiękną suknię i szpilki. Jedno spojrzenie na Mary i John wie, że pokpił sprawę. Jedno spojrzenie na Johna i Mary mówi: „John, musisz się przebrać w coś ładniejszego. Idziemy na przyjęcie z okazji dwudziestej piątej rocznicy ślubu Boba i Sarah. Wszyscy będą elegancko ubrani. Nie wiem, co ci przyszło do głowy, żeby tak się ubrać”.

I znowu to pytanie. Prawda jest taka, że John nie pomyślał ani chwilę nad tym, co robi. Ubrał się tak, jak zwykle, kiedy wychodzą do znajomych. Wiedział, że Mary ma rację, i szybko poszedł na górę, żeby się przebrać. Jeśli zastanowiłby się przez moment, zamiast po prostu się ubrać, zdałby sobie sprawę, na jaką imprezę idą, lub przyszłoby mu do głowy, aby o to zapytać.

Ludzie lubią wychwalać kierowanie się intuicją. Jednak „kierować się intuicją” często oznacza „nie zadawać sobie trudu, aby pomyśleć, jak moje zachowanie wpływa na inne osoby”.

Intuicja: Brudne rzeczy na podłodze.

Myślenie: Brudne rzeczy w koszu na pranie.

Intuicja: Niesprawdzenie wskaźnika poziomu benzyny.

Myślenie: Sprawdzenie wskaźnika poziomu benzyny i zatankowanie, kiedy jest taka potrzeba.

Intuicja: Wiercenie dziury w ścianie, żeby powiesić nową lampę.

Myślenie: Odkurzenie pyłu po wierceniu.

Intuicja: Niezwrócenie uwagi, że papier toaletowy prawie się kończy.

Myślenie: Zastąpienie prawie skończonej rolki nową.

Intuicja: Czytanie w łóżku, kiedy nie możesz zasnąć.

Myślenie: Zakup światełka do czytania, które nie będzie przeszkadzać Drugiej Połowie.

2
ETYKIETA ZA ZAMKNIĘTYMI DRZWIAMI

ZWIĄZEK BOBA I ALICE WYDAJE SIĘ IDEALNY. SĄ ŚWIETNI RAZEM I KAŻDY chce z nimi spędzać czas. Na zewnątrz tworzą jedność. W zasadzie ich znajomi nawet nie myślą o nich: „Bob i Alice”, ale „Bob-i-Alice”.

A co się dzieje, kiedy są sami w domu, poza zasięgiem wzroku innych osób? Nieważne, jak bardzo są zgrani w oczach swoich znajomych – za zamkniętymi drzwiami są Bobem i Alice. To dwie osoby mieszkające razem i mające swoje poglądy o tym, jak powinien funkcjonować ich związek.

W jakiś sposób muszą sobie poradzić ze swoimi osobowościami i wymyślić, jak dopasować swoje własne potrzeby i pragnienia do potrzeb i pragnień partnera/partnerki. Trzeba nauczyć się dzielić – czas, przestrzeń i codzienne życie – w najbardziej intymnych sferach.

Na szczęście istnieje niezastąpione narzędzie, które pomoże im wykonać to jakże trudne zadanie – to etykieta, która ułatwi Bobowi i Alice kierowanie ich wspólnym życiem i zbudowanie udanego związku – zarówno jako Bob i Alice, jak i Bob-i-Alice.

Niech dobre maniery wskazują Ci drogę

Nieważne, że Bob i Alice sprawiają wrażenie idealnej pary. Jak wszystkie pary, napotykają oni na swojej drodze wiele problemów. To, jak decydują się zareagować na każde nowe wyzwanie, ma bezpośredni wpływ na ich wzajemne relacje. Etykieta oświetla im drogę, aby mogli pokonywać wszystkie niebezpieczne odcinki. Savoir-vivre pomaga im dokonywać świadomych, rozważnych wyborów, które rozwiną ich związek i dodadzą mu siły.

Dobry przykład: Poszedłem na spotkanie z moim wydawcą, Toni Sciarrą w Nowym Jorku. Mieliśmy omówić parę kwestii dotyczących książki: Jaki ma mieć tytuł? Czy ma być jakiś podtytuł? Dobrze się bawiliśmy, wymyślając różne opcje. Nagle, w środku dyskusji o liczeniu się z uczuciami drugiej osoby ona wyciągnęła kawałek papieru i szybko zapisała swoją myśl: „Czy było Ci dobrze?” – pokazała mi na papierze. Roześmialiśmy się. Zgodziliśmy się, że może to być tytuł jednego z rozdziałów.

Kiedy spotkanie się skończyło, zebrałem wszystkie swoje materiały, łącznie z karteczką, którą napisała Toni. „Uważaj na ten kawałek papieru” – powiedziała, chichocząc. „Nie chciałbyś, żeby Twoja żona to znalazła, przynajmniej nie przed wyjaśnieniem jej, skąd to masz. Ta karteczka może narobić Ci kłopotów”.

Jeśli chodzi o szczerość (trzecia zasada etykiety), to zawsze mówię innym, że jeśli jesteś przynajmniej troszkę nieszczery – nawet jeśli powiesz niewinne kłamstewko – najprawdopodobniej i tak dopadnie Cię Prawo Murphy’ego. Na pewno wiesz, co mam na myśli: Jeśli coś może się nie udać, to na pewno się nie uda.

Kiedyś nie wierzyłem w Prawo Murphy’ego. Teraz z pewnością wierzę. Jakiś tydzień po powrocie z Nowego Jorku moja żona zadzwoniła do mojego biura i powiedziała: „Masz szczęście, że nie jestem zazdrosną i podejrzliwą żoną”. Od razu wiedziałem, o co chodzi.

„Znalazłaś tę kartkę” – powiedziałem niewinnym głosem.

Potem zacząłem wyjaśniać, że razem z moim wydawcą rozmawialiśmy o tym, że może dojść do takiej sytuacji, i zapewniłem moją żonę, że to się już więcej nie powtórzy.

Gdyby moja żona spędziła dwa lub trzy dni, zastanawiając się nad znaczeniem tej notki, to z łatwością wyobraziłaby sobie wszystkie nikczemności, których mogłem się dopuścić. Gdyby nie porozumienie i wzajemny szacunek, moja żona mogłaby puścić wodze swojej fantazji. Jednak nie zawahała się powiedzieć o swoim odkryciu, a ja uszanowałem jej zainteresowanie i dlatego cały incydent nie miał większych konsekwencji (choć muszę przyznać, że robiła sobie ze mnie żarty, na które oczywiście zasłużyłem).

Aby się między Wami układało

Pomyśl o znanych Ci parach, których związek jest udany nie tylko „na zewnątrz”, ale również, kiedy są we dwoje. Te osoby czują się swobodnie, kiedy są razem, i jest to dla nich naturalne, i wiesz, że czeka je długie życie we dwoje. Wydaje się, że ta naturalność przychodzi im z wielką łatwością. Ale bądź pewny, że w rzeczywistości tak nie jest. Z pewnością te pary bezustannie pracują ciężko nad swoim związkiem – kiedy są tylko we dwoje, kiedy spotykają się ze znajomymi lub rodziną, nawet wtedy kiedy są w pracy. Nie skupiają się wyłącznie na najważniejszych kwestiach: dzięki etykiecie można rozwiązać trudności pojawiające się na wspólnej drodze i nie pozwolić, aby małe nieporozumienia nagromadziły się i przerodziły w wielki problem.

Oto kilka sytuacji z codziennego życia pary, w których etykieta może pomóc.

Nie daj się zwieść pozorom

Wydaje się, że szczęśliwe pary nie mają trudności we wzajemnych relacjach. W rzeczywistości nic nie jest tak proste, jak wygląda.

Trzeba pracy, by relacje były udane.

Rozwiązywanie konfliktów
Pewnego wieczoru na lotnisku Dulles International Airport w Waszyngtonie czekałem na lot do Charlotte w Północnej Karolinie. Dobra wiadomość wieczoru była taka, że samolot w ogóle odleci, a zła – że odleci z dwugodzinnym opóźnieniem.

Kiedy siedziałem w holu odlotów, w pewnym momencie zdałem sobie sprawę, że słyszę kłótnię, a raczej jedną jej stronę. Kobieta siedząca w pobliżu głośno sprzeczała się ze swoim partnerem przez telefon. Rozejrzałem się dookoła i zauważyłem, że wszyscy zwrócili na nią uwagę. Oto jak przebiegała kłótnia:

„Przylecę dopiero około północy”.

[odpowiedź rozmówcy]

„Nic na to nie poradzę. Lot jest opóźniony. Będziesz musiał odebrać mnie, gdy przylecę”.

[odpowiedź rozmówcy]

„*!#%&*! Wiem, że to późno! Myślisz, że jest mi z tym dobrze?”.

[odpowiedź rozmówcy]

„*!#%&@*! To nie fair. Nigdy nie mogę na Ciebie liczyć!”

I tak rozmowa toczyła się przez kilka minut, bez szansy na rozwiązanie konfliktu. Zanim kobieta skończyła, zmieniłem miejsce i mogłem usłyszeć komentarze obecnych w holu ludzi. Mimo że słyszeliśmy tylko jedną stronę kłótni, samo przebywanie w pobliżu tej kobiety było dla nas niezręczne. Nie wiem, jaki był koniec sprzeczki, ale na pewno nie chciałbym być na jej miejscu, kiedy jej partner odebrał ją z lotniska tego wieczoru.

Prawda jest taka, że wszyscy się kłócą. Choć trudno mi to przyznać, ja również sprzeczam się ze swoją żoną. Moi rodzice się kłócą. Moi przyjaciele też. I byłem świadkiem kłótni obcych ludzi w restauracjach i innych miejscach publicznych. Nie uda się tego uniknąć – to jest po prostu niemożliwe. Sekret polega na tym, aby nauczyć się rozwiązywać konflikt w taki sposób, żeby utrzymać, a nawet wzmocnić swój związek.

W tym celu przedstawiam pięć zasad, o których należy pamiętać przy następnej kłótni – czy to o coś ważnego, czy nie.

1. Spróbuj zachować spokój.

- Trudniej jest się kłócić z osobą, która zachowuje spokój.

- Zachowanie spokoju pozwala się skupić na temacie nieporozumienia.

- Chwila na uspokojenie może być poświęcona na zastanowienie się nad tym, co się dzieje.

2. Używaj słowa: „czuję...”, kiedy opisujesz swój stan emocjonalny.

„Kiedy oglądasz telewizję, zamiast zaoferować pomoc przy sprzątaniu, czuję się nierównym partnerem w tym związku” zamiast:

„Nigdy nie pomagasz w domu!”.

3. Skup się na tym, czego dotyczy ta konkretna kłótnia.

- Nie wracaj do starych sprzeczek.

Nie pozwól, aby to, co mówisz, przerodziło się w personalny atak i oskarżenia. To bardzo boli i trudno o tym zapomnieć.

4. Słuchaj. Wydaje Ci się, że słuchasz, ale czy na pewno?

Jeśli słuchasz, to znaczy, że słyszysz i rozumiesz, co mówi druga osoba. W ferworze kłótni łatwo jest nie usłyszeć drugiej osoby – tak jak Snoopy i jego przyjaciele – kiedy zaczyna mówić ktoś z dorosłych, to słyszymy tylko „bla, bla, bla”. Prawda jest taka, że jeśli zaczniesz słuchać, co Twoja Druga Połowa ma do powiedzenia, możesz odkryć, że – o zgrozo – ma rację i uzasadnione argumenty, których Ty nie wziąłeś pod uwagę.

5. Spróbuj pokierować rozmową tak, aby znaleźć szybkie rozwiązanie.

Pamiętaj, że później będziesz zasypiał(a) przy osobie, z którą właśnie się kłócisz. Jeżeli już znaleźliście rozwiązanie i rozpoczął się proces pojednania, to moment, kiedy zasypiacie razem, będzie o wiele przyjemniejszy niż sytuacja, w której kładziecie się spać pogniewani.

Sztuka kompromisu

Kompromis może być mały lub duży. Przykład tego pierwszego. Pearl chce oglądać babski film dziś wieczorem. Harry chce oglądać film przygodowy. „Zróbmy tak” – proponuje Pearl. „Dzisiaj obejrzymy mój film a jutro pójdę kupić popkorn i piwo i obejrzymy twój film. Zgoda?”.

Pearl i Harry zdołali wynegocjować satysfakcjonujące połowiczne rozwiązanie. Jednak kompromisy nie zawsze są sprawiedliwe dla obu stron. Oto przykład dużego kompromisu, z nierównym podziałem: Mąż mojej dobrej koleżanki jakiś czas temu dostał pracę w San Francisco. W tym czasie mieszkali w Nowym Jorku, właśnie wprowadzili się do nowego, wielkiego domu i żonie się tam podobało. Sprzedaż domu, zmiana szkoły dla dzieci, nowi znajomi, życie z dala od wszystkiego, co swojskie – to był bardzo duży kompromis.

Kompromis, na jaki zdobyła się moja koleżanka, przeprowadzając się do San Francisco, nie mógłby dojść do skutku, gdyby nie jej oddanie i przekonanie, że chce dzielić życie ze swoim mężem. Bycie oddanym znaczy, że jesteś z drugą osobą na dobre i na złe, że pracujesz nad swoim związkiem, walczysz o niego... dlatego, że udany i szczęśliwy związek jest warty Twojego trudu.

Ostatnio odwiedziłem moją koleżankę i jej męża w San Francisco. Kiedy widziałem, z jaką radością budują swoje nowe życie, zrozumiałem, że ich silny związek jest nagrodą za ich oddanie i chęć osiągnięcia kompromisu, po to aby mąż mógł podjąć nową pracę. Oczywiście, nie doszłoby do kompromisu, gdyby nie potrafili ze sobą szczerze rozmawiać.

Sytuacja jeden na jeden

Dwoje moich znajomych, którzy niedawno się pobrali, powiedziało mi, że pokłócili się trzy razy w czasie swojej podróży poślubnej. Pomyślałem, że nic w tym dziwnego. Dwoje ludzi, którzy dopiero zaczynają wspólne życie, postawionych w sytuacji, kiedy muszą patrzeć na siebie 24 godziny na dobę, siedem dni w tygodniu, to najlepsza recepta na kłótnię. I nie musi to być w czasie podróży poślubnej, a wybuchy kłótni nie są naprawdę niczyją winą: zawsze kiedy para (lub mała grupa ludzi) znajduje się w odizolowanych warunkach, zbytnie uzależnienie od drugiej osoby sprawia, że każdy staje się drażliwy i uczulony na złośliwe komentarze. W psychologii zjawisko to określane jest jako syndrom łodzi ratunkowej.

Oto kilka rad, jak zachować spokój w sytuacji, kiedy jesteście sami w nowym otoczeniu:

✦   Znajdź czas na rozmowę

✦   Pytaj najpierw swoją Drugą Połowę o zdanie

✦   Szukaj wspólnych odniesień w Waszej dyskusji

✦   Chętnie próbuj nowych rzeczy

✦   Otwórz się na poznawanie nowych ludzi

Siła komplementów.
Połączenie „Kocham Cię” z komplementem to jak słodka polewa czekoladowa wylana na lody czekoladowe – kompletnie niepotrzebna, ale jakże pyszna. Pewnego wieczoru moja żona próbowała wysłać mi smsa z drugiego końca salonu. Dostałem go. Brzmiał „SMS próbny”. Spojrzałem się na nią i powiedziałem: „Mogłaś napisać to trochę zabawniej”. Nacisnąłem „Odpowiedz” na moim telefonie i wpisałem „Twoje usta są jak najlepsze czerwone wino”, i wysłałem do niej. Chwilę później zaczęła się śmiać. I największą przyjemność sprawił mi właśnie jej śmiech.

„Tak fajnie być z Tobą....”, „Obiad był fantastyczny...”, „Naprawdę z przyjemnością wysłuchałem Twoich opinii na temat tego nowego filmu”. Takie małe komplementy dodadzą każdemu wyznaniu miłości odrobinę zabawy i zawsze mile widzianej wdzięczności.

Okaż skłonność do kompromisu

W udanym związku wzajemne ustępstwa zależą od chęci obu stron do pójścia na kompromis.

Mówienie o swoich potrzebach
Czy nie zdarzyło Cię się, że strasznie potrzebowałeś, żeby ktoś Cię przytulił lub wsparł w jakiś sposób, a Twoja Druga Połowa nie zauważyła Twoich potrzeb? Kiedy partner wydaje się nieświadomy Twoich emocjonalnych lub fizycznych potrzeb, frustracja jest normalną reakcją. Możesz też dodać taki incydent do swojego zestawu zażaleń pod hasłem „Rzeczy, których potrzebuję od mojej Drugiej Połowy, a których nie dostaję”. Jednak takie reakcje są niebezpieczne: Blokowana frustracja niewątpliwie doprowadzi Cię do wyładowania swojego narastającego gniewu na Twojej niewrażliwej Drugiej Połowie. Będziesz powiększać swój zestaw zażaleń o następne skargi, aż pewnego dnia wykorzystasz je przeciwko swojej Drugiej Połowie. A kiedy to zrobisz, to wiadomo, co się stanie.

Najgorszym aspektem tego rodzaju reakcji jest fakt, że Twoja Druga Połowa nie ma pojęcia, co takiego zrobiła, żeby zasłużyć na Twój gniew.

Może, zamiast gwałtownej reakcji, spróbuj zrozumieć punkt widzenia Twojego partnera czy partnerki, tak jakby to była każda inna osoba, od której potrzebujesz pomocy. Pamiętaj, że Twoja Druga Połowa nie potrafi czytać w Twoich myślach. Potrzebujesz zainteresowania, a on/ona nie reaguje na subtelne sygnały z Twojej strony? Czas się porozumieć – nie w sprawie niewrażliwości Twojej Drugiej Połowy, ale w sprawie Twoich potrzeb. „Kochanie, mógłbyś mnie przytulić?” lub „Ale miałam ciężki dzień – możemy usiąść na chwilkę i porozmawiać?”

Krytykowanie innych (i przyjmowanie krytyki)
Krytyka wypowiedziana z nutą moralizatorską i postawą świętego nie jest skuteczna. Natomiast gdy ma ona na celu zmianę zachowania winowajcy bez jego oczerniania, przynosi o wiele lepsze efekty.

Dobry sposób krytykowania: „Bob, co się stało? Byłeś gotowy do wyjścia, zanim zdążyliśmy omówić nasze palny na dzisiaj. Następnym razem skonsultuj się ze mną, zanim wyjdziesz, dobrze?”

Zły sposób krytykowania: „Gdzie byłeś? Nie przyszło Ci do głowy, że może najpierw powinieneś mnie zapytać, jakie mam plany na dzisiaj, zamiast wyjść samemu, zostawiając mnie na lodzie? Czy nie obchodzi Cię nikt inny oprócz Ciebie samego?”

Uważna osoba, świadoma, że jej zachowanie może stanowić problem, ale nieodbierająca całej sytuacji jako osobistego ataku na siebie – taktownie przyzna Ci rację i obieca, że w przyszłości będzie się bardziej starać, aby dostrzegać Twoje potrzeby.

3
ROZMOWA – PODSTAWA UDANEGO ZWIĄZKU

KIEDY PRZEGLĄDAŁEM ODPOWIEDZI NA PYTANIA NASZEGO SONDAŻU przeprowadzonego wśród par, stało się dla mnie jasne, że podstawą udanego związku jest komunikacja. Nasi respondenci powiedzieli nam, że potrafią komunikować się bez słów poprzez trzymanie się za ręce, przytulanie się, masowanie pleców. Wysyłają maile i smsy. Ale przede wszystkim rozmawiają – zaraz po przebudzeniu, w czasie jazdy samochodem, podczas wykonywania domowych prac, podczas posiłków, siedząc razem w salonie, a nawet gdy już idą spać.

Pomyśl o swoich poprzednich związkach – dlaczego się zakończyły. Niewątpliwie jednym z powodów był brak komunikacji. A teraz pomyśl o swoim obecnym związku. Jeśli tylko rozmawiacie ze sobą w jasny i szczery sposób o wszystkim, co Was męczy, macie szanse na udaną relację. Z kolei brak komunikacji prowadzi do kłopotów.

Niedawno, podczas przełączania kanałów telewizyjnych natknąłem się na dialog filmowy, który jest doskonałym przykładem na to, jak brak komunikacji prowadzi do katastrofy. Dwoje mężczyzn zabiegało o względy tej samej kobiety. Ona z pewnością bardziej lubiła jednego niż drugiego. Problem polegał na tym, że ten, którego pragnęła, nigdy nie powiedział jej, co naprawdę do niej czuje. W końcu przyjęła oświadczyny drugiego, a jej ukochany użalał się nad swoim losem przyjacielowi. Oto jak mniej więcej toczyła się rozmowa:

Prawdziwa Miłość: To koniec. Stało się. Wychodzi za niego i nie mogę nic zrobić.

Przyjaciel: Skąd wiesz? Próbowałeś? Czy ona wie, że ją kochasz?

Prawdziwa Miłość: Czy wie? Oczywiście, że wie.

Przyjaciel: Skąd to wie? Powiedziałeś jej? Powiedziałeś jej, że ją kochasz?

Prawdziwa Miłość: No... tak... w sumie... to tak nie do końca. Ale ona wie. Chce za niego wyjść. To oczywiste.

Przyjaciel: Czy oświadczyłeś się jej?

Prawdziwa Miłość: Nie.

Nagle, Prawdziwa Miłość doznaje olśnienia i wstając, oznajmia, że musi powiedzieć jej, co do niej czuje.

Wracam do przełączania kanałów – wszystko jasne.

Bez rozmawiania ze sobą nie macie szansy na udany związek

Jeśli nie rozmawiacie ze sobą, nie zbudujecie związku.

Znaczenie mówienia „Kocham Cię”

Jestem żonaty od 32 lat i łatwo mi jest, tak jak i mojej żonie, po prostu założyć, że się kochamy. Robię wiele rzeczy, aby pokazać jej, że ją wspieram i że mi zależy, a ona prawdopodobnie robi ich więcej dla mnie. Jednak bez względu na ogrom tego, co robi dla mnie, tym samym okazując swoją miłość, miło jest usłyszeć od czasu do czasu, jak wyraża swoje uczucia do mnie w słowach. Przypuszczam, że ona też docenia, kiedy ja robię to samo.

Nasz sondaż przeprowadzony wśród par wykazał, że dla ogromnej liczby respondentów częste mówienie „Kocham Cię” stanowi kluczowy element ich związku. Nasi respondenci entuzjastycznie mówili o tym, jak ich Druga Połowa...

„[...] nigdy nie wychodzi z domu bez powiedzenia Kocham Cię”,

„[...] kontaktuje się ze mną co najmniej raz na dzień, bez względu na to gdzie teraz jest, tylko po to, żeby mi powiedzieć, że mnie kocha”,

„[...] mówi »Kocham Cię«, nawet kiedy jest w pracy i inne osoby to słyszą”,

„[...] każdego dnia mówi mi, że mnie kocha (jesteśmy małżeństwem od 34 lat”,

„[...] mówi mi, że mnie kocha i że jestem piękna”.

„Wskazujemy na siebie” – brzmiała jedna z odpowiedzi – „i to oznacza »Kocham Cię« i świetnie się sprawdza, kiedy jesteśmy w zatłoczonym pomieszczeniu”. Inna odpowiedź: „Mówimy »Kocham Cię« za każdym razem, kiedy kończymy rozmowę telefoniczną”.

Mówienie „Kocham Cię”, gdy wychodzimy rano do pracy, jest oczywiste. Jednak odpowiedzi i komentarze naszych respondentów pokazały, że te dwa proste słowa potrafią umilić nawet najbardziej ciężki dzień. Moim zdaniem, najtrudniej jest powiedzieć „Kocham Cię” w pracy. Głos kolegi lub koleżanki podczas rozmowy przez telefon nagle staje się cichszy, a potem słychać szybkie, wymamrotane „Kocham Cię”. A potem słyszy się to niezręczne „Ja Ciebie też”, które tak naprawdę nie oznacza „Kocham Cię”. Takie podejście jest podwójnie wątpliwe: dla osoby po drugiej stronie słuchawki nie jest satysfakcjonujące, a osoba, która słyszy taką rozmowę, i tak nie da się nabrać.

Jeżeli nie ma potrzeby wykrzykiwania „Kocham Cię”, to naprawdę nie ma nic złego w tym, że inni ludzie – również ci z pracy – słyszą, jak mówisz te słowa do swojej Drugiej Połowy podczas rozmowy przez telefon. Nie trzeba czuć skrępowania taką sytuacją – po prostu trzeba zachowywać się swobodnie i być sobą. Wbrew temu, co możesz sobie myśleć, prawdopodobnie zrobisz dobre wrażenie na swoich współpracownikach tym, że tak naturalnie wyrazisz swoje uczucia.

Możesz również mówić „Kocham Cię”, aby wzmocnić komplement lub podziękowanie. Następnym razem, gdy Twoja Druga Połowa przyniesie Ci kawę, zamiast zwykłego „Dziękuję, kochanie” możesz powiedzieć: „Kawa do łóżka? Bomba. Dziękuję, kochanie. Kocham Cię”.

Można również zasygnalizować „Kocham Cię” bez pomocy słów – na przykład przez mrugnięcie lub subtelne sygnały. Czasami widzę, że ktoś podnosi jedną brew, patrząc na swoją Druga Połowę, i zaraz potem oboje uśmiechają się figlarnie do siebie. Przeurocze! Przyznam się, że godzinami stałem przed lustrem, próbując nauczyć się podnosić jedną brew. Nic z tego – po prostu nie potrafię tego zrobić.

Coś więcej niż „Kocham Cię”, czyli etykieta efektywnego porozumiewania się

Powiedzenie „Kocham Cię” to wspaniały początek rozmowy, ale jeśli tylko to wystarczyłoby do skutecznej komunikacji z Twoją Drugą Połową, to nie byłoby sensu poświęcać całego rozdziału na ten temat. Udany związek oznacza, że Ty i Twój partner mówicie sobie o swoich zamiarach i potrzebach w jasny, precyzyjny i spójny sposób.

Gdybym po prostu wsiadł do samochodu w sobotę rano i pojechał gdzieś bez poinformowania nikogo, jestem pewien, że moja żona nie czekałaby na mnie z otwartymi ramionami. Zamiast tego denerwowałaby się, że nie miała okazji ze mną porozmawiać o paru sprawach, np.: „Gdzie jadę?” „Czy mógłbym coś dla niej załatwić, żeby nie musiała wychodzić z domu?” „Kiedy wrócę?” „Co z odśnieżeniem przejścia, skoszeniem trawy lub innymi rzeczami, które trzeba zrobić?” „Co z jej planami na lunch z koleżankami – niby kto będzie pilnował dzieci?”

Nie zakładaj, że Twoja Druga Połowa po prostu wie, o co chodzi

Jeśli Twoja Druga Połowa nie dostrzega Twoich niewerbalnych sygnałów, nie oskarżaj jej o brak wrażliwości. Zamiast tego, powiedz mu/jej, czego chcesz. Powiedz to w łagodny sposób – ale powiedz.

Kiedy zapraszasz gości do siebie na kolację czy przyjęcie, wysyłasz zaproszenia kilka tygodni wcześniej. Dzięki temu Twoi goście mają czas, żeby przygotować się na wizytę. Jeśli planujesz nie przyjść do pracy, to informujesz swojego szefa i współpracowników kilka dni wcześniej. W ten sposób okazujesz szacunek innym i tym samym budujesz z nimi dobre relacje.

Te same zasady mają również zastosowanie, kiedy porozumiewasz się ze swoją Drugą Połową. Nawet jeśli jedziesz na chwilę do miasta, żeby coś szybko załatwić, to zawsze dobrze jest poinformować o swoich planach. Dając swojej Drugiej Połowie wystarczająco dużo czasu na reakcję i ustosunkowanie się do Twoich planów w adekwatny do sytuacji sposób, likwidujesz napięcie zarówno w danym momencie, jak i w Waszym związku. A jeśli Twoje plany zmienią się z jakiegoś powodu, powiadom swoją Drugą Połowę.

Komunikacja jest również niezbędna za każdym razem, kiedy pojawia się kwestia dotycząca Was obojga. Każdy lubi, kiedy to druga osoba przejawia inicjatywę i proponuje zrobienie czegoś. Jednak żeby taka inicjatywa się powiodła, musi jej towarzyszyć porozumienie, aby druga osoba nie została na lodzie. Jeśli masz pomysł na wyjazd lub spędzenie wieczoru na mieście czy też na zmianę wystroju salonu – przedyskutujcie to. Znajomi zaprosili Was na kolację w ostatniej chwili? Zamiast stawiać swoją Drugą Połowę przed faktem dokonanym na godzinę przed wyjściem: „Aha, kochanie, rozmawiałem z Johnnem i powiedziałem mu, że przyjdziemy do nich dzisiaj na kolację. Mamy być o 18.00”, powiedz swojemu znajomemu, że musisz najpierw sprawdzić, czy ta godzina pasuje Twojej Drugiej Połowie, i że jeśli trzeba, to skorzystacie z zaproszenia kiedy indziej. Na tym polega komunikacja, na tym polega okazywanie względu na uczucia innych, na tym polega budowanie silniejszego związku.

Sztuka słuchania

Udana komunikacja w połowie zależy od tego, czy jest się dobrym słuchaczem – czy to na zebraniu w pracy, na przyjęciu bądź po prostu spędzając czas ze swoją Drugą Połową w domu. Uważny słuchacz okazuje szacunek swojemu rozmówcy, jest skupiony na temacie rozmowy, okazuje zainteresowanie za pomocą mowy ciała, reaguje na to, co mówi druga osoba, i wyraża swoją opinię.

Najlepszą sytuacją do okazania, że jest się dobrym słuchaczem, jest kolacja. Pochylając się do przodu i kładąc łokcie na skraju stołu, dajesz znak, że jesteś zainteresowany tym, o czym się mówi. Wbrew powszechnej opinii, sama Emily Post w swojej książce pt. Etiquette z 1922 roku akceptowała opieranie łokci o skraj stołu, dlatego że ułatwiało to rozmowę, ale – co ciekawe – również dlatego, że uważała taką pozycję za schlebiającą kobiecej sylwetce:

Zawsze widzi się łokcie na stołach w restauracjach, zwłaszcza jeśli ludzie jedzą przy stolikach dla dwojga lub czworga osób. Trudno jest być słyszanym przez inne osoby przy stole, kiedy gra głośna muzyka, jak również usłyszeć, co mówią inne osoby, bez pochylenia się do przodu. Ten ruch – pochylenie do przodu – szczególnie uwydatnia piękne kształty kobiece i jest dużo bardziej „wdzięczny” niż skulone ramiona i ręce na kolanach.

Ty i Twoja Druga Połowa możecie wspólnie doskonalić swoje umiejętności w zakresie rozmowy przy stole, zarówno we własnym domu, jak i w restauracji. Oto kilka wskazówek, które można wykorzystać podczas pracy nad byciem dobrym słuchaczem:

- Utrzymuj kontakt wzrokowy. Gdybyś unikał kontaktu wzrokowego na pierwszej randce, to na pewno nie miałbyś szansy na ponowne spotkanie.

- Nie przerywaj. Jest to ewidentne lekceważenie rozmówcy. Dobrze jest mieć dużo do powiedzenia, ale poczekaj na swoją kolej, aby wygłosić swoją opinię.

- Staraj się nie wiercić. Klasycznym przykładem jest machanie nogą, które Twój rozmówca może odebrać jako oznakę zdenerwowania lub znudzenia.

- Słuchaj uważnie. Ciągłe proszenie rozmówcy o powtórzenie tego, co powiedział – „Przepraszam, co powiedziałeś?” „Moje zdanie? A na jaki temat?” – to nic innego, oznacza: „Tak naprawdę nie słucham tego, co mówisz”.

Nieprzekazane wiadomości.
Unikanie komunikacyjnego zamętu

George ogląda telewizję, kiedy dzwoni telefon. To Jessica. Ona i jej mąż przychodzą jutro na kolację i Jessica dzwoni, aby dowiedzieć się, co ma przynieść. George zapewnia, że przekaże wiadomość swojej żonie, Rebece, zaraz po jej powrocie z siłowni. Dwie rzeczy mogą nie udać: Albo George zapomni przekazać wiadomość swojej żonie lub też przekaże wiadomość, ale Rebecca nie oddzwoni do Jessiki.

Nieważne, kto popełnia błąd. Jeśli pojawia się problem, to nie dotyczy on jej czy jego z osobna, ale ich razem. Dlaczego? Ponieważ pomyłka świadczy źle nie tylko o jego sprawcy, ale również o osobie biorącej udział w tej wpadce komunikacyjnej. George i Rebecca popełniają błąd w pojedynkę i rzutuje on na George’a-i-Rebeccę.

W tym konkretnym przypadku błąd nie prowadzi do zerwania. Ale, czy się nam to podoba, czy nie, takie komunikacyjne wpadki gromadzą się w czasie. Z tego powodu George i Rebecca starannie zapisują wiadomości dla siebie i umieszczają je w widocznym miejscu. Ważne jest, kto dzwonił, godzina, cel, dla którego się kontaktował, i czy chce zadzwonić później lub pragnie, żeby do niego oddzwonić. Jeśli któreś z nich odsłuchuje pocztę głosową z telefonu domowego, zawsze zachowuje wiadomości adresowane do drugiej osoby. Unikanie takich małych problemów sprawia, że George i Rebecca budują silniejszy związek nie tylko między sobą, ale również z innymi ludźmi.

Ton Twojego głosu również ma znaczenie

Równie ważny, jak to, co mówisz, jest sposób, w jaki to mówisz, a zwłaszcza ton głosu. Rozkojarzenie, nuta gniewu czy sarkazmu niewątpliwie mają wpływ na to, jak Twój partner odbierze twoją wypowiedź. Nawet jeśli ton Twego głosu jest po prostu błędnie zinterpretowany, to w najlepszym przypadku twoje słowa zostaną przeinaczone, a w najgorszym doprowadzą do poważnego nieporozumienia. Jeśli jednak gniew i rozkojarzenie, które słychać w Twoim głosie, są oznaką tego, co naprawdę czujesz, to wtedy nadchodzi pora, żeby o tym porozmawiać.

Ton głosu nabiera jeszcze większego znaczenia podczas rozmowy przez telefon. Ponieważ Twój rozmówca nie może Cię widzieć, jedynym kluczem do rozszyfrowania intencji ukrytych w słowach, jest ton Twojego głosu. Kiedy na przykład rozmawiasz ze swoją Drugą Połową twarzą w twarz, błysk w oku jest jasnym sygnałem, że Twój sarkastyczny komentarz był żartem. Ten sam komentarz użyty w rozmowie telefonicznej może doprowadzić do wielkiej kłótni.

Komunikowanie się na piśmie

Po wielkiej kłótni Susan i Bill idą do innych pokoi. Trochę później na poduszce w sypialni Susan znajduje kartkę z wiadomością: „Spotkajmy się w salonie”. Kiedy otwiera drzwi, widzi, że światła są przyciemnione, na stole stoją dwa kieliszki z winem, a Bill wyciąga do niej rękę. Zaczął się proces pojednania.

Smsy, emaile i napisane odręcznie wiadomości są sposobem na wyrażenie tego, co chcemy, bez mówienia na głos. Bardzo często takie formy porozumiewania się znaczą o wiele więcej niż wypowiedziane słowa.

Branie wolnego od oglądania telewizji

Ogarnia mnie strach na myśl o tym, że oglądanie telewizji zastąpiło rozmowę z innymi ludźmi. Włączenie telewizora to pierwsza rzecz, jaką wiele ludzi robi rano (niektóre telewizory mają nawet alarmy); oglądamy telewizję podczas posiłków, zasypiamy, oglądając telewizję. Jeśli właśnie trwa serial Prezydencki Poker (ang. „The West Wing”), to przynajmniej u mnie w domu nie można o niczym podyskutować. Myślę o tym, żeby zaprogramować automatyczną sekretarkę specjalnie na czas oglądania serialu.

Bardzo ważne jest znalezienie czasu na rozmowę ze swoją Drugą Połową – na prawdziwą rozmowę – bez telewizora w tle, nawet ze ściszoną fonią. Najlepiej wrócić do rytuału wspólnej kolacji – kiedy Ty i Twoja Druga Połowa możecie siąść w spokoju i porozmawiać. Można też zaplanować regularne wspólne wyjścia na spacer lub przejażdżki po okolicy, żeby porozmawiać.

Pisanie wiadomości – zapomniana sztuka, dzięki której można wiele wyrazić
Wiadomości na karteczkach można wykorzystać nie tylko po to, żeby się pogodzić po wielkiej kłótni. Są one świetnym sposobem na ubarwienie codziennego życia we dwoje. Swoim słuchaczom na wykładach polecam poniższą taktykę pisania wiadomości – zawsze znajdą w niej coś zaskakującego. Oto ona: Po następnym wieczorze spędzonym na mieście, napisz na karteczce do swojej Drugiej Połowy, jak miło spędziłaś czas, jak bardzo się cieszysz, że z nim jesteś i że go kochasz. Nie musi być kwieciście i długo – kilka słów wystarczy. Potem włóż tę karteczkę do koperty, napisz Wasz adres i wyślij.

Bardzo często respondenci w naszym sondażu pisali, że wiadomości na kartkach i maile od Drugiej Połowy sprawiały, że czuli się kochani. Oto kilka przykładów razem z moimi komentarzami w nawiasach:

„Wysyła mi maila z »Kocham Cię« każdego ranka, mimo że mieszkamy razem”. (To najlepszy sposób wykorzystania poczty elektronicznej – wiadomość dociera szybko i ma natychmiastowy efekt).

„Zaskakuje mnie, zostawiając mi karteczkę z wiadomością w samochodzie”. (Karteczki pozostawione w nieoczekiwanych miejscach sprawiają, że wiadomość ma jeszcze większą moc.)

„W ciągu dnia przysyła mi maile, w których pisze, jak pięknie wyglądam”. (Wiadomość ma podwójną moc, jeśli dodasz do niej komplement.)

„Zostawia mi liściki miłosne każdego ranka, zanim wyjdzie do pracy”. (Konsekwencja jest ważna – tylko pamiętaj, że jeśli robisz to codziennie, to jeśli raz zapomnisz, Twoja Druga połowa może myśleć, że coś jest nie tak.)

„Jeśli nie widzimy się rano, zostawia mi karteczkę z »Kocham Cię« przyklejoną na lodówce”. (Karteczki z wiadomościami pozwalają porozumiewać się ze sobą, jeśli się nie widzicie.)

„Piszemy do siebie liściki i zostawiamy je w bagażu lub pod poduszką”. (Karteczki nie muszą być zostawione na widoku; szukanie liścików jest równie przyjemne, jak wiadomości w nich napisane.)

„Ni stąd, ni zowąd przysyła mi kartkę”. (Jeśli dobrze wybierzesz kartkę, to wiadomość zapisana na niej na długo pozostanie w pamięci Twojej Drugiej Połowy.)

„Piszemy sobie wiadomości na lustrze w łazience”. (Kto powiedział, że potrzeba kartki lub elektronicznego notesu, żeby zostawić wiadomość? Jest wiele miejsc, gdzie można to zrobić – lustro w łazience, śnieg czy piasek na plaży.)

Emaile nie są prywatne

Opowieści jest mnóstwo – oto jedna z nich:

Spędzili cudowny wieczór we dwoje. Następnego ranka ona, nadal rozpromieniona, postanowiła napisać mu maila z pracy. W swojej wiadomości zachwycała się spotkaniem i atmosferą poprzedniego wieczoru – ze szczegółami. Niestety, w niewiadomy sposób email przedostał się do sieci, w wyniku czego ludzie z jej firmy, miasta i na całym świecie mogli poczytać sobie o jej romantycznym wieczorze.

Morał jest taki: Jeśli uważasz, że wiadomość, którą wysyłasz, nie nadaje się do wywieszenia na tablicy ogłoszeń tak, aby każdy mógł ją przeczytać, nie wysyłaj jej w mailu.

Myślę, że samo zaskoczenie znalezioną wiadomością sprawia nam przyjemność. W wirze codziennych spraw i obowiązków nagle znajdujesz kartkę od ukochanej osoby i dzięki temu czujesz się fantastycznie. Taki mały gest, a ile może zdziałać dobrego dla każdego związku.

Kiedy nie można się porozumieć

Przychodzi jednak czas, kiedy pomimo najlepszych chęci nie możecie dojść do porozumienia w jednej lub w wielu ważnych sprawach dotyczących Waszego związku. W takich przypadkach należy zwrócić się do profesjonalisty. Są osoby (terapeuci, psycholodzy czy nawet duchowni), które mają odpowiednie kwalifikacje, żeby pomagać parom w rozmowach o trudnych sprawach. Terapia może rozwiązać Wasze problemy lub nie, ale jedno jest pewne: jeśli nie rozmawiacie o swoich problemach, to ich nie rozwiążecie.

4
ZNACZENIE KOMUNIKACJI NIEWERBALNEJ

CAROLINE NAGLE ZACZĘŁA SIĘ ŚMIAĆ: „WIDZIELIŚCIE, ZNOWU TO ZROBIŁ – to znak, że muszą już iść”.

Byliśmy u Tobiego i Caroline. Mili z nich ludzie i impreza też była świetna. Miałem jednak mały problem: już wcześniej spędzaliśmy wieczór u nich i wiem, jak sprawy się potoczą. Moja żona jest zawsze ostatnią osobą wychodzącą z imprez – raz została aż do trzeciej nad ranem.

Byłem zmęczony i chciałem iść do domu, ale nie chciałem też wykrzyknąć: „Musimy już iść!”. Chciałem po prostu dać sygnał mojej żonie, że jestem gotowy do wyjścia – co więc zrobiłem? Delikatnie pogłaskałem ją po plecach. Sądziłem, że to subtelny sygnał – taki, jaki mąż wysyła, aby wyrazić to, co chce, bez zwracania na to uwagi. Nie wiedziałem jednak, że mój „subtelny” sygnał został dawno rozszyfrowany przez wszystkich i cała grupa czekała na niego. Rezultat był odwrotny do zamierzonego – zamiast być dyskretnym, zwróciłem uwagę wszystkich na moje zniecierpliwienie, że jeszcze nie idziemy. (Ostatecznie i tak zostaliśmy do końca imprezy).

W tym przypadku „sygnał” odniósł odwrotny skutek. Jednak mój gest jest typowym przykładem niewerbalnego komunikatu używanego przez pary, aby wzmocnić to, co mówią. Komunikacja niewerbalna oparta jest na takich właśnie prostych gestach: dotyk, uścisk dłoni, mrugnięcie lub po prostu spojrzenie. Co zaskakujące, gesty te naprawdę mają znaczenie. To właśnie takie małe sygnały wyrażają miłość, wdzięczność, radość ze spędzonego razem czasu lub też konieczność wyjścia z imprezy. Są one niezbędne w porozumiewaniu się.

Kiedy zapytaliśmy naszych respondentów, jakich niewerbalnych sygnałów używają w swoich związkach, otrzymaliśmy mnóstwo interesujących i niezwykłych odpowiedzi. Jednak wszystkie odpowiedzi miały wspólne punkty:

- Gesty nabierają znaczenia, ponieważ są często powtarzane. To właśnie ich częstotliwość sprawia, że są tak ważne. Na przykład, wielu respondentów podkreślało, że ich Druga Połowa trzyma ich za rękę, gdy zasypiają.

- Wymowne niewerbalne sygnały to momenty, kiedy świadomie wyrażamy nasze uczucia. Kiedy puszczasz oko do swojej Drugiej Połowy, przez krótką chwilę skupiasz się właśnie na niej i sprawiasz, że czuje się wyjątkowo.

- Takie niewerbalne sygnały są specyficzne dla każdej pary, czasami są wręcz niewidoczne dla innych – delikatny dotyk, którego nikt inny nie zauważa (przynajmniej taką masz nadzieję), a który sprawia, że między Wami zaczyna iskrzyć.

Wyniki naszego sondażu wykazują, że ci respondenci, którzy stosują niewerbalne sygnały, są – jako grupa – szczęśliwsi w związkach. Wniosek jest następujący: Udana para rozumie znaczenie mowy ciała.

Dodaj mocy swoim pieszczotom

Uczyń niewerbalne komunikaty częścią swojego życia i nieustannie z nich korzystaj. Konsekwentne wyrażanie uczuć za pomocą mowy ciała sprawi, że ten magiczny moment, kiedy mówisz „kocham Cię”, stanie się jeszcze bardziej rzeczywisty i nabierze jeszcze większego znaczenia.

Sygnały, które wysyłamy

Jeremy i Janet właśnie się kłócą. Janet opiera się o stół kuchenny. Trzyma ręce skrzyżowane z przodu, kuli ramiona i rzuca gniewne spojrzenia. W tym czasie Jeremy przewraca oczami do góry, odwraca się tyłem do Janet i wychodzi. Aby właściwie zrozumieć tę sytuację, nie potrzeba żadnych słów.

Mowa ciała i inne niewerbalne sygnały wyrażają myśli i uczucia z taką samą siłą, jak słowa. Wygląda na to, że kobiety są specjalistkami w dziedzinie komunikacji niewerbalnej. Kiedyś wydawało mi się, że mężczyźni są kompletnymi nieukami, jeśli chodzi o ten rodzaj porozumiewania się, dlatego zaskakujący był fakt, że wiele kobiet uczestniczących w naszym sondażu mówiło o tym, jak ważna dla związku jest mowa ciała ich Drugiej Połowy. Wydaje się, że mężczyźni udoskonalili do perfekcji zwłaszcza dwa sposoby niewerbalnego porozumiewania się, dzięki którymi kobiety – zamierzeni odbiorcy tych komunikatów – mogą domyśleć się wielu rzeczy.

- Mrugnięcie okiem. Oto, co na temat tego prostego gestu mówią nasze respondentki:

„Mrugnięcie okiem nic nie kosztuje a sprawia, że się uśmiecham”.

„On jest muzykiem i podczas gry mruga do mnie ze sceny”.

„Kiedy rozmawiam, on mruga do mnie, uśmiechając się, a potem odchodzi”.

„Uwielbiam, kiedy on mruga i uśmiecha się do mnie”.

- Spojrzenie. Dokładny opis „tego” spojrzenia różni się w zależności od pary – ale nasze respondentki zgodnie stwierdzają, że uwielbiają, gdy ich Druga Połowa...

„[...] patrzy na mnie w ten wyjątkowy sposób”.

„[...] patrzy na mnie z zachwytem w oczach”.

„[...] daje mi znak, ruszając oczami”.

„[...] uważnie patrzy mi w oczy”.

„[...] robi dla mnie swoją «słodką minę»”.

„[...] naprawdę na mnie patrzy”.

„[...] patrzy mi głęboko w oczy i uśmiecha się”.

Warto zauważyć, że obie powyższe formy niewerbalnego porozumiewania się wykorzystują kontakt wzrokowy. Kiedy nie mówimy, i tak komunikujemy się bardzo skutecznie za pomocą oczu. Uważaj zatem, co Twoje oczy mówią Twojej Drugiej Połowie: Twoje spojrzenie może wyrażać radość, smutek, miłość, namiętność, szczęście, zdziwienie, gniew, ból – wszystkie te uczucia bez wypowiedzenia jednego słowa.

Gniewne spojrzenie, westchnienie, skulone ramiona
Niestety, mowa ciała nie zawsze ma pozytywny wydźwięk. Kiedy jesteśmy rozgniewani, zirytowani, zdenerwowani, nasze ciała zdradzają te emocje nawet wtedy, gdy nie wypowiadamy ani jednego słowa. Wielu ludzi znanych jest ze swojego piorunującego spojrzenia. Nikt nie chce, aby dosięgło go takie spojrzenie – ale prawda jest taka, że nikt nie chce również być tym, który kieruje takie spojrzenie na innych. Jest to raczej brutalna forma porozumiewania się, pozbawiona jakichkolwiek niuansów. Wiadomość przekazaną w taki sposób trudno jest złagodzić słowami: „Ojej – przepraszam, kochanie. Naprawdę nie chciałem, żeby wyglądało, że jestem wściekły. Po prostu zignoruj moje gniewne spojrzenie i posłuchaj tego, co mówię”. Akurat to pomoże!

Chociaż westchnienie z nutą irytacji lub skulone ramiona nie muszą siać takiego spustoszenia, jak przeszywające spojrzenie, to i tak obie te czynności aż za dobrze mogą wyrażać irytację. Dobrze o tym wiem, ponieważ sam potrafię wydać westchnienie pełne frustracji, kiedy zachowuję się egoistycznie i kiedy sprawy nie układają się dokładnie po mojej myśli.

Problem polega na tym, że taki negatywy język ciała nie tylko sprawia, że Twoja Druga Połowa (i wszyscy w pobliżu) czują się niezręcznie. Nie jest on również dobrym sposobem na rozwiązanie tego, co tak naprawdę Cię męczy. W rzeczywistości negatywna mowa ciała pogarsza sytuację, ponieważ ciężar zrozumienia, co jest nie tak, spada na Twoją Drugą Połowę.

Negatywne sygnały – czy warto je wysyłać?

Wiem, że potrafię wzruszać ramionami i przewracać oczami w taki sposób, aby dobitnie powiedzieć: „Chyba sobie żartujesz. Mam wynieść śmieci teraz?! Minuta do końca i jest remis 2:2”.

To przecież takie proste: zaciśnięte usta i krzywe spojrzenie mogą wyrazić uczucie frustracji lepiej niż tysiąc słów, a stanie ze skrzyżowanymi ramionami, niecierpliwe stukanie nogą lub chodzenie tam i z powrotem to wyjątkowo jasne sygnały dla mojej żony mówiące, że jesteśmy już spóźnieni.

Jednak te sygnały rzadko są dobrze odbierane. Wysyłamy je często pod wpływem impulsu, bez chwili zastanowienia się nad tym, jak mogą być zinterpretowane. Nie myślimy nawet, czy jest sens wysyłać taki komunikat.

Czy rzeczywiście tak trudno jest powiedzieć: „Obejrzę tylko mecz do końca i pójdę wynieść śmieci”? Czy naprawdę ma znaczenie to, że przyjedziesz na przyjęcie później, niż zaplanowałeś? Weź głęboki oddech i uspokój się. A jeszcze lepiej będzie, jeżeli powiesz swojej partnerce schodzącej po schodach, jak pięknie wygląda. Jeżeli pozwolisz, aby opanowała Cię złość i irytacja, to wtedy Twoje negatywne emocje udzielą się innym i popsują nastrój wieczoru, zanim rozpocznie się on na dobre. Cierpliwość oraz szczery komplement sprawią, że poczujecie się świetnie, jeszcze zanim wyjdziecie z domu.

Weźmy na przykład typową sytuację, która całkiem często ma miejsce w domach. Gdy oglądam telewizję, to znaczy, że chcę to robić. Rozmowa utrudnia mi słuchanie, a szczególnie skupienie się na tym, co oglądam. Zazwyczaj, kiedy jestem w domu z żoną, to nie ma z tym problemu. Ale kiedy moje dwie dwudziestoparoletnie córki są również w domu, rozmowom nie ma końca – i zdarzyło mi się wydać niejedno głębokie i szczere westchnienie. Niedobry Tata.

Z czasem jednak, zamiast wzdychać głęboko, nauczyłem się prosić córki, aby przenosiły swoje rozmowy gdzieś indziej. Również pojawienie się magnetowidu, który pozwala zatrzymać program w dowolnym momencie i włączyć ponownie w tym samym miejscu, bardzo pomogło ograniczyć liczbę westchnień. W końcu każdy sposób jest dobry!

Gniewne spojrzenie, westchnienie, skulone ramiona... nie są skuteczne i staram się wyeliminować je z mojego niewerbalnego słownika.

Porozumiewanie się za pomocą dotyku

Dotyk to potężne narzędzie do porozumiewania się bez słów. Delikatny dotyk i inne subtelne gesty są sposobem na wyrażenie empatii, więzi z partnerem oraz lekarstwem na zszargane nerwy. Jeden z naszych respondentów ujął to tak: „Kiedy jestem zestresowany, delikatny dotyk znaczy więcej niż długa, wymuszona rozmowa na temat tego, dlaczego jestem taki zestresowany – co zresztą sprawia, że stresuję się jeszcze bardziej!”

Nasi respondenci stwierdzili, że dotyk jest sposobem porozumiewania się zarówno wtedy, kiedy są sami we dwoje, ale również wtedy, gdy chcą się porozumieć w towarzystwie innych ludzi. Nasz sondaż wykazał także, że dotyk może przybrać wiele form:

„Przypadkowy dotyk w ciągu dnia – po prostu przelotny kontakt, który mówi mi, że on jest świadomy mojej obecności”.

„Sięga po moją rękę, żeby ją uścisnąć, kiedy siedzimy w samochodzie”.

„Kładzie swoją dłoń na moich plecach i prowadzi mnie do pokoju”.

„Flirtujemy stopami pod stołem”.

„Kładzie swoją dłoń na moich plecach, kiedy stoimy obok siebie w miejscu publicznym”.

„Głaszcze mnie po kciuku, gdy trzyma mnie za rękę w miejscu publicznym. Jest to nasz sekretny kod na Kocham Cię”.

„Dotyka mnie delikatnie, żebym wiedziała, że mu zależy i że troszczy się o mnie”.

„Kiedy jedno z nas przechodzi obok sofy, osoba, która siedzi, wyciąga rękę, aby dotknąć na krótką chwilę tego, kto przechodzi; lub też osoba przechodząca dotyka ramienia siedzącego”.

Mimo że nasi respondenci opisali tyle różnych sposobów czułego dotykania, to kiedy przyszło wskazać dwa najważniejsze, wybrali trzymanie za rękę i całowanie.

Dotyk ma znaczenie

W zasadzie Amerykanie nie są ludźmi nastawionymi na czułości. Pomyśl przez chwilę: oprócz Twojej Drugiej Połowy, Twoich dzieci (kiedy są małe), nie okazujemy czułości tak często. W rzeczywistości, jeśli przedstawiciel płci przeciwnej dotyka Cię – czy jest to uścisk dłoni, delikatny masaż ramion lub pleców lub sięgnięcie po Twoją dłoń – możesz natychmiast się zastanawiać, o co chodzi. Jeśli chodzi o przedstawicieli tej samej płci, nie przypominam sobie, kiedy ostatni raz któryś z moich kolegów, z którymi gram w golfa, dotknął mnie, z wyjątkiem uścisku dłoni. Jeśli sromotnie przegrałem jakąś partię, któryś z nich mógł poklepać mnie po ramieniu, ale raczej po to, żebym jeszcze dotkliwej poczuł przegraną.

Z Twoją Drugą Połową sprawy mają się trochę inaczej. Ona lub on to najprawdopodobniej jedyna dorosła osoba, którą dotykasz tak często. Dotyk to sposób porozumiewania się z Twoją Drugą Połową, który jest wyłącznie Wasz i który może mieć bardzo pozytywny wpływ na Wasz związek. Można dotykać w różny sposób – przez przytulenie, pocałunek, masaż, trzymanie za rękę, uścisk. Rób to delikatnie i powoli, ze świadomością, że w ten sposób dajesz znak swojej Drugiej Połowie, że Ci zależy. Z pewnością on(a) to doceni.

Mówienie dłońmi
Pamiętam bardzo dobrze to podekscytowanie, kiedy jako nastolatek szedłem do kina z dziewczyną. Podstawowym pytaniem było: Czy złapałeś ją za rękę, czy nie? Kiedy trzymaliście się za ręce, to czułeś się jak w raju – jeśli oczywiście nie cofnęła ręki. Zaiskrzyło w momencie, kiedy Wasze ręce się spotkały po raz pierwszy – i ta iskra nigdy całkowicie nie zgasła.

To cudowne uczucie splecionych dłoni nadal na mnie działa, kiedy trzymam dłoń mojej żony. Trzymamy się za ręce bardzo często: w samochodzie, kiedy jedziemy na imprezę lub z niej wracamy (jak na pierwszej randce); oglądając wiadomości wieczorem, siedząc razem w łóżku rano, pijąc kawę przed rozpoczęciem dnia.

Kiedyś myślałem, że może jest z nami coś nie tak. Jednak ostatnio przekonałem się, że jest wręcz przeciwnie. Trzymanie się za ręce było najczęściej wymieniane w naszym sondażu jako wyraz bliskości. Nasi respondenci pisali, że trzymają się za ręce, kiedy idą ulicą, są na imprezie, leżą w łóżku, oglądają telewizję i kiedy się modlą. Oto kilka wypowiedzi na temat znaczenia tego prostego gestu:

„On lekko ściska moją dłoń bez mówienia czegokolwiek”. (Nie trzeba mówić, żeby pokazać swojej Drugiej Połowie, że Ci na niej zależy. Ten gest wyraża to uczucie bardzo dobitnie.)

„Bardzo często trzymamy się za ręce, ale nie wiem, czy to ja trzymam jego rękę, czy on moją – nasze dłonie po prostu się odnajdują”. (Trzymanie się za ręce staje się naturalnym i ważnym elementem związku. Wiem, że kiedy idę ulicą z moją żoną, czuję się, jakbym był nagi, jeśli nie trzymamy się za ręce.)

„Ona trzyma mnie za rękę, kiedy się modlimy”. (Trzymanie się za ręce może stać się częścią ważnego i podniosłego wydarzenia. Gest ten wyraża poczucie jedności, która stanowi istotę bycia w związku.)

„Moja Druga Połowa sięga po moją dłoń, kiedy jesteśmy w miejscu publicznym i również w środku nocy, kiedy śpimy”.

(To niesamowite, jak wiele osób napisało o znaczeniu, jakie ma trzymanie się za ręce, kiedy kładą się spać, kiedy śpią lub zaraz po przebudzeniu.)

Trzymanie się za ręce nie musi być pasywne. Uściski i bawienie się palcami są bardzo ważne, aby utrzymać ten cudowny stan. Kilka osób ujawniło swoje tajemne kody, które chwilami przypominają alfabet Morse’a:

„Mamy nasz specjalny, sekretny uścisk dłoni – on ściska moją dłoń trzy razy, bardzo szybko, co oznacza »kocham Cię« następnie ja odpowiadam dwoma uściskami jego dłoni, co znaczy »Jak bardzo mnie kochasz?«. Wtedy on ściska moją dłoń trochę dłużej – na co ja odpowiadam czterema szybkimi uściskami: »Ja też Cię kocham«”.

„Trzy uściski dłoni lub kolana oznaczają »Ko-cham-Cię«”.

„Ona ściska moją dłoń trzy razy, żeby powiedzieć »Kocham Cię«, jeśli nie może tego powiedzieć na głos, np. w kościele lub w teatrze”.

Trzymając się za ręce, tworzycie parę. Wasze splecione dłonie mówią całemu światu, że jesteście razem, i co ważniejsze, mówią to Twojej Drugiej Połowie.

Postaraj się i trzymaj swoją Drugą Połowę za rękę

To najprostszy i najłatwiejszy gest – i bardzo wymowny, więc po prostu chwyć dłoń swojej Drugiej Połowy.

Mowa pocałunków
Istnieje wiele rodzajów pocałunków. Namiętne pocałunki pod wpływem chwili są jak najbardziej na miejscu. Natomiast całusy, które wyrażają czułość – czy to w miejscach publicznych, czy kiedy jesteście tylko we dwoje – są raczej potwierdzeniem uczucia niż zapowiedzią bardziej intymnego zbliżenia. Jasno wyrażają one miłość Drugiej Połowie i mówią też całemu światu o Twoim uczuciu.

Różne pocałunki wyrażają odmienne uczucia. Piękno cudownego pocałunku polega na tym, że mówi on sam za siebie – słowa wypowiedziane po nim mogą wzmocnić jego znaczenie, ale bardzo często są zbyteczne. Bywają chwile, kiedy pocałunek jest najlepszą metodą porozumiewania się.

- Buziak na dzień dobry: pocałunki z czasem stają się rytuałem w związku: „Całuje mnie zawsze, kiedy mnie zobaczy w ciągu dnia”, „Nigdy nie zapomina mnie pocałować, gdy wstaje rano”.

- Tajemny sposób porozumiewania się: na imprezach towarzyskich ukradkowe posłanie buziaka do Twojej Drugiej Połowy sprawi, że porozumiecie się ze sobą i nikt się nawet nie zorientuje, o co chodzi: „Posyła mi buziaka lub mruga do mnie, kiedy jesteśmy na imprezie”... „ma specjalny sposób posyłania mi buziaka lub spojrzenia, kiedy jestem na drugim końcu pokoju”.

- Czułość bez namiętności: pocałunki w czoło są najlepszym sposobem na wyrażenie czułości bez rozpalania żaru namiętności, nawet kiedy jesteście sami: „Delikatny pocałunek w czoło [...]”, „Kiedy całuje mnie w czoło zaraz po przebudzeniu, to nie tylko okazuje mi czułość, ale pamięta również o tym, że żadne z nas nie umyło jeszcze zębów!”

- Szybki pocałunek na oczach innych: znaczenie tego pocałunku znają wszyscy: „Świetnie jest być tu z Tobą”.

- Delikatny pocałunek: to był ciężki dzień, czujesz roztargnienie lub spieszysz się i nagle ten delikatny pocałunek przypomina Ci, że ktoś o Ciebie dba i chce, żebyś czuł(a) się kimś wyjątkowym.

- Wspomnienie namiętności: spędziliście cudowną noc i nadal rozkoszujecie się tą atmosferą. Pocałunek jest wspomnieniem Waszej namiętności.

- Komplement: postarałeś się, żeby dobrze wyglądać, i kiedy Twoja Druga Połowa to widzi, pierwszą reakcją jest pocałunek i stwierdzenie: „Świetnie wyglądasz”.

Kiedy mowa pocałunków staje się wulgarna
Jenine jechała ostatnio autobusem. Zawsze to robi i nic w tym nadzwyczajnego. Jednak tego dnia w autobusie jechała para, która nie zachowywała się zwyczajnie. Ludzie ci siedzieli i cały czas się całowali – nie były to krótkie delikatne pocałunki – o nie! Całowali się w absolutnie niepohamowany sposób. Ich widok nie wywoływał komentarzy typu „O, jakie to urocze, pewnie od niedawna są razem”. Ich „czułości” były wulgarne i nikomu dookoła nie podobał się ten spektakl. Jenine chciała się przesiąść, ale autobus był zatłoczony i brakowało wolnego miejsca.

Publiczne okazywanie uczuć to jedna rzecz, obmacywanie się na oczach wszystkich to już inna sprawa. Nie jest to widok, do którego powinny być zmuszane osoby postronne.

5
WŁAŚCIWY GEST MOŻE WIELE ZMIENIĆ

JEST WIELE GESTÓW, ZA POMOCĄ KTÓRYCH MOŻEMY WYRAZIĆ NASZĄ troskę o drugą osobę. Może to być dotyk – na przykład przytulenie kogoś. Możemy też zrobić coś, co odciąży naszą Drugą Połowę – na przykład możemy wyprowadzić psa rano, umyć naczynia, nawet jeśli to nie nasza kolej, lub kupić dla Drugiej Połowy coś, czego potrzebuje. Takie gesty mogą przybrać formę niespodzianki (np. bilet na koncert); można też zrobić coś niecodziennego (np. przygotować gorącą kąpiel przy świecach) lub coś zmysłowego (np. zrobić masaż, używając olejków zapachowych). Sposób wyrażenia naszej troski i czułości nie ma znaczenia. Ważne jest, że to, co robisz, pozwala Tobie i twojej Drugie Połowie poczuć bliskość. Na przykład:

- Mąż pyta swoją żonę karmiącą ich nowo narodzone dziecko, co przynieść jej do picia. Prosty gest, który wynika z faktu, że mąż jest w stanie pomyśleć, w jakiej sytuacji znajduje się jego żona, i zrobić coś, żeby ułatwić jej życie podczas karmienia dziecka.

- Ktoś spędza dłuższy czas, rozmawiając przez telefon z babcią swojej Drugiej Połowy.

- Ktoś, w związku na odległość, stara się kupić ulubione jedzenie i prasę swojej Drugiej Połowy przed jej przyjazdem.

- Ktoś przygotowuje kolację dla swojej Drugiej Połowy, wiedząc, że ta miała ciężki dzień w pracy.

- Ktoś zgadza się zrobić coś, czego naprawdę nie lubi, i nie marudzi przy tym.

Wszystkie te rzeczy wymagają jednego: zdolności postawienia się w sytuacji drugiej osoby i wyczucia, co może jej pomóc, uszczęśliwić ją, sprawić, że poczuje się lepiej. Przyjrzyjmy się tym małym gestom, które mogą zdziałać cuda.

Robienie kawy dla swojej Drugiej Połowy

Robienie kawy dla żony to jeden z moich ulubionych sposobów troszczenia się o nią. Z jakiegoś powodu zawsze sądziłem, że jestem jedyną osobą na świecie, która to robi każdego ranka – potem przeczytałem odpowiedzi naszych respondentów i odkryłem, że mnóstwo ludzi postępuje tak samo. To tyle, jeśli chodzi o moją oryginalność w okazywaniu troski!

Niektóre osoby robią kawę dla swojej Drugiej Połowy tylko w weekendy, inne nieregularnie. Są w końcu i takie osoby, jak ja, które czynią to konsekwentnie, każdego dnia. To ja wstaję pierwszy, a mój poranny rytuał wygląda tak: schodzę na dół, karmię zwierzaki, potem robię kawę i przynoszę ją mojej żonie, która właśnie się budzi.

O ile liczba osób robiących kawę dla swoich partnerów była zaskakująca, to jeszcze bardziej zdziwiło mnie, jak wielkie wrażenie ten prosty i uprzejmy gest wywiera na partnerach tych osób. Nie chodzi tylko o kawę – ale o wspólny moment jej spożywania. Jedna z osób napisała: „Bill przynosi mi kawę i gadamy bez końca. To jest cudowne”.

Z czasem robienie kawy może stać się rytuałem – czynnością powtarzaną automatycznie, bez względu na okoliczności.

„Codziennie rano przynosi mi kawę (już od 20 lat!)”

„Każdego ranka kupuje mi kawę w 7-Eleven i gazetę”.

„Przynosi mi kawę do łóżka bez względu na to, czy się na mnie gniewa, czy nie”.

Pamiętam jeden sobotni poranek: zszedłem na dół całkiem wcześnie i postanowiłem nie zanosić mojej jeszcze śpiącej żonie kawy, bo nie chciałem jej budzić. Chwilę później pojawiła się w kuchni i zapytała: „Co się stało z moją kawą?”

Wtedy właśnie zdałem sobie sprawę, że poranna kawa przyniesiona do łóżka stała się rytuałem i nie powinienem go zakłócać. Drugi raz nie popełniłem tego błędu. Teraz, jeśli żona jeszcze śpi, po prostu zostawiam kawę na stoliku przy łóżku i po cichutku wychodzę z sypialni.

Masaż, masowanie i głaskanie

Psy lubią być głaskane i jeśli dobrze odczytuję reakcję mojego psa, musi to być fantastyczne uczucie.

Ludziom też sprawia przyjemność głaskanie. Lubimy, kiedy nasze ramiona lub nogi lekko ocierają się o siebie, kiedy ktoś masuje nasze obolałe mięśnie lub głaszcze naszą dłoń albo drapie nas po plecach. Również pocałunki, masowanie i głaskanie mogą być wstępem do czegoś cudownego, ale trzeba pamiętać, że czynności te są wspaniałe same w sobie. Uważam, że gdyby masaże zawsze miały prowadzić do seksu, to straciłyby swoją moc jako gest wyrażający troskę. Masaż zapewnia jeszcze więcej przyjemności z bycia razem, jeśli nie prowadzi do czegoś więcej. Spraw, żeby masaż odpędził stres z całego dnia, złagodził ból zmęczonych stóp lub po prostu wprawił Twoją Drugą Połowę w dobry nastrój. Najważniejsze jest wrażenie w danej chwili. To właśnie masaż zrobiony dla samego masowania, bez oczekiwania na coś więcej, sprawia, że czynność ta jest tak przyjemna. Zapytajcie o to mojego psa.

Uściski i przytulanie

Wygląda na to, że na imprezach towarzyskich obejmowanie się jest standardowym sposobem przywitania się między kobietami a mężczyznami. Mężczyźni podają sobie ręce, witając się, a kobiety wymieniają pocałunki w powietrzu. Zdarza mi się spotkać mężczyznę, który chce się obejmować ze mną na przywitanie, ale ma to miejsce bardzo rzadko.

Jeśli chodzi o Drugą Połowę, to przytulanie jest bardziej emocjonalnym gestem. To wspaniały sposób na wyrażenie czułości. Co więcej, przytulać można się wszędzie, np. kiedy idziecie razem ulicą, objęci wpół, a Ty lekko ściskasz swoją Drugą Połowę w tali i ona poczuje, że ją przytulasz.

Ten rodzaj subtelnego uścisku nazywam intymnym momentem w tłumie. Powstaje wówczas wyjątkowa więź pomiędzy Wami i nikt inny tego nie widzi.

Uścisk może być niespodziewany, a miłe niespodzianki w związku są zawsze przyjemne. Nasi respondenci przyznali, że nieoczekiwany uścisk sprawia im jeszcze większą radość: „niespodziewany uścisk w najmniej spodziewanym momencie (w środku rozmowy lub kiedy ktoś podchodzi z tyłu itp.)” lub „podchodzi z tyłu i ściska mnie, gdy gotuję, itp.”

Uściski, jak pocałunki, są najprostszym sposobem na powiedzenie „Kocham Cię”. Jedna z osób napisała: „Kiedy wraca z pracy, to przytula mnie i całuje, bo za mną tęsknił”.

Kwiaty

Kwiaty zawsze były i zawsze będą pewnym sposobem na to, aby Twoja Druga Połowa ciepło o Tobie pomyślała. Wiadomość dla pań: Nie zapomnij od czasu do czasu dać kwiaty swojemu mężczyźnie. Zawsze się zastanawiałem, co by się stało, gdyby jakiś mężczyzna odebrał w pracy bukiet czerwonych róż od swojej partnerki. Podejrzewam, że taki gest wywarłby niezłe wrażenie na jego współpracownikach, bez względu na ich płeć. Kiedy pisałem tę książkę, pewna kobieta opowiedziała mi taką historię:

„Ostatnio wysłałam mojemu mężowi, który pracuje jako stolarz meblowy, bukiet czerwonych róż i jego koledzy byli pod ogromnym wrażeniem. Podobało mu się ich spekulowanie na temat tego, cóż takiego zrobił, że zasłużył sobie na taki prezent”.

Ja już wiem.

Wiadomość dla mężczyzn: dostaniesz dodatkowe punkty, jeśli dowiesz się, jakie są ulubione kwiaty Twojej kobiety. Kupowanie jakichkolwiek kwiatów nie jest najlepszym rozwiązaniem.

Doprowadź wszystko do końca

Zaskocz swoją Drugą Połowę, robiąc coś, o czym oboje od dawna myśleliście, może to być np. oprawienie jakiegoś ważnego zdjęcia, zainstalowanie karmnika dla ptaków, uporządkowanie zdjęć.

Odciążanie Drugiej Połowy

Zajmij się domem przez jakąś część dnia tak, żeby Twoja Druga połowa mogła robić to, na co ma ochotę – czy to są zakupy, manicure, gra w golfa, czy po prostu leniwe wylegiwanie się przed telewizorem.

Dotrzymuj towarzystwa swojej Drugiej Połowie

Idź razem ze swoją Drugą Połową, nawet jeśli słyszysz: „Naprawdę nie musisz ze mną iść”. Nieważne, czy chodzi o wizytę u lekarza, czy o szybkie załatwienie jakiejś sprawy na mieście, czy też trzeba zawieźć gdzieś dzieci.

Słuchaj uważnie

Przygotuj się na wysłuchanie swojego partnera lub partnerki, nawet jeśli chodzi tylko o jakieś „mało ważne” zmagania w pracy lub opowiadanie snów. Najważniejsze jest, żeby Twoja Druga Połowa wiedziała, że słuchasz.

Jeśli trzeba, przerwij to, co robisz w danej chwili, i skup się na słuchaniu. Utrzymuj kontakt wzrokowy. Kiedy następuje krótka przerwa, powiedz coś więcej niż „uhm”. Zadaj pytanie lub dodaj komentarz, który świadczy o tym, że słuchasz: „Naprawdę tak powiedziała?”

„Co potem zrobił?”, „Wygląda na to, że robi z igły widły”.

Pytania i komentarze są jeszcze ważniejsze w sytuacji, kiedy nie możesz przerwać tego, co właśnie robisz – jak np. przygotowanie obiadu. Wówczas są one dla Twojego partnera lub partnerki jedyną oznaką tego, że słuchasz.

Wspieranie swojej Drugiej Połowy w trudnych chwilach

Kiedy wszystko układa się dobrze, przyjemnie jest wiedzieć, że poranna kawa do łóżka, wieczór na mieście lub prezent mogą poprawić nastrój Twojej Drugiej Połowie i tym samym Tobie. Kiedy wszystko jest dobrze, łatwiej sprawić, żeby było jeszcze lepiej.

Niestety, życie nie zawsze jest usłane różami. Każdy dzień niesie ze sobą stres. Każdy człowiek miewa trudne chwile i musi uporać się z wieloma problemami – mogą to być kłopoty w pracy, problemy ze zdrowiem, choroba lub śmierć bliskich osób, rozwód przyjaciół. Kiedy Twoja Druga Połowa zmaga się z konkretnym problemem lub po prostu odczuwa stres związany z codzienną harówką, udziel jej konstruktywnego wsparcia, a zobaczysz, jak bardzo zmieni to sytuację i pomoże Wam – i Waszemu związkowi – przetrwać kryzys.

Spośród wielu gestów wyrażających troskę i mających znaczenie dla związku współczucie i wzgląd na uczucia drugiej osoby okazały się najważniejsze w trudnych momentach. Nasi respondenci wskazali na te dwa gesty nie tylko dlatego, że tego właśnie potrzebuje osoba borykająca się z trudnościami, ale również dlatego, że są one wyrazem szczerości i miłości.

„Mąż wie, że czasami muszę odpocząć od naszych dzieci”.

„Jest przy mnie, kiedy jej potrzebuję”.

„Śpi na kanapie, kiedy całą noc mam bóle”.

Dzielenie się z innymi

Jako dzieci uczymy się dzielić zabawkami z innymi. Kiedy dorastamy, „dzielenie się” nabiera głębszego znaczenia. Dzielimy się doświadczeniami, opiniami i uczuciami.

Nie twierdzę, że każdy szczegół musi stać się częścią Waszego wspólnego życia. Ja, na przykład, nie chcę, żeby moja żona opowiadała mi ze szczegółami wszystkie plotki, które słyszała na babskim spotkaniu. Ale lubię dzielić jej radość ze spotkania z przyjaciółkami. Mówi mi, jak świetnie się bawiła, a ja widzę po jej wyrazie twarzy i nastroju, że dobrze jej to zrobiło. I to właśnie sprawia, że ja również mam miły wieczór.

6
WAŻNE DATY I ROCZNICE

WSZYSCY DZISIAJ GDZIEŚ SIĘ SPIESZĄ. OBECNIE TEMPO ŻYCIA JEST O WIELE szybsze niż za czasów naszych rodziców i dziadków. Oprócz tego egzystencja jest bardziej skomplikowana, a styl życia bardziej swobodny. Znalezienie czasu na świętowanie i kultywowanie tradycji w napiętym planie dnia wydaje się luksusem, na który często nie możemy sobie pozwolić. Zastanów się chwilę: ile razy kupiliście sobie kartki na urodziny lub Dzień Zakochanych wcześniej niż w dzień, kiedy wypadały urodziny, walentynki czy inna okazja? Prawdopodobny scenariusz wygląda tak: 14 lutego patrzysz na zegarek i zdajesz sobie sprawę, że już niedługo kończysz pracę i nadal nie masz nic dla swojej Drugiej Połowy na walentynki: kartki, prezentu, kwiatów... zupełnie nic. Przedzierasz się zatem przez zaspy śnieżne, idąc do sklepu z kartkami, gdzie znajdujesz prawie puste stojaki, na których zostały jedynie beznadziejne kartki. Znajdujesz jednak najlepszą z najgorszych i chwytasz jakiegoś pluszowego zwierzaka lub czekoladki w pudełku w kształcie serca. Wracając do domu, cieszysz się, że w ostatniej chwili udało Ci się wybrnąć z tej sytuacji.

Czy naprawdę takie ważne jest pamiętanie o urodzinach swojej Drugiej Połowy, o rocznicy ślubu lub innym wyjątkowym dniu? Oto, co na ten temat mają do powiedzenia nasi respondenci:

„Mój partner pamięta o ważnych wydarzeniach sprzed wielu lat”.

„Na urodziny i wyjątkowe okazje mój partner zawsze ma wszystko dokładnie przemyślane i przygotowane”.

„Składamy sobie życzenia każdego 14. dnia miesiąca (pobraliśmy się 14. września)”.

„Zawsze pamięta o moich urodzinach, naszej rocznicy i Dniu Matki”.

Niektóre daty będą ważne tylko dla Was, np. rocznica Waszego ślubu lub pierwszej randki. Inne, jak np. Dzień Zakochanych, Dzień Matki czy Dzień Ojca, świętujecie z resztą świata. Wszystkie wyjątkowe dni zaznaczone w kalendarzu są dobrą okazją do zrobienia czegoś miłego dla Drugiej Połowy, do okazania swojej miłości, wdzięczności i troski.

Jest i zła strona obchodzenia wszelkiego rodzaju rocznic i świąt, a mianowicie taka, że jeśli o nich zapomnisz, możesz wyjść na łajdaka. Morał jest prosty: najpewniejszym sposobem na ulepszenie związku jest dołożenie wszelkich starań, aby zawsze pamiętać o tych wszystkich szczególnych wydarzeniach, które są ważne dla Waszego związku.

Obchodzenie rocznic i urodzin

Nikt nie chce zapomnieć o urodzinach czy rocznicy jakiegoś wydarzenia. Często słyszy się ludzi mówiących, że tak naprawdę to nie obchodzi ich, czy Druga Połowa pamięta o ich urodzinach, czy też dopiero w ostatniej chwili zdaje sobie sprawę, że zbliża się jakaś rocznica.

Nie wierzcie takim stwierdzeniom.

Takie zapewnienia są jedynie sposobem na zaakceptowanie tego, co jest niedopuszczalne. I nawet jeśli ktoś naprawdę nie przejmuje się, że partner(ka) zapomniał(a) o jakiejś dacie, nie oznacza to, że nie byłby zadowolony, gdyby Druga Połowa bardziej postarała się uczcić daną okazję. Zawsze miło jest usłyszeć, że jest się kimś wyjątkowym. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że traficie na jakieś przyjęcie, gdzie usłyszycie stronę pokrzywdzoną w jakimś związku oraz zgryźliwy komentarz kierowany pod adresem winowajcy w stylu: „Jakie to miłe, że John pamiętał o Waszej rocznicy i podarował Ci taką śliczną broszkę. Chciałabym, żeby Tom choć raz pamiętał o naszej rocznicy”. I tak oto zaczyna się wielka kłótnia – oczywiście po powrocie do domu.

Urodziny i rocznice są bardzo ważne, ponieważ, mimo że trwają jeden dzień, to ich wspomnienie można przeżywać cały czas na nowo. Postaraj się uczcić te dni w wyjątkowy sposób, a zobaczysz, że wspomnienie o nich będzie Wam towarzyszyć przez bardzo długi czas.

Nie tylko data w kalendarzu

Pamiętanie o ważnych rocznicach ma znaczenie – i to bardzo duże.

Prezenty są ważne
Moja koleżanka od lat dostaje od męża bardzo praktyczne prezenty na rocznice ślubu – zmywarkę do naczyń, kuchenkę, nowy zestaw kieliszków do wina, torby podróżne. Jednak ostatnio zauważyłem, że nosi bardzo ładny złoty naszyjnik, co ważniejsze, dawno nie widziałem jej tak rozpromienionej. „Widziałeś, co dostałam z okazji naszej rocznicy?” – wykrzyknęła. „Sam to wybrał. Aż nie mogę w to uwierzyć!” I jak tu nie cieszyć się z ich szczęścia: ona jest w siódmym niebie; on jest jej bohaterem, a ich związek otrzymał niezłą dawkę pozytywnej energii.

Nie oznacza to, że na każde urodziny i rocznicę musisz kupować złotą biżuterię (lub brylanty). Skromny starannie wybrany podarunek – właśnie staranność jest kluczowym elementem w tej sytuacji – może okazać się najdroższym sercu prezentem dla drugiej osoby.

Prezenty na rocznice ślubu

Wiadomo, że są rocznice o mniejszym i większym znaczeniu. Jednak wszystkie trzeba świętować. Oto lista rocznic ślubu i wykaz prezentów powiązanych z każdą z nich:

Pierwsza: papierowa lub plastikowa – książki, notatniki, prenumeraty gazet lub czasopism

Druga: bawełniana – bawełniane serwetki i podkładki pod talerze, bawełniane narzuty

Trzecia: skórzana – album na zdjęcia, skórzana torba lub walizka

Czwarta: jedwabna – kwiaty ze sztucznego jedwabiu, jedwabne chusteczki lub szale

Piąta: drewniana – ramka na zdjęcie, ręcznie malowane drewniane tacki, kosze wiklinowe

Szósta: żelazna – zestaw narzędzi do kominka, dzwoneczki poruszane wiatrem

Siódma: miedziana lub wełniana – miedziane miseczki, garnki lub czajnik; wełniany kobierzec

Ósma: elektryczna – ręczny mikser, mieszacz do kawy, gofrownica, ekspres do kawy

Dziewiąta: ceramiczna – wazon, półmisek, dzbanek, miseczka, zestaw kubków

Dziesiąta: cynowa lub aluminiowa – ładne formy do ciasteczek, skrzynka na listy, rustykalny karmnik dla ptaków

Jedenasta: stalowa – naczynia ze stali nierdzewnej

Dwunasta: płócienna lub lniana: adamaszkowy obrus, wysokiej jakości bielizna pościelowa

Trzynasta: koronkowa – obrus, serwetki

Czternasta: kości słoniowej (nazwa obecnie zakazana) – stylowa biżuteria

Piętnasta: kryształowa lub szklana – ozdoby choinkowe, karafka, kieliszki do wina

Dwudziesta: porcelanowa – ręcznie malowana misa lub półmisek

Dwudziesta piąta: srebrna – wiaderko na lód, stojak na wino, grawerowany puchar

Trzydziesta: perłowa – nóż do steków z perłową rękojeścią

Trzydziesta piąta: koralowa (nazwa już niebawem zakazana) – broszki, figurki

Czterdziesta: rubinowa – biżuteria

Czterdziesta piąta: szafirowa – biżuteria

Pięćdziesiąta: Złota – biżuteria, pozłacana papeteria

Pięćdziesiąta piąta: szmaragdowa – biżuteria

Sześćdziesiąta, siedemdziesiąta i siedemdziesiąta piąta: brylantowa – biżuteria

Podarunek nie musi być ani tradycyjny, ani też nie musi być niespodzianką. Czasami w rozmowach z żoną ustalamy, że np. wycieczka za granicę lub jakiś sprzęt do domu bądź ogrodu będzie prezentem dla nas z okazji kolejnej rocznicy. Ważne jest to, że o tym rozmawiamy. Jednak gdybym i tak postanowił kupić coś dodatkowego – coś „niepraktycznego”, coś, czego moja żona sama by sobie nie kupiła – to jestem pewien, że zostałoby to docenione, i to bardzo. Wiem, że ja doceniłbym taki gest ze strony mojej żony.

Przełomowe rocznice mają największe znaczenie
Każda rocznica ślubu czy urodzin jest ważna, ale te przełomowe i „pełne” – czyli pierwsza, piąta, dziesiąta, dwudziesta, dwudziesta piąta, pięćdziesiąta itp. – mają największe znaczenie. Na te okazje trzeba przygotować coś wyjątkowego.

Urodziłem się prawie dokładnie trzydzieści lat po mojej mamie. Moje urodziny przypadają trzy dni wcześniej. Pięć lat temu, aby uczcić nasze wspólne „przełomowe” urodziny, moi rodzice, moja żona i ja pojechaliśmy na wycieczkę do Włoch. Świętowaliśmy w restauracjach w Rzymie i w Toskanii. Cały wyjazd był wyjątkowy, a urodziny – niezapomniane. Od tego czasu wiele razy przeżywaliśmy na nowo obchody tamtej rocznicy – w rozmowach lub podczas oglądania zdjęć z tej podróży. Tak wspaniale wspominamy ten czas spędzony we czwórkę, że moja mama ostatnio zauważyła, iż zbliżają się kolejne „przełomowe” urodziny i że chciałaby powtórzyć naszą europejską wyprawę urodzinową.

Dzień Zakochanych, Dzień Matki i Dzień Ojca

Są to trzy dni w roku, o których absolutnie nie można zapomnieć. Jeśli się je pominie, to może i będzie to nam wybaczone, ale już niekoniecznie zapomniane. Wiem jednak, że jeśli dołożę starań i przygotuję coś od serca na Dzień Zakochanych i Dzień Matki, to sprawię, że moja żona będzie chodziła uśmiechnięta dłużej niż tylko przez jeden dzień.

Przyznaję, że zdarzyło się parę razy, że nie popisałem się na Dzień Zakochanych, ale doskonale wiem, że moja żona jest zachwycona, kiedy się staram i organizuję coś specjalnego (i vice versa). W zeszłym roku, razem z moim bratem, jego Drugą Połową i dwiema innymi parami pojechaliśmy na Florydę. Nasz wyjazd przedłużył się aż do 14 lutego. Bratowa ma w tym dniu urodziny, więc mój brat nie musi nawet pamiętać o walentynkach. Cała nasza ósemka postanowiła, że wieczorem 14 lutego zrobimy coś wyjątkowego z okazji urodzin mojej bratowej i Dnia Zakochanych. Oprócz tego, że miło było razem spędzić czas, postaraliśmy się, żeby każda para odczuła atmosferę walentynkową. Wszyscy poszliśmy na wystawną kolację, a potem obejrzeliśmy rewelacyjne przedstawienie artystów z Cyrku Słońca. Oprócz tego zrozumiałem, że obchody Dnia Zakochanych są idealnym pretekstem do zaplanowania czegoś fajnego i świetnej zabawy.

To samo dotyczy Dnia Matki i Dnia Ojca. Te święta są doskonałą okazją do zrobienia czegoś dla swojej Drugiej Połowy i dla swojego związku, aby zerwać z codzienną rutyną i cieszyć się życiem. Z upływem lat nauczyłem się, że najważniejszą rzeczą w świętowaniu czegokolwiek jest nastawienie. Zamiast postrzegać te uroczystości jako przykry obowiązek – coś o czym nie da się zapomnieć, a jak już jest po wszystkim, puszcza się to w niepamięć jak najszybciej – staram się patrzeć na nie jak na znakomite okazje do spędzenia fantastycznych chwil z moją żoną i, o ile to możliwe, ze swoimi przyjaciółmi.

Zastanów się, jak świętujesz

Zbliżają się ważniejsze urodziny Twojej Drugiej Połowy, zaczynasz więc o tym myśleć. Lubisz przyjęcia, szczególnie niespodziewane. Jednakże nim zaczniesz planować imprezę na cześć swojej Drugiej Połowy, zastanów się dobrze, czy kiedykolwiek nie słyszałeś, jak mówił(a): „Nie lubię przyjęć – niespodzianek” lub nawet „Nie chcę żadnej imprezy z okazji urodzin”?

Sądzisz, że Twoja Druga Polowa tylko tak mowi. W rzeczywistości dobrze będzie się bawić.

Mylisz się. Należy uwzględnić opinię Drugiej Połowy. Gdy zaczynasz planować imprezę dla innej osoby, wybierz taki jej rodzaj, jaki sprawi jemu (jej) przyjemność, nie kieruj się własnym gustem.

„Przecież jest wtorek”

Jednym z najlepszych sposobów urozmaicenia rutyny codziennego, szarego życia jest wymyślanie powodów do świętowania. Pomysł nie musi być dokładnie przemyślany, aby się udał. Jedna z naszych respondentek przytoczyła taki dialog: „On zaproponował »Chodźmy do restauracji«, na co odpowiedziałam »Z jakiej okazji?«, a on na to »Przecież jest wtorek!« To było takie romantyczne [...]”.

Oto dalsze przykłady „rocznic” i wydarzeń, których można użyć jako pretekstu do świętowania:

- Minął równy miesiąc od Waszej pierwszej randki.

- Twoja Druga Połowa zakończyła pracę nad ważnym projektem.

- Zająłeś drugie miejsce w klubowym turnieju golfowym – czas na szampana!

- Jest pełnia księżyca.

- Minął rok, odkąd rzuciłeś palenie. Gratulacje!

7
KOBIETY TEŻ CHRAPIĄ, CZYLI DOBRE MANIERY W SYPIALNI

Nasza sypialnia... czy moja sypialnia?

Sypialnia to wyjątkowe miejsce. To nasze schronienie – dla każdego z osobna i dla nas jako pary. Nasi respondenci pisali, że sypialnia jest ich oazą, strefą bezpieczeństwa, miejscem świętym, do którego ich problemy nie mają wstępu. Dla partnerów jest to również przestrzeń bycia sam na sam, gdzie odkrywają przed sobą dusze i ciała.

Przede wszystkim, sypialnia jest miejscem do spania. A sen to czas, kiedy prawda o nas wychodzi w najbardziej żenujący i, często, zabawny sposób: chrapiemy, mówimy przez sen, wyginamy się i skręcamy, śpiąc w śmiesznych pozycjach, które często odsłaniają więcej, niż byśmy sobie tego życzyli. Co gorsza, mamy świadomość, że osoba leżąca obok wszystko widzi i słyszy. Ufanie Drugiej Połowie, że uszanuje naszą bezbronność podczas snu, oznacza gotowość do dzielenia życia z ukochaną osobą.

Zatem sypialnia to miejsce, w którym dzielimy się – sobą i przestrzenią. Jednak często koliduje to z indywidualnymi potrzebami:

„On śpi, a ja nie. Chciałabym poczytać, ale jeśli włączę lampkę, to go obudzę”.

„Ona lubi, jak jest chłodniej, a ja jestem zmarzluchem”.

„Dlaczego on myśli, że może po prostu zostawić swoje brudne rzeczy porozrzucane na podłodze w sypialni?”.

Gdy pojawiają się takie problemy, bardzo często sypialnia przestaje być „nasza”, a staje się raczej „moja”. I to jest początek kłopotów. Kiedy zacznie się tak myśleć, oaza spokoju przeistacza się w powód do kłótni. Dlatego bardzo ważne jest, aby w tym właśnie pokoju utrzymać atmosferę harmonii. W tym celu przedstawiam kilka punktów spornych, na które w końcu natknie się każda para, oraz wskazówki, jak sobie z nimi radzić.

Chrapanie
Czy zdarzyło Cię się obudzić w środku nocy i słyszeć łoskot przejeżdżającego pociągu, a po chwili zdać sobie sprawę, że to nie pociąg robi taki hałas, ale Twoja Druga Połowa? Pierwszy odruch to oczywiście chęć wykolejenia tej ogłuszającej lokomotywy najszybciej, jak się da. Niektórzy ulegają temu impulsowi i bez wahania atakują łokciem lub też błyskawicznie posyłają kopniaka na drugi koniec łóżka. Na szczęście są to wyjątki.

Kiedy zapytaliśmy pary uczestniczące w naszym sondażu, jak reagują, kiedy ich towarzysz(ka) łoża chrapie, niektóre osoby powiedziały, że każą chrapaczowi obrócić się na drugi bok. Jedna na cztery osoby stwierdziła, że szturcha chrapiącego, co załatwia sprawę. Inni lekko popychają chrapiącą osobę, lekko poklepują ją po ramieniu lub, jak w przypadku jednej bardzo poszkodowanej osoby – zatykają palcami noc „chrapacza”. (W moim przypadku wystarczy, że żona lekko mnie szturchnie lub powie „Peter, posuń się”. I to działa. Najzabawniejsze, że zwykłe poklepanie po ramieniu czyni cuda, gdy chodzi o obniżenie poziomu hałasu chrapania mojej żony.)

Są też takie osoby, które nic nie robią. Aż 17 procent osób dzielących łoże z chrapiącą Drugą Połową po prostu ignoruje tego typu odgłosy. Niektórzy słodko śpią, nawet nie zdając sobie sprawy z hałasu. Inni idą do drugiego pokoju. W takich chwilach przychodzi na myśl stara tradycja, wedle której małżonkowie śpią w osobnych sypialniach. Może nasi przodkowie byli mądrzejsi, niż sądzimy.

Nadzieja dla cierpiących na chrapanie

Jednym z najlepszych sposobów na zlikwidowanie chrapania jest przekonanie chrapacza, aby podjął kroki w celu pozbycia się swojej dolegliwości. Dostępne są leki, jak np. spray do nosa i jamy ustnej lub plastry ułatwiające oddychanie, których często używają futboliści podczas gry. Pozwalają one poszerzyć nosowe drogi oddechowe i wiele osób przekonało się, że przylepienie takiego jednego plasterka na nos chrapacza eliminuje (lub przynajmniej ucisza) odgłosy. Jeszcze lepsze efekty daje założenie dopasowanego ochraniacza na zęby, który przemieszcza szczękę i zatrzymuje chrapanie. Jeśli to Ty jesteś chrapaczem i Twoja dolegliwość sprawia kłopot, skonsultuj się ze swoim dentystą i dowiedz się, czy któreś z wymienionych rozwiązań może przywrócić harmonię (i ciszę) w Twojej sypialni. Jeżeli chrapnie nie ustępuje, zgłoś się do lekarza. Twoja dolegliwość może być symptomem bezdechu sennego, który z kolei może prowadzić do bardzo poważnych chorób.

Prawie wszyscy nasi respondenci są zgodni co do jednej rzeczy: oczywiście chrapanie jest problemem, który chce się rozwiązać, ale z pewnością nie jest to powód do kłótni. Nieważne, jaką strategię się obierze, aby poradzić sobie z chrapiącą Drugą Połową, podstawowa zasada brzmi: cokolwiek czynisz, rób to delikatnie. Pamiętaj, że nikt nie chrapie dlatego, że chce. Sztuka polega na tym, aby rozwiązać ten problem bez robienia z niego tragedii. Lekko szturchnij chrapiącego, zamiast walić go po głowie; powiedz coś cicho i spokojnie, a nie wygłaszaj tyrady, szukaj wspólnych rozwiązań (patrz tabelka „Nadzieja dla cierpiących na chrapanie”).

Kto chrapie? Nie ja!

Kobiety stanowiły około 90% respondentów w naszym sondażu.

Na pytanie „Co robisz, kiedy Twój partner chrapie?” panie odpowiadały, proponując łagodne rozwiązania problemu. Jednak kiedy padło pytanie, jak ich partner reaguje na ich chrapanie, jedna na trzy kobiety ostro oburzyła się, że w ogóle można oskarżać ją o taką rzecz. „Ja nie chrapię!!” – napisała jedna z pań. Akurat!

Zabieranie sobie kołdry w nocy
Nie lubię budzić się w środku nocy, cały w dreszczach i bez kołdry, która oczywiście padła łupem mojej żony lub, co gorsza, gdy mój pies, Navy, dobrał się do mojej kołdry i smacznie sobie śpi. Na szczęście odzyskanie przykrycia od psa jest proste – jeden szybki ruch i wymamrotane „Wyłaź z łóżka!” wystarczą. Nie wypróbowałem tego jeszcze na mojej żonie – i nie mam zamiaru.

Chrapanie jest problemem, który można zrozumieć. Nasi respondenci współczuli swoim partnerom lub partnerkom cierpiącym na tę dolegliwość. Jednak nie ma miejsca na zrozumienie, kiedy przychodzi do zabierania kołdry w nocy. Najczęstszą odpowiedzią na pytanie, jak sobie poradzić z taką sytuacją, było: „zabrać kołdrę z powrotem”.

Ja wiem jedno – jeśli chcę odzyskać kołdrę, to muszę uważać, jak to robię. Muszę się upewnić, że moja żona będzie miała pod czym spać, inaczej nasze zawody w przeciąganiu kołdry będą trwały całą noc.

Niektórzy respondenci pisali, że chwytają byka za rogi i szturchają drugą osobę, aż ta się obudzi; inni z kolei po prostu marzną całą noc.

Zawsze można kupić większą kołdrę. Kilka centymetrów więcej to zdecydowana różnica.

Jednak najlepszym rozwiązaniem – dla każdego z Was i dla Waszego związku – jest kupno większego łóżka. Spokój w końcu zawitał w naszej sypialni w dniu, w którym kupiliśmy wielkie łoże. Mogę śmiało polecić to każdej parze. Teraz każde z nas ma wystarczająco dużo miejsca. Wreszcie mogę spać, nie obawiając się, że przez przypadek zepchnę moją żonę z łóżka. Co więcej, jeśli pies chce z nami spędzić noc, to też znajdzie się dla niego miejsce.

Oglądanie telewizji i czytanie przed snem
Wieczorem większość z nas jest tak zmęczona, że zazwyczaj zapalone światło czy włączony telewizor nie przeszkadza nam w zaśnięciu – czasami jednak sytuacja robi się problematyczna. Tak właśnie było ostatnio w moim przypadku i dopiero po całym zajściu zdałem sobie sprawę, że źle wszystko rozegrałem.

Oto cała sytuacja. Rok 2004 – finały Amerykańskiej Ligi Baseballowej. Yankees z Nowego Jorku grają przeciwko drużynie Red Sox z Bostonu. Połowa szóstego meczu. Ważą się losy całego sezonu. Wskakujemy z żoną do łóżka, przytulamy się chwilę, potem ona szybko zasypia.

Super. Teraz mogę oglądać mecz.

Utrzymywanie porządku w sypialni
(Panowie, czytajcie uważnie!)

Z odpowiedzi na pytania w naszej ankiecie jasno wynika, że sypialnia to uosobienie całego związku – jego swoisty mikrokosmos. Pomimo tego, co można zobaczyć w telewizji czy też przeczytać w magazynach plotkarskich, wiele par naprawdę zdołało osiągnąć kompromis, aby zbudować wspólne życie. Sondaż przeprowadzony wśród par pokazuje również, że pary nauczyły się dzielić obowiązkami w większym stopniu, niż przypuszczałem.

Bardzo ważna kwestia: Ankieta przeprowadzona wśród mężczyzn dla Instytutu Emily Post wykazała, że jest jeden gwarantowany sposób, dzięki któremu można wkraść się w łaski swojej kobiety – pozbierać po sobie rzeczy w sypialni, a zwłaszcza brudne rzeczy, i włożyć je do kosza na brudną bieliznę, a nie zostawiać długi szlak od drzwi do łóżka. Wygląda na to, że męskie Drugie Połowy z par uczestniczących w naszym sondażu dobrze nauczyły się swojej lekcji: według wyników sondażu ponad połowa partnerów (55 procent) przyznaje, że w równym stopniu dzieli obowiązek sprzątania brudnych rzeczy, a 29 procent twierdzi, że przynajmniej chce pomóc w tym zadaniu.

I tu się pomyliłem. Przez sen moja żona i tak słyszy mecz, moje podekscytowanie i cały zgiełk. I wtedy się budzi, co dla niej nie jest dobre, ponieważ często ma problemy z zaśnięciem, zwłaszcza jeśli jest wybudzona z głębokiego snu.

Północ. Koniec meczu – moja drużyna wygrywa. Cichutko mówię: „Dobranoc kochanie”. W odpowiedzi słyszę: „Będziesz jeszcze czytał? Nie możesz zasnąć?” Doigrałem się. Moja żona wbija we mnie piorunujące spojrzenie. Dotarło do mnie. Odwracam się na drugi bok. Tej nocy spałem, jak zabity, ale moja żona raczej nie.

Gdybym pomyślał trochę na tym, co robię, to poszedłbym oglądać mecz na dół i pozwolił mojej żonie spać. Co ciekawe, 13 procent uczestników naszego sondażu napisało, że właśnie tak robi, jeśli zdarza się podobna sytuacja.

Morał z tej historii: Sypialnia to miejsce do spania i cieszenia się sobą. Jeśli pojawia się problem, to potrzeba snu partnera ma pierwszeństwo. Co zatem robić, gdy druga osoba już słodko śpi, a Ty jeszcze nie – i chcesz poczytać lub oglądać telewizję. Czy zawsze trzeba iść do drugiego pokoju? Nasi respondenci znaleźli kilka sposobów wyjścia z takiej sytuacji:

- „Kupić bezprzewodowe słuchawki do telewizora”.

- „Kupić zatyczkę do uszu i/lub opaskę na oczy dla śpiącej Drugiej Połowy”.

- „Pozbyć się telewizora z sypialni”.

- „Przede wszystkim rozmawiać – grzecznie”.

Pozwól spać swojej Drugiej Połowie

W sytuacji, kiedy jedna osoba śpi, a druga nie, pierwszeństwo ma ta, która chce spać.

Seks i etykieta

W odpowiedzi na pytanie „Co robisz, kiedy Twoja Druga Połowa ma ochotę na seks, a Ty nie?” jeden z respondentów napisał „Hmmm. To jest książka o dobrych manierach, prawda? Zatem wolę nie odpowiadać na to pytanie”.

Oczywiście, zgadzam się. Ja też wolę nie znać intymnych szczegółów. Szczerze mówiąc, to, co się dzieje za drzwiami sypialni, to sprawa prywatna. Ta część książki nie daje rad w kwestii życia seksualnego. Jeśli chodzi o seks, zasady etykiety są bardzo proste: Cokolwiek robisz, szanuj wolę drugiej osoby. Oboje powinniście się czuć komfortowo. Kiedy utrzymujemy tak bliski kontakt, szacunek, wzgląd na uczucia drugiej osoby i szczerość są jedynymi wskazówkami, jakich potrzebujemy. Te fundamentalne zasady etykiety są niesłychanie ważne, aby udany związek trwał przez długie lata.

W tej chwili interesuje nas to, jak ludzie traktują siebie nawzajem przed tym bliskim kontaktem i po nim: Co zrobiłeś(łaś), żeby uczynić Wasze zbliżenie wyjątkowym, i co zrobiłeś(łaś) potem, aby zachować ten wyjątkowy, intymny nastrój? Dobre maniery mogą w tym przypadku zdziałać cuda...

- Jak powiedzieć, że się nie jest w nastroju na seks?

- Jak przygotować grunt pod romantyczny wieczór?

- Dziś wieczorem jest mecz w telewizji. Jak długo mam czekać, zanim będę mógł włączyć telewizor?

Za każdym razem, kiedy ludzie spotykają się i oddziałują na siebie, mamy do czynienia z etykietą. Tak właśnie Emily Post zdefiniowała to pojęcie.

To, jak zachowasz się przed Waszym intymnym zbliżeniem i po nim, stanowi najważniejszy rodzaj interakcji w Waszym związku. Jeszcze jedna uwaga: Nasz sondaż wykazał, że większość par stara się zachowywać tak samo w stosunku do drugiej osoby przed seksem i po nim, podkreślając jednocześnie, że zrozumienie i troska są ważniejsze niż oryginalność.

Etykieta i gra wstępna
Nieważne, jak ludzie to nazywają – budowanie nastroju czy preludium do czegoś cudownego. Jedno jest ważne: gra wstępna ma znaczenie – zarówno dla kobiet, jak i dla mężczyzn. Wiadomo, że mężczyzna jest gotowy na zawołanie, ale to jest kwestia fizjologii. Budowanie atmosfery pożądania to coś, czego pragną wszyscy. Można to robić na wiele sposobów. Oto propozycje naszych respondentów:

- Zmywanie naczyń (ktoś, kto pomaga w wykonywaniu obowiązków domowych budzi większe pożądanie).

- Całowanie. Uwielbiam się całować.

- Masaż pleców jest najlepszy, nieważne, czy idzie za tym seks czy nie.

- Kąpiele (według naszych respondentów to numer jeden na liście rzeczy budujących odpowiedni nastrój – wydaje się, że wielu ludzi lubi ten rodzaj gry wstępnej).

- Żadnych dzieci w domu.

- Masaż ciała balsamem do ciała albo olejkiem zapachowym.

- Rozmawianie o seksie.

- Sprzątanie salonu.

- Zaloty, figle i czułości.

- Romantyczna kolacja i taniec.

Lista ciągnie się dalej, ale punktem wspólnym jest to, że robicie coś razem, aby zbudować intymną atmosferę, a kluczem do tego jest tworzenie więzi emocjonalnej między Wami. Oto opis niezapomnianego wieczoru, który nasz respondent spędził ze swoją żoną: „Pewnego wieczoru oglądaliśmy film wideo z naszego ślubu i powróciły wszystkie emocje tamtych chwil, tak więc odtworzyliśmy naszą noc poślubną i było cudownie”. Jest to idealny przykład na to, jak można razem wykreować magiczne chwile.

Nie zawsze musi to być coś konkretnego, jak np. kąpiel czy masaż. Jedna z kobiet napisała: „On zawsze mówi szczere komplementy, co sprawia, że czuję się cudownie. To najlepsza gra wstępna – kiedy czuję się kochana i piękna”. I ma rację. Najważniejszym elementem budowania romantycznego nastroju jest szczera rozmowa. Pamiętaj, że jeśli to, co mówisz, nie płynie z głębi serca, to Twoja Druga Połowa natychmiast to wyczuje i nie otworzy dla Ciebie swojego serca.

Czasami trudno trafić w dobry nastrój
Nic nie jest pewne. Fakt, że pomagasz w rozwieszaniu prania albo przytulasz się do niego w ciągu dnia, albo przygotowujesz romantyczną kolację przy świecach, nie oznacza, że wieczór skończy się seksem.

Szczerość jest ważna również w sprawach
dotyczących seksu

Jeśli chodzi o seks, to szczerość ma podstawowe znaczenie w budowaniu odpowiedniego nastroju.

Wszyscy przerabialiśmy sytuację typu „Ja mam ochotę”/„Ale ja nie mam”. Należy w takich chwilach być delikatnym, wyrozumiałym i szczerym.

Jeśli to Ty „nie masz ochoty”, nie spławiaj po prostu Drugiej Połowy. Zamiast tego, okaż wyrozumiałość. „Wyjaśnij dlaczego” – radzi jedna z naszych respondentek i pyta: „czy możemy poczekać chwilę? Zawsze szanujemy swoje decyzje”.

O to właśnie chodzi – o wzajemny szacunek.

Innym wyjściem proponowanym w takiej sytuacji jest uprzejmie odmówić i jeśli dobrze się to rozegra, zamienić w zabawę: umów się z nim na randkę w jakiś inny dzień i wtedy pokaż, na co Cię stać.

Piękne jest to, iż wiele par w naszym sondażu podkreślało fakt, że seks jest zawsze wspólną decyzją. Z czasem uczymy się wyczuwać nastroje drugiej osoby i wiemy, kiedy jest zainteresowana, a kiedy nie. Jedna z osób napisała: „Nadajemy na tych samych falach, więc wiemy, kiedy nasze zaloty mogą nie podziałać na drugą osobę, i nie naciskamy”.

Nawiasem mówiąc, nie można zakładać, że to mężczyźni zawsze są tymi, którzy inicjują seks i zostają odrzuceni. W naszym sondażu mężczyźni przyznawali, że to oni często są stroną odmawiającą, a wiele kobiet wyznało, że to one czasami są inicjatorkami zbliżenia.

Wiele par stwierdziło, że w takich sytuacjach wyrozumiałość i pójście na kompromis również wchodzą w grę. 44 procent naszych respondentów przyznało, że czasami, nawet jeśli nie mają naprawdę ochoty, starają się to przezwyciężyć i zgadzają się na seks. Chodzi o to, że rozwiązań jest wiele i czasem niewłaściwy nastrój, nastawienie czy okoliczności składają się na „nie, nie dzisiaj”. Innym razem chęć poddania się zalotom drugiej osoby może mieć przeciwny efekt. Cokolwiek zdecydujemy, należy mieć wzgląd na nastrój i uczucia Drugiej Połowy, ale nie trzeba przy tym zapominać o własnych odczuciach.

Twoje uczucia też się liczą

Etykieta w związku nie ma na celu tylko okazywania troski o drugą osobę, ale uczy również, jak troszczyć się o siebie.

Po seksie
Razem ze swoją Drugą Połową przeżyliście cudowne chwile uniesienia. Po wszystkim szepczesz „dziękuję”, odwracasz się i zasypiasz. Trochę to psuje cały nastrój, prawda?

Co lepiej zrobić w takiej sytuacji? Odpowiedź jest prosta: poświęć swojej Drugiej Połowie tyle samo uwagi po seksie, jak w jego trakcie i w czasie gry wstępnej. Jeśli trochę pomyślisz i okażesz troskę, to wieczór skończy się wspaniale, a na dodatek Twoje przemyślane zachowanie sprawi, że Druga Połowa będzie z radością czekać na następną taką noc. Jak zawsze, trzeba mieć wzgląd na uczucia drugiej osoby i zdawać sobie sprawę, że Twoje zachowanie wpływa na jej nastrój. Oto kilka rzeczy, które można zrobić, zamiast po prostu obrócić się na bok i zasnąć, włączyć telewizor, zapalić światło lub pójść do kuchni po coś do jedzenia:

- tulić się do siebie

- objąć ją ramieniem

- pocałować go

- porozmawiać z nią

- szczerze podziękować mu za cudowny wieczór.

Szczęśliwa sypialnia

Aby sprawdzić twierdzenie, że para, która dobrze sypia, jest szczęśliwa – lub przynajmniej weselsza – sprawdź, jak wygląda Wasza sypialnia. Czy jest to miejsce, w którym miło się śpi i robi inne rzeczy? W naszym przypadku wielkie łoże sprawiło, że oboje lepiej sypialiśmy. Pomogło również pomalowanie ścian na inny kolor. Pokój zrobił się bardziej przyjazny i promienny, a nowe zasłony dodały mu większego uroku. Oto inne propozycje na poprawę nastroju w sypialni:

✦   Czysta, miękka i gruba pościel

✦   Wygodny materac i kilka dodatkowych poduszek

✦   Muzyka relaksacyjna – łagodna muzyka, odgłosy przyrody mogą zdziałać cuda

✦   Dobrej jakości rolety lub zasłony

✦   Brak zegara w pobliżu łóżka (ciągłe sprawdzanie godziny w nocy nie sprzyja dobremu snowi)

✦   Stoliki nocne i półki, na których można postawić świeczki

✦   (w sposób, który nie zagraża bezpieczeństwu)

Umyj się

Uważna osoba myje zęby przed snem, nie idzie spać w brudnych skarpetkach czy bieliźnie i pamięta o wzięciu prysznica przed pójściem do łóżka.

8
DZIECI WSZYSTKO ZMIENIAJĄ

12 CZERWCA 1979 ROKU MOJE ŻYCIE ZMIENIŁO SIĘ NA ZAWSZE. ŻYCIE mojej żony również. Właśnie tego dnia przyszła na świat nasza córka Anna. Kiedy mówię o zmianie w moim życiu, nie mam na myśli tylko nieprzespanych nocy i zmieniania pieluch. Do tej pory imałem się różnych prac – począwszy od bycia reporterem w lokalnej gazecie, aż po nauczanie plastyki w liceum. Kiedy pojawiła się Anna, zdałem sobie sprawę, że trzeba przestać eksperymentować i znaleźć stałe zatrudnienie. Na szczęście znalazłem idealne zajęcie dla siebie w miejscowym college’u, w związku z czym po prostu ustatkowałem się i zostałem przykładnym ojcem i mężem.

Związek i ciąża

Wiadomo, że ciąża jest wielkim wydarzeniem dla kobiety, ale jej partner też to przeżywa – tak samo jak cały ich związek. Przyszli rodzice muszą poradzić sobie ze zmianami, jakie zachodzą w ciele kobiety, jak również i z ich wpływem na związek. Muszą też przygotować się na to, że mały człowiek, który niebawem się pojawi, zmieni na zawsze ich życie i relacje między nimi. Jeśli trzeba kiedyś dojść do porozumienia, kompromisu lub okazać zaangażowanie, to właśnie ciąża jest najlepszym okresem, żeby to zrobić.

Ona i ciąża
Dla kobiety ciąża oznacza prawdziwe zmiany nie tylko w ciele, ale również w psychice. Chcesz pozostać sobą, ale zmiany są nieuniknione. Możesz się źle czuć, zwłaszcza w początkowej fazie ciąży. Będziesz wyczerpana, a Twoja cierpliwość zostanie wystawiona na wielką próbę, nie mówiąc już o obolałych plecach i stopach.

Wszystko to prowadzi do zwiększonego poziomu stresu, spowodowanego nie tylko zmianami zachodzącymi w Tobie, ale również tym, że życie nigdy nie będzie już takie samo. Zwiększone napięcie emocjonalne jest typowe dla pierwszej ciąży, ale każde następne dziecko w wyjątkowy sposób przekształca życie kobiety.

Doskonale wiemy, że stres to idealna pożywka dla różnego rodzaju wybuchowych zachowań – nawet wtedy, kiedy ktoś nie chce zachowywać się w taki sposób. Nikt nie twierdzi, że ciąża nie jest trudnym okresem dla kobiety i że nie wpływa na jej zachowanie i emocje. Dobrym sposobem na przetrwanie tego okresu bez zbyt wielu okazji do zdenerwowania jest świadomość, jak te wszystkie zmiany wpływają na relacje przyszłej mamy z innymi ludźmi.

On i ciąża
Dla przyszłego taty kluczem do przetrwania ciąży partnerki jest cierpliwość, wyrozumiałość i troska okazana Drugiej Połowie. Kobieta będzie potrzebowała Twojego zrozumienia i wsparcia, jak również pomocy w sprawach, których, być może, nigdy przedtem nie robiłeś. Jeśli jeszcze się za to nie zabrałeś, to czas najwyższy, żebyś...

- ...udoskonalił swoje umiejętności w sprzątaniu domu

- ...nauczył się gotować podstawowe posiłki

- ...nauczył się sortować, prać i suszyć brudne rzeczy

- ...poznał tajniki robienia zakupów

Równie ważne jest okazywanie zainteresowania tym, co się dzieje z Twoją żoną. Pamiętam wspólne czytanie książek o narodzinach dziecka, o tym, w jakiej fazie rozwoju się znajduje w poszczególnych tygodniach, i pamiętam też zdziwienie i zachwyt pierwszym ruchem maleństwa w brzuchu.

Nie możesz wyręczyć swojej żony w urodzeniu dziecka, ale na pewno możesz dzielić z nią ten czas i być przy niej. I to właśnie jest istotne dla Was dwojga.

Wy i ciąża
Okres ciąży to najlepszy czas, żeby przewartościować swoje priorytety i rzeczywiście nauczyć się, jak ważne są kompromisy w Waszym związku. Stres jest nieodzownym elementem zmian, zwłaszcza jeśli towarzyszą im nowe obowiązki i nowe cele. Lekarstwem na stres jest porozumienie i wyrozumiałość.

Dzięki rozmowie o tym, co się dzieje z każdym z Was i z Waszym związkiem, zdacie sobie sprawę, że łatwiej będzie Wam stawić czoło wyzwaniom, jakie na Was czekają. Wzgląd na sytuację drugiej osoby pomoże zażegnać napięcie wywołane nieporozumieniami lub obawą, że nie jesteście wystarczająco dobrze przygotowani na nadchodzące wydarzenia.

Kiedy natrafia się na przeszkody

Często będzie Wam pod górkę. Nie da się tego uniknąć – przed stresem nie można się uchronić. Antidotum nań jest porozumienie, kompromis i oddanie – w połączeniu ze zdrową dawką życzliwości i wyrozumiałości.

Nie ma już czasu dla nas

Tak, macie dzieci i niewątpliwie wszystko w Waszej rodzinie kręci się wokół nich. Jednak kiedy słucham rodziców mówiących o tym, jak bardzo pociechy zmieniły ich życie jako pary, to nie chce mi się wierzyć, jak szybko dzieci stają się wymówką dla rodziców, aby nie spędzać czasu we dwoje.

Jest wiele powodów, dla których pary nie spędzają ze sobą czasu, kiedy pojawiają się dzieci: opiekunka do dziecka kosztuje; cała energia idzie na to, żeby przetrwać kolejny dzień; każda wolna chwila poświęcona dzieciom jest bezcenna; po prostu nie ma już czasu dla nas.

Racjonalnym uzasadnieniem sytuacji, w której dzieci są ważniejsze niż Wasz związek, jest przeświadczenie, że zawsze znajdzie się czas dla nas – kiedy indziej. Podejście Sharon i Billa jest typowe: „Jednym z kompromisów, na który trzeba się zgodzić, jest to, że kiedy pojawiają się dzieci, może brakować czasu na bycie razem, ale za to później się go znajdzie”, tak twierdzą. „Kiedy nadejdzie odpowiednia chwila, znowu będziemy mogli poświęcić sobie czas. W tej chwili dzieci są najważniejsze”.

Sharon i Bill błędnie sądzą, że wychowywanie dzieci i bycie ze sobą wzajemnie się wykluczają – że musi to być wybór „albo my, albo dzieci”. Jest różnica między dziećmi będącymi priorytetem w życiu i dziećmi kontrolującymi życie rodziców do tego stopnia, że nie mają oni czasu na bycie ze sobą. Szczęśliwe pary ciężko pracują, aby wychować dzieci – zgadza się – ale pracują też nad swoim związkiem. Takie starania mają zbawienny wpływ nie tylko na relacje rodziców, ale również dają dobry przykład dzieciom, jak w przyszłości budować udane związki.

Inny przykład – Tim i Andrea: „Kiedyś wychodziliśmy pobawić się w każdy piątek, ale odkąd pojawiły się dzieci, zaprzestaliśmy tego”. „Teraz chodzimy na spacery”. Pamiętajcie, że siła Waszej rodziny opiera się na sile Waszego związku. Właśnie w tym okresie, kiedy skupiacie się na wychowaniu Waszych dzieci, znalezienie czasu, aby pobyć ze sobą, staje się jeszcze ważniejsze.

Tim i Andrea mają dobry pomysł: choć nie mogą tak jak kiedyś poszaleć w piątkowy wieczór, to jednak potrafią ukraść kilka chwil i spędzić je tylko we dwoje.

Kiedy wracam z pracy, często widzę tę samą parę na spacerze. Zawsze o tej samej porze dnia, z psem na smyczy; idą żwawym krokiem – i zawsze rozmawiają.

Wieczór na randkę
Tym, co każda para z dziećmi może zrobić dla swojego związku (i swojego zdrowia psychicznego), jest zarezerwowanie jednego konkretnego dnia na randkę we dwoje i przestrzeganie tej rutyny niczym najświętszej tradycji. To oznacza, przede wszystkim, znalezienie niezawodnej osoby do pilnowania dzieci, która zobowiąże się przychodzić regularnie raz w tygodniu, raz na dwa tygodnie lub raz w miesiącu w zależności od tego, jak zorganizujecie swój randkowy harmonogram.

Jeśli nie możecie pozwolić sobie na zatrudnienie opiekunki do dzieci, może warto zapytać swoich rodziców, czy nie zajęliby się wnukami. Można również umówić się z inną parą przyjaciół, którzy też mają małe dzieci, że oni będą pilnować Waszych dzieci w Wasz wolny wieczór, a Wy odwdzięczycie się tym samym, kiedy przyjdzie dzień ich randki.

Jeśli już idziecie na randkę, to koniecznie wybierzcie miejsce, gdzie możecie się skupić tylko na byciu razem – miejsce, w którym odrodzi się Wasza wzajemna fascynacja.

Jeszcze lepszym pomysłem, choć trudniejszym do wykonania, jest wspólny wyjazd. Kiedy nasze córki były w wieku 7 i 4 lat, nasi najbliżsi przyjaciele złożyli nam ciekawą ofertę. Jako że mieli darmowe bilety pozwalające lecieć do dowolnego miejsca w Stanach, zaproponowali, żebyśmy w czwórkę polecieli do San Francisco i spędzili długi weekend w winnicach w Dolinie Napa. Oczywiście zgodziliśmy się. Zorganizowaliśmy opiekę dla dziewczynek na 4 dni naszej nieobecności i polecieliśmy na zachodnie wybrzeże. (Rozmawiałem z wieloma parami, którym udało się wyrwać na takie krótkie wakacje, i zauważyłem, że gdy już zdecydowały się na wyjazd we dwoje, to zawsze udało im się znaleźć kogoś do pilnowania dzieci – jednego z rodziców, przyjaciół, brata, siostrę, dziadka, babcię lub opiekunkę).

Wyjazd okazał się rewelacyjny. Zatrzymaliśmy się na jedną noc w niewielkiej gospodzie w Dolinie Napa, a pozostałe trzy spędziliśmy w hotelu w pobliskim Sausalito. Spotkaliśmy się z bratem mojej żony, który mieszka w tamtej okolicy. Jedzenie było wyśmienite, w pamięć zapadł nam zwłaszcza jeden lunch w restauracji Domaine Chandon w Napa (wciąż wspominamy te maliny podane w pysznej polewie z ciemnej czekolady). Potem wróciliśmy do domu wypoczęci i w świetnych nastrojach.

Niezawodna opiekunka do dzieci: największy
sprzymierzeniec Twojego związku

Kiedy wychowuje się dzieci, dobrze jest mieć osobę, na którą zawsze możesz liczyć, że przypilnuje Twoje pociechy. Taki sojusznik to prawdziwy skarb. Angela zaczęła być naszą opiekunką w wieku 12 lat. Mieszkała blisko nas i często przychodziła pomagać nam popołudniami lub (gdy była starsza) pilnować dziewczynek, kiedy nas nie było w domu.

W najbliższej okolicy Angela była znana jako „nasza opiekunka”. Pracując dla nas, mogła liczyć na stały dochód, a my mogliśmy liczyć, że przypilnuje córek, jeśli zajdzie taka potrzeba. Angela jeździła nawet z nami na wakacje. Dwa tygodnie wypoczynku w naszym domku letniskowym było spełnieniem marzeń. Dzięki Angeli nasze córki miały stałą opiekę, my natomiast mogliśmy spędzać trochę czasu tylko we dwoje, a potem wrócić do dzieciaków i Angeli.

Później, kiedy nasze dzieci nie potrzebowały opiekunki, Angela i tak nas odwiedzała w okresie bożonarodzeniowym i zapraszała dziewczyny do siebie na noc 23 grudnia – robiły sobie babską imprezę i nadrabiały zaległości. Angela wyszła za mąż i ma swoje dzieci, ale zawsze będzie kimś bliskim naszym sercom i naszej rodzinie.

Wtedy właśnie zdałem sobie sprawę, że wygospodarowanie czasu na bycie razem, tylko we dwoje, sprawiło, że byliśmy lepszymi rodzicami dla naszych córek i że one też na tym dużo skorzystały.

„Nie mamy już czasu dla siebie!”

Krzywię się, kiedy słyszę ludzi pozostających w związku, którzy mówią, że nie mają już czasu, żeby pobyć ze sobą. Nie powinno się nigdy wykorzystywać dzieci jako wymówki od spędzania czasu we dwoje. Szczęśliwa para pracuje równie ciężko nad swoim związkiem, jak nad wychowaniem dzieci. Jeżeli pozostawia się problemy bez rozwiązania, to konflikt zaognia się do tego stopnia, że nie można go dłużej ignorować. W takiej sytuacji dojście do porozumienia może być o wiele trudniejsze, niż gdybyście od razu próbowali znaleźć rozwiązanie.

Równe dzielenie się opieką nad dziećmi

Zawsze któreś z rodziców przejmuje inicjatywę w opiece nad dziećmi. Drugi z partnerów, zamiast wczytywać się w gazetę lub oglądać telewizję, może zawsze pomóc i odciążyć swoją Drugą Połowę tak, aby ta mogła spędzić spokojny poranek, popołudnie bądź cały dzień i miała czas na swoje ulubione zajęcia lub po prostu mogła odpocząć. Twoja Druga Połowa będzie Ci miała za złe długie godziny w pracy, jeśli nie postarasz się regularnie pomagać w opiece nad dziećmi.

Wielu naszych respondentów podkreślało znaczenie zaangażowania obojga rodziców w opiekę nad maluchami.

„Opiekuję się naszymi dziećmi w domu – to moja praca i lubię to, ale kiedy potrzebuję odpoczynku, on zawsze z radością wyręczy mnie w obowiązkach”.

„Pomaga mi przy dziecku, kiedy tylko może – przy kąpaniu, karmieniu, ubieraniu i kładzeniu malucha do łóżka”.

„Na początku naszego małżeństwa i po urodzeniu dziecka pracowałam więcej niż on i więcej obowiązków spadło na niego. Moja mama była zdumiona, że on potrafił nie tylko zmienić pieluchę, ale że był również specjalistą od składania pieluch”.

„Kiedy nasze dzieci były małe, miałam dyżury w szpitalu w każdy weekend i wtedy on się nimi zajmował. Pracowałam po 12 godzin dziennie, kiedy on tworzył swoją nierozerwalną więź z naszymi maluchami. Gdy otworzył własną firmę, często nie było go w domu przez cały tydzień i wtedy to ja przejęłam opiekę nad dziećmi, ale on nadal ma z nimi świetny kontakt i nigdy nie boję się zostawić go samego z dziećmi na cały weekend, kiedy idę do pracy”.

Nade wszystko miej wzgląd na uczucia drugiej osoby

Nieważne, jaki macie układ – szczęśliwa rodzina to taka, w której opieka nad dziećmi jest traktowana jako wspólny obowiązek i każde z rodziców jest przekonane, że druga strona ma udział w wychowaniu dzieci na tyle, na ile pozwalają jej okoliczności.

Kiedy zaraz po urodzeniu naszego pierwszego dziecka rozpocząłem pracę w małym college’u, wiedziałem, że nie będę mógł być przy mojej córce cały dzień. Jednak kiedy już wracałem do domu, to wolałem się nią zajmować, niż przesiadywać przed telewizorem. Moje wysiłki nie zawsze przynosiły pożądane efekty, ponieważ często w sobotni wieczór żona znajdowała mnie śpiącego na kanapie w salonie – w telewizji pokazywano turniej golfowy, a nasza córka spała słodko na mojej piersi.

Sądzę, że wielu rodziców w mojej sytuacji bardziej docenia czas spędzony ze swoimi dziećmi i nawet po ciężkim dniu w pracy jesteśmy gotowi pomóc w opiece nad nimi. Pamiętam bardzo dobrze, jak w pewną sobotę, kiedy nasza najstarsza córka miała sześć miesięcy, zgodziłem się jej popilnować, aby moja żona mogła spotkać się ze swoimi przyjaciółmi. Jednak później okazało się, że muszę iść do pracy i dokończyć pewien projekt. Zamiast zadzwonić do żony i zepsuć jej dzień, postanowiłem wziąć Annę ze sobą do pracy. Siedziała w foteliku samochodowym na moim biurku, a ja zająłem się pracą. Nie miałem wiele do zrobienia i na szczęście Anna była jak aniołek.

Właśnie kończyłem pracę, kiedy obok mojego gabinetu przechodził dyrektor college’u. Zobaczył mnie z Anną, wszedł i porozmawiał ze mną chwilę o rodzinie i dzieciach. Nie tylko skończyłem projekt w porę i zaopiekowałem się Anną w tym samym czasie, ale jeszcze na dodatek uciąłem sobie miłą pogawędkę z szefem.

Ustalcie jasny podział obowiązków – najlepiej z wyprzedzeniem.
Nie jesteście jasnowidzami, więc jeśli nie macie pewności co do tego, kto jest za co odpowiedzialny – porozmawiajcie o tym. Najlepiej zrobić to w spokoju, a nie kiedy robisz obiad i jednocześnie próbujesz nakarmić dziecko. Krzyczenie na siebie może pomóc w danej chwili, ale nie zadziała na dłuższą metę, więc lepiej unikać takich sytuacji. Aby to się udało, musicie oboje jasno określić podział obowiązków, jak również wyrazić swoje potrzeby. Najlepiej usiąść razem, spokojnie porozmawiać i słuchać tego, co ma do powiedzenia druga osoba, a nie działać pod wpływem chwili, kiedy pojawi się problem – wówczas gniew i zdenerwowanie biorą górę.

Pamiętaj jednak, że zawsze może dojść do sytuacji krytycznej, ale jeżeli wcześniej ustalicie podział obowiązków, to kiedy nadejdzie burza, możecie skupić się na spornej sprawie. Później, gdy już się uspokoicie, postarajcie się przeanalizować całą sytuację – w spokoju i bez stresu – aby móc się porozumieć, osiągnąć kompromis lub zobowiązać się do zrobienia konkretnej rzeczy. Omówcie całe wydarzenie i oceńcie, co poszło nie tak, a co było w porządku. Później przygotujcie plan działania, aby następnym razem lepiej poradzić sobie w takiej sytuacji. I pamiętajcie, żeby zacząć wszystko od szczerych przeprosin, jeśli jest to uzasadnione.

Na tym właśnie polega etykieta. Tak rozwiązuje się problemy (patrz: „Cztery etapy rozwiązywania konfliktów”, s. 166-167). Tak buduje się udany związek.

Nigdy nie wiadomo...

Kiedy zabrałem swoją córkę do pracy w pewną sobotę, co zaowocowało świetną rozmową z moim szefem, zdałem sobie sprawę, że na opinię innych ludzi o Tobie bardzo pozytywnie może wpływać fakt, że widzą oni Twój wkład w opiekę nad dziećmi. Teraz jako pracodawca zauważam, że moi pracownicy zyskują w moich oczach, jeśli widzę, że udaje im się godzić pracę z życiem rodzinnym i że aktywnie uczestniczą w życiu swoich dzieci.

Dyscyplina: ważne jest, aby konsekwentnie podtrzymywać wspólne decyzje

Pewnego dnia rozmawiałem z Denisem, moim sąsiadem, kiedy podjechał autobus szkolny z chmarą gimnazjalistów. Wśród nich był syn Denisa.

Syn: „Cześć tato”.

Denis: „Cześć. Lepiej od razu zabierz się za czytanie zadanego materiału. Słyszałeś, co mama powiedziała dzisiaj rano”.

Denis posłusznie wszedł do domu, a my wróciliśmy do naszej rozmowy. Pięć minut później jego syn wyszedł i stwierdził: „Zrobione”.

„Co takiego?” powiedział Denis.

„Zrobione”.

„Wracaj do środka i czytaj, co masz zadane. Słyszałeś, co mama powiedziała – a ja dopilnuję, żebyś to zrobił”.

„Ale już przeczytałem, co miałem przeczytać”. Przekomarzali się przez chwilę, po czym jego syn powiedział: „Tato, przeczytam następną część jutro i pojutrze. Zadanie jest dopiero na piątek”.

„Z powrotem do domu... natychmiast! Już!”. I jego syn poczłapał do środka.

Denis nie ustąpił. Bez względu na to, jak bardzo prosił i przekonywał go syn, Denis pozostał nieugięty i nie zmienił zasad ustalonych przez żonę. Jego syn zrozumiał, po raz kolejny, że mama i tata stanowią drużynę i że jedno nie uchyli decyzji drugiego.

Aby dyscyplina przynosiła efekty...

- Wspierajcie się we wszystkich swoich decyzjach. Jeśli dzieci zauważą słaby punkt w waszym zespole, wykorzystają go bezlitośnie. Jeśli się w czymś nie zgadzacie, to zróbcie to na osobności. Omówcie wasze punkty widzenia i spróbujcie dojść do porozumienia, aby w przyszłości lepiej poradzić sobie w podobnej sytuacji.

- Bądźcie konsekwentni. Kiedy ustalacie reguły, trzymajcie się ich. Jeśli jednego dnia każesz Johnny’emu odrobić lekcje zaraz po powrocie ze szkoły, a następnego dnia pozwalasz mu oglądać telewizję, to taka niekonsekwencja tylko namąci mu w głowie. Dzieci nigdy tego nie przyznają, ale w rzeczywistości chcą, żebyście byli konsekwentni, bo wówczas lepiej reagują na ograniczenia. Kiedy zapytano dyrektorkę jednego z głównych ośrodków pomagających rodzicom w opiece nad dziećmi, dlaczego nigdy nie ma problemów z dyscypliną, opiekując się 300 maluchami, powiedziała: „Jesteśmy konsekwentni w przestrzeganiu naszych zasad”. Dlatego, że dzieci wiedzą, jakie zachowanie nie jest akceptowane, nigdy nie przekraczają granic.

- Jasno (i rozsądnie) określajcie, jakie są konsekwencje niewłaściwego zachowania.

„Masz szlaban na całe życie!” może brzmieć imponująco, ale w rzeczywistości to puste stwierdzenie, ponieważ jest niejasne, a kara trudna do wykonania. „Masz szlaban na dwa tygodnie” – to jasno i sensownie określone konsekwencje dla nastolatka, który wrócił do domu trzy godziny po ustalonym czasie i nie zadzwonił, żeby powiedzieć, że się spóźni.

- Nie rób czarnego charakteru ze swojej Drugiej Połowy:

„Poczekaj, aż wróci ojciec. Wtedy będziesz w tarapatach”.

Nie tędy droga.

Syndrom pustego gniazda

Kiedy nasze córki poszły na studia, znajomi mówili nam, że odczujemy pustkę. Wyrażali się bardzo pesymistycznie: „Będziecie załamani... To będzie ciężki czas... Trudno będzie się Wam przyzwyczaić do tej sytuacji”, i tak dalej.

Wręcz przeciwnie! Kochamy z żoną nasze córki i nie zamienilibyśmy doświadczenia ich wychowania na nic innego. Bycie rodzicem sprawiało i nadal sprawia mi przyjemność. Lubiłem odpowiedzialność z tym związaną, czas spędzony razem – i nadal to lubię. Jednak muszę stwierdzić, że jestem zadowolony z tego, że mamy teraz z żoną czas, aby skupić się na sobie i naszym życiu. Dumny jestem z tego, że naszym dzieciom dobrze się powodzi. Nie przestaliśmy być dla nich rodzicami. Odwiedzają nas bardzo często, nadal bierzemy udział w ich życiu – w dobrych i złych chwilach. Ale jest to ich życie i tak powinno być.

Przecież bycie rodzicem polega na przygotowaniu dzieci do niezależności, czyż nie? Kiedy przyszedł czas, że nasze dzieci opuszczały rodzinne gniazdo, byliśmy przy nich, żeby pomagać i dodawać odwagi. Kiedy były małe, byliśmy za nie odpowiedzialni cały czas. Dzisiaj nasza rola jest trochę inna. Ponieważ udało nam się być dobrymi rodzicami dla naszych córek – nauczyliśmy je szacunku, zaufania i szczerości w stosunku do nas i tego samego mogły oczekiwać od nas – udało nam się utrzymać dobre relacje z nimi nawet wtedy, kiedy wyprowadziły się z domu. I to właśnie sprawia, że rozstanie z nimi było nie tylko znośne, ale również sprawiło nam radość.

9
SPRAWY FINANSOWE

„PIENIĄDZE SĄ ŹRÓDŁEM WSZELKIEGO ZŁA” TO ZNIEKSZTAŁCONA WERSJA cytatu z Biblii, jednak jest w nim ziarno prawdy o związku dwojga ludzi. Czy się to Wam podoba, czy nie, pieniądze są przyczyną większości poważnych nieporozumień w związkach. Nie chodzi tylko o to, że brak pieniędzy powoduje napięcie, ale również sposób ich wydawania, kiedy się je ma, może stać się kością niezgody.

Nasi respondenci mieli jasno sprecyzowane opinie w tej kwestii:

„Nie mamy takich samych priorytetów, gdy przychodzi do wydawania pieniędzy”.

„Wydaje pieniądze na niepotrzebne rzeczy”.

„Zazwyczaj wydaję za dużo na Gwiazdkę, a mój mąż chce wydawać więcej na wakacje”.

„Czasami wydaje pieniądze na głupie rzeczy”.

„Czasami wydaję za dużo pieniędzy”.

„Nałogiem mojej żony jest robienie zakupów”.

Wszystkie powyższe wypowiedzi świadczą o nieumiejętności rozwiązania problemów finansowych – a jest nim kombinacja porozumienia i kompromisu. Oboje musicie wiedzieć, jakie macie możliwości finansowe i wydatki. Co więcej, musicie razem wypracować sobie system, który jasno określa obowiązki każdego z Was. Jeśli warunki takiej współpracy nie są dobrze rozumiane przez partnerów, to kłopoty stają się nieuniknione.

Konto bankowe: wspólne czy oddzielne?

Kiedy się pobraliśmy, mieliśmy z żoną osobne rachunki bankowe. Po trzydziestu dwóch latach bycia razem nadal mamy oddzielne konta. Prawdę mówiąc, nie wyobrażam sobie zarządzania wspólnym rachunkiem. I tak wystarczająco dużo trudności sprawia mi upewnienie się, że mam wszystko zapisane, jak należy, w swojej książeczce czekowej. Jeśli zawalę sprawę, bo zapomnę czegoś wpisać, to mój problem i muszę sobie z nim poradzić. W przypadku wspólnego rachunku, jeśli zapomniałbym odnotować jakiś wydatek (lub po prostu nie powiadomiłbym swojej żony o płatności, którą zapisałem), moja żona byłaby wściekła i vice versa. Jako że żadne z nas nie chce pilnować wydatków drugiego, osobne rachunki bankowe są idealnym rozwiązaniem.

Biorąc pod uwagę swoją sytuację, założyłem, że bardzo mało par zapytanych o to, czy mają wspólne konto bankowe, odpowie pozytywnie. Jakże się myliłem:

Rodzaj rachunku

Procent odpowiedzi

Wspólne konto

43,9%

Osobne konta

25,9%

Wspólne i osobne konta bankowe

23,4%

Żadne z powyższych

6,9%

Jak wynika z powyższych wyliczeń, aż 67 procent naszych respondentów – czyli jeden na trzech – ma wspólne konta bankowe a prawie połowa (44 procent) w ogóle nie ma kont założonych na swoje nazwisko. Jednocześnie zaledwie garstka naszych respondentów stwierdziła, że wspólne konto nie przysparza im kłopotów w związku. Wynika z tego jasno, że posiadanie wspólnego konta pasuje wielu parom i za to chylę przed nimi czoła.

Nie zmienia to jednak moich własnych poglądów w tej kwestii. Moja rada jest taka: osobne konta i jasne określenie, kto za co płaci. Jeśli chcecie sprawdzać, ile wydaje każde z Was, to po prostu co miesiąc, razem, przeglądajcie płatności za miesięczne rachunki. Problem z oddzielnymi kontami może się pojawić, jeśli jedno z Was czuje, że drugie coś ukrywa. (W takim przypadku oczywiście brak zaufania jest poważniejszym problemem dla związku niż kwestia konta bankowego). Mamy z żoną oddzielne konta nie dlatego, że chcemy ukryć nasze dochody lub wydatki, ale dlatego, że nie chcemy psuć swoich systemów rozliczania.

Kto za co płaci?

Jeśli zarabia się dwa razy więcej niż Druga Połowa, to czy powinno się dokładać dwa razy więcej do wydatków na dom, rachunek telefoniczny, jedzenie i inne niezbędne rzeczy? Na czyje nazwisko ma być kablówka? No i kto ma płacić, jeśli mąż i żona, oboje zarabiający, idą razem na kolację?

Ostatecznie nie ma znaczenia, kto płaci, jeśli tylko plan Waszego budżetu oparty jest na porozumieniu i kompromisie. W rzeczywistości nasz sondaż wykazał, że pary potrafią skutecznie realizować różne plany finansowe pod warunkiem, że wspólnie decyduje się o tym, jak mają one wyglądać. Z drugiej jednak strony, jeśli jedna osoba jest wyłączona z decydowania o finansach lub uważa, że niesprawiedliwie płaci większą część comiesięcznych rachunków, albo też czuje, że to ona zawsze płaci za kolację, kłopoty są nieuniknione.

Jest jeszcze jeden duży problem. Załóżmy, że oboje zgadzacie się na miesięczne wydatki, a potem jakoś nie możecie dojść do tego, kto ile się dołożył, biorąc pod uwagę stosunek dochodów do wydatków. Należy niezwłocznie rozwiązać ten problem, ponieważ rosnące długi to zabójcza dawka stresu dla związku. Jeśli widzisz, że zaczynasz zalegać z płatnościami, rozważ zasięgnięcie porady doradców finansowych i/lub konsultantów kredytowych w niedalekiej przyszłości.

Stres i pieniądze

Kiedy sprawy finansowe się komplikują, łatwo wpaść w błędne koło, w którym stres prowadzi do nieuprzejmości i obwiniania się, co z kolei jest przyczyną stresu. Najlepszym lekarstwem na takie błędne koło jest porządna dawka etykiety. Dlaczego? Dlatego, że etykieta zachęca do porozumiewania się w taki sposób, aby rozwiązywać problemy i budować związki, a nie je niszczyć.

Jeśli chodzi o sprawy finansowe, to pierwszym ważnym krokiem jest dokładne określenie źródła stresu. Niepewność i bezczynność pogłębiają jedynie napięcie, jakie odczuwacie. Jeśli już znajdziecie przyczynę Waszych zmartwień finansowych, możecie podjąć aktywne kroki, aby uniknąć błędnego koła stres–nieuprzejmość–obwinianie się.

Kiedy zapytaliśmy naszych respondentów o główne przyczyny ich zmartwień finansowych, najczęściej wymieniano dwie rzeczy:

- Brak wystarczającej ilości pieniędzy

- Planowanie finansowej przyszłości

Kiedy radzicie sobie z takimi problemami razem – w zdecydowany sposób i wykazujecie przy tym przezorność i chęć porozumienia – to stres w związku da się ograniczyć. Najważniejsze jest, aby skupić się na rozwiązaniu problemu, a nie na wzajemnych atakach. Powiedzmy, że rozmawiacie o tym, że co miesiąc ledwo wiążecie koniec z końcem.

- Źle: „Musisz znaleźć lepiej płatną pracę. Nie możemy tak żyć”. Oskarżanie drugiej osoby o to, że jest przyczyną problemów, bez zaproponowania rozwiązania prowadzi donikąd. Zamiast tego, skup się na samym problemie.

- Dobrze: „Przeglądając nasze wydatki i nasze zarobki, dochodzę do wniosku, że musimy razem postarać się zmniejszyć wydatki, aby móc przeżyć za to, co zarabiamy. Jeśli to nie wystarczy, musimy poszukać innych sposobów, aby zwiększyć nasze dochody. Zobaczmy, na co tyle wydajemy co miesiąc”. Takie podejście sprawi, że skupicie się na problemie i spróbujecie znaleźć rozwiązanie uwzględniające udział każdego, zamiast obarczać jedną osobę całą odpowiedzialnością za zaistniałą sytuację.

W ostatecznym rozrachunku wszystko się wyrównuje

W dawaniu prezentów chodzi o sam gest, a nie o wartość daru, więc przestań porównywać ich wartości z tym, ile sam wydajesz na prezenty. Jeśli chodzi o mnie i moją żonę, to bywały lata, kiedy ona była bardziej rozrzutna, a ja nie, ale i były takie okresy, kiedy było na odwrót. Nieważne, po której stronie byliśmy, jeśli chodzi o wydawanie pieniędzy na prezenty – zawsze liczyła się wdzięczność za otrzymany dar.

Kilka lat temu znalazłem pod choinką wielkie pudło z moim imieniem. Nie prosiłem o nic, co mogłoby zajmować tak ogromne pudło, i nie miałem pojęcia, co może być wewnątrz. Okazało się, że prezentem był absurdalnie wielki ekspres do kawy – coś, czego nigdy sam bym nie kupił. I oto go dostałem – buzi, buzi „Dziękuję, kochanie. Jest rewelacyjny” i natychmiast go zmontowałem. Teraz używam go codziennie, żeby robić kawę dla mojej żony, co jak pamiętacie, jest moim porannym rytuałem. Również goście uwielbiają pić prawdziwą kawę espresso z naszego cudownego automatu.

Wiem, że tamtego roku nie dałem mojej żonie nic, co byłoby porównywalne z automatem do kawy – jeśli chodzi o cenę. Jednak nie chodziło o wartość, ale o przyjemność. Oboje doskonale wiemy, że role w dawaniu prezentów często się odwracają i w rezultacie wszystko się wyrównuje.

Trudniejszy sposób podejmowania decyzji

Na krótszą metę najłatwiejszy sposób podjęcia decyzji to po prostu niezważanie na innych. Mógłbym dzisiaj zdecydować się na kupno pikapa – iść do salonu, podpisać dokumenty, wydać masę pieniędzy i zobowiązać siebie i żonę do płacenia rat przez następne cztery lub pięć lat. Jednak, jasne jest, że popełniłbym wtedy bardzo poważny błąd.

Inny sposób postępowania w takiej sytuacji wymaga może trochę więcej wysiłku, ale na pewno jest tego wart: rozmawiaj ze swoją Drugą Połową o Waszych finansach – co każde z Was chciałoby kupić, na co możecie sobie pozwolić, jakie są Wasze cele, zarówno teraz, jak w przyszłości. Pochodzicie z innych rodzin i jesteście przyzwyczajeni do robienia pewnych rzeczy w określony sposób. Można pogodzić Wasz różny sposób traktowania pieniędzy, ale potrzeba na to czasu oraz chęci do porozumienia i kompromisu.

Jeśli naprawdę chciałbym kupić pikapa, najpierw musiałbym porozmawiać z moją żoną. Zawsze podchodzę do dyskusji na temat „wielkiego zakupu” w ten sam sposób: Zaczynam od wizji tego, jak moja propozycja będzie wyglądała w praktyce: opisuję bieżące problemy i potrzeby oraz proponuję rozwiązanie. Następnie wyjaśniam, jak może być ono (w tym przypadku jest nim nowa furgonetka) wprowadzone w życie bez rujnowania naszego budżetu. Na końcu proszę ją, żeby przemyślała mój projekt, i ustalamy, że omówimy go ponownie w późniejszym czasie.

Jeśli „wielki zakup” dotyczy czegoś, co według mojej żony jest nam niezbędne, wtedy nasze role się odwracają i to ona reklamuje mi swój projekt. Dzięki podejściu „coś za coś” osiągamy trzy bardzo ważne rzeczy:

1. Okazujemy sobie wzajemny szacunek, traktując drugą osobę jako równego partnera w naszym związku.

2. Nauczyliśmy się dzięki takiemu podejściu do sprawy szanować opinie drugiej osoby i dostrzegać nasze problemy i potrzeby. Moja żona potrafi często wnieść coś nowego do moich pomysłów i chcę wierzyć, że ja robię to samo.

3. System działa w ten sam sposób dla każdego z nas. Na tym właśnie polega prawdziwe partnerstwo.

W naszym sondażu dla par większość respondentów stwierdziła, że decyzje związane z finansami powinny być podejmowane wspólnie. Aż 77% naszych respondentów zgodnie stwierdziło, że tak poważna sprawa, jak kupno domu lub mieszkania, wymaga zgody obojga partnerów. (Co ciekawe, ci z respondentów, którzy ustępowali swojej Drugiej Połowie, lub na odwrót, przyznali, że nieuczestniczenie w podejmowaniu decyzji pasowało im i nie narzekali z tego powodu).

Kiedy przeglądałem wyniki naszej ankiety, zdziwiło mnie to, jak wielu z naszych respondentów twierdzi, że są w silnym i udanym związku. Nie jest dla mnie niespodzianką fakt, że większość z uczestników naszego sondażu zdaje sobie sprawę, jak ważne jest naradzanie się w kwestiach finansowych i innych poważnych decyzjach. Znaczenie podejmowania wspólnych decyzji jest oczywiste – a jedyną drogą do osiągnięcia takiego stanu rzeczy jest chęć poświęcenia czasu na porozumienie z Drugą Połową.

Rozmawiajcie ze sobą

„Nie można się z nim porozumieć... On nie lubi rozmawiać”.

Zarzut, który bardzo często pojawiał się w odpowiedziach naszych respondentów, dotyczył niechęci ze strony mężów i chłopaków do rozmów na ważne tematy, zwłaszcza związane z pieniędzmi.

Rozmawiajcie, zwłaszcza o pieniądzach: ile wydajecie, ile zarabiacie i jak chcecie zarządzać Waszymi finansami, aby na wszystko starczyło. Oboje macie duży wpływ na Wasze finanse. Miejcie to na uwadze.

Rozmawiajcie, aby uniknąć kłótni, do których dojdzie, jeśli nie będziecie tego robić.

Rozmawiajcie natychmiast, aby zdusić problemy finansowe w zarodku i póki można im zaradzić, a nie czekajcie, aż Was przytłoczą.

10
DZIELENIE SIĘ OBOWIĄZKAMI DOMOWYMI

UWAŻAM, ŻE OBOWIĄZKI DOMOWE TO PASKUDNA SPRAWA, ALE, NIESTETY, ktoś musi się tym zająć, a fakt, że moja żona robi pewne rzeczy za mnie, i tak nie sprawia, że obowiązki są mniej nieprzyjemne. Zatem, mimo że pewna część mnie chciałaby usiąść sobie wygodnie na kanapie i patrzeć, jak moja żona „w magiczny sposób” robi wszystko w domu i ogrodzie, to druga moja cząstka – mająca wzgląd na innych – wie, że taka sytuacja jest nie fair i że w końcu moja żona zada sobie pytanie: „Dlaczego ja za niego wyszłam?”

I wtedy właśnie wdziera się rzeczywistość: Jeśli chodzi o obowiązki domowe, to oboje musimy się w nie angażować. Oznacza to, że musimy zdecydować, kto co robi, bo w przeciwnym razie skończy się na tym, że to moja żona będzie robiła wszystko i zacznie zadawać sobie owo pytanie.

Jest kilka opcji: Ty i Twoja Druga Połowa razem wykonujecie prace domowe; zatrudniacie kogoś, żeby robił to za Was, lub też zaganiacie dzieci do pracy. Do niektórych czynności – jak np. sprzątanie domu, prace w ogrodzie, czyszczenie basenu, opieka nad dzieckiem – można kogoś zatrudnić (i tak też często się dzieje); ale i tak pozostaje kierowanie najętymi ludźmi oprócz wykonywania innych rzeczy, za których zrobienie nie płacisz innym osobom.

Dzieci idealnie nadają się do pomocy przy pracach domowych i oczekuje się od nich zaangażowania. Trzeba jednak być realistą, zanim się pójdzie w tym kierunku. Nawet bardzo zmotywowany dziesięciolatek nie może zrobić wszystkiego.

Ostatecznie, scenariusz podziału obowiązków domowych prowadzi do jednego rozwiązania: to Wy będziecie wykonywać większość z nich – zatem przygotujcie się do targowania.

Docenianie starań drugiej osoby

Jedna z naszych respondentek napisała: „W zasadzie on wykonuje połowę prac domowych, jednak nie zawsze najlepiej mu to wychodzi. Często muszę po nim poprawiać, ale nie narzekam, bo cieszę się, że mi pomaga. Myję jeszcze raz niektóre naczynia, prasuję rzeczy, które zwinął w kłębek, składam ponownie ręczniki (on chyba nigdy się tego nie nauczy), odkładam rzeczy na miejsce, tak jak ja je wcześniej ustawiłam.

Niesamowite jest to, że ona docenia jego starania.

Wykonywanie obowiązków domowych wzmacnia Wasz związek

Obowiązki domowe czynią Wasz związek silniejszym.

Akurat!

Naprawdę.

To jak w przysłowiu: „I w Paryżu nie zrobią z owsa ryżu”. Zamiast myśleć o każdej czynności do wykonania i o tym, jak zabiera Ci to czas, spójrz na całą sprawę w ten sposób: dzielenie się obowiązkami jest jednym ze sposobów umacniania Waszego związku. O to właśnie chodzi w byciu razem – każde z Was angażuje się w robienie czegoś, co przyniesie pożytek Wam jako parze. Faktem jest, że to właśnie wspólne robienie wielu rzeczy w dużym stopniu przyczynia się do tego, że w ogóle jesteście parą.

Związek polega na dzieleniu życia ze swoją Drugą Połową, a obowiązki domowe są właśnie tym, czym w końcu trzeba się będzie dzielić. Jeśli podejdziecie do różnych zadań jako zespół, bez narzekania i marudzenia, to wiadomo, że Wasz związek na tym zyska. To właśnie narzekanie – jęczenie, niezadowolenie, dąsanie się i zupełne wymigiwanie się od obowiązków – są przyczyną kłopotów. Pomyśl przez chwilę: Czy nie lepiej jest być w zespole z kimś, kto jest pomocny i pozytywnie nastawiony?

Pomaganie przy pracach domowych nie jest tylko okazją do spędzenia cennego czasu z Drugą Połową. Może to również być sposobność do pokazania, że masz wzgląd na to, co on czuje, lub że widzisz, iż ona ma taki nawał pracy, że potrzebuje pomocy.

Wielu respondentów mówiło o tym, jak Druga Połowa włącza się do obowiązków domowych i jak wielkie ma to dla nich znaczenie:

„Sprząta dom, kiedy wie, że jestem zmęczona”.

„Prasuje moje koszule, kiedy ja szykuję się do pracy (nie dotyczy tylko kobiet!)”.

„Sprząta po sobie bez proszenia, bo wie, że lubię czysty dom”.

„Ponieważ pracuję do późna, on zawsze stara się robić więcej w domu”.

Współpraca
Niektóre pary dzielą się obowiązkami i pracują jako zespół. Tak właśnie robimy moja żona i ja. Na przykład, pewnego jesiennego dnia poszedłem do garażu z mocnym postanowieniem zrobienia tam porządku. Jest to rzeczywiście nieprzyjemny obowiązek. Jakby tego było mało, na środku garażu leżała sterta drewna i gruzu (pozostałość po ostatnim remoncie), która uniemożliwiała mojej żonie wjazd samochodem do garażu.

Właśnie zacząłem wywozić drewno i zmiatać gruz, kiedy ona pojawiła się w drzwiach ubrana w dres i bluzę. Nie powiedziała ani słowa – po prostu przyłączyła się i pomogła. Uporaliśmy się z robotą błyskawicznie, a ja miałem okazję potem pomóc jej przy innej rzeczy w domu.

Bardzo podobała mi się nasza współpraca tego dnia. Oczywiście każde z nas mogło zająć się swoimi obowiązkami, jednak wspólna praca była idealną okazją do bycia razem i rozmowy oraz wspaniałą alternatywną dla harówki w samotności.

Podział obowiązków wymaga planowania i ewolucji. Idealnie opisują to dwie odpowiedzi z naszej ankiety:

„Mimo że narzekam, wiem, że osiągnęliśmy równowagę. Nigdy nie musiałam się martwić samochodem lub ogrodem. On nigdy nie musiał się troszczyć o to, czy dzieci mają co trzeba do szkoły lub że prezenty z listu do św. Mikołaja mogą nie trafić pod choinkę. Jest wiele »ukrytych obowiązków« w dużej i zaganianej rodzinie, ale jakoś udało nam się dopilnować wszystkiego i nie pozabijać się przy tym”.

„Ponieważ robienie prania i łazienka należą do moich obowiązków, moja Druga Połowa zajmuje się zmywaniem naczyń (nie mamy zmywarki) i odkurzaniem. Są to dwie rzeczy, których nie cierpię robić. Ogólnie rzecz biorąc, robię więcej niż moja Druga Połowa, ale to mój wybór. Lubię mieć czysty dom, podczas gdy mojej Drugiej Połowie nie przeszkadza mały bałagan. Jesteśmy zadowoleni z podziału obowiązków, ale zajęło nam dużo czasu, żeby dojść do tego”.

Różnorodność nadaje życiu smak

Mój tata ma swoje ulubione powiedzenie, które mamrocze, kiedy ktoś się z nim nie zgadza – „Dzięki Bogu, że się różnimy”. Po przeczytaniu całkowicie różnych odpowiedzi naszych respondentów zaczynam wierzyć w tę maksymę. Oto przykład dlaczego: mówiąc o podziale obowiązków w związku, pewien mężczyzna stwierdził: „Na samym początku zdecydowaliśmy, że ona sprząta dom, a ja wynoszę śmieci”. Ciekawe, co jego żona ma do powiedzenia na temat takiego podziału. Ale to już inna sprawa.

Prawdę mówiąc, wynoszenie śmieci jest bardzo ważnym obowiązkiem: „Zawsze wynosi śmieci, chyba że wyjeżdża, co stanowi problem, ponieważ mieszkamy w czteropiętrowym budynku bez windy”, napisała pewna wdzięczna kobieta.

Jak pary dzielą się obowiązkami i radzą sobie z nimi
Podział obowiązków nigdy nie będzie idealnie równy. Trudno jest na przykład przewidzieć, ile czasu i wysiłku wymaga dana praca. Czy można porównać płacenie rachunków ze zmywaniem naczyń? Czy koszenie trawnika wymaga więcej wysiłku niż grabienie liści bądź robienie prania? Prawda jest taka, że każda sytuacja jest inna. Mój trawnik na 1500 m2 i jego skoszenie wymaga wysiłku, natomiast liśćmi zajmuje się wiatr. Jak wykazał nasz sondaż, nie ma jednego, idealnego sposobu na podział obowiązków i trzeba wypracować własny system:

- Ona sprząta wewnątrz domu, a on na zewnątrz.

- Ona ma dwa etaty; on wykonuje większość obowiązków, a ona pomaga, kiedy może.

- On utrzymuje rodzinę a ona zajmuje się domem.

- Oboje pracują – oboje się angażują w obowiązki domowe.

- Ona nie znosi odkurzania; on nie cierpi zmywać naczyń.

Nie wycofuj się – znajdź rozwiązanie problemu

Jeśli czujesz, że jesteś stroną poszkodowaną, jeśli chodzi o podział obowiązków, nie duś tego w sobie. Porozmawiaj ze swoją Drugą Połową o tym problemie. Nie rzucaj oskarżeń, nie ubliżaj. Zamiast tego, znajdź przyczyny takiego stanu rzeczy. Doceń to, co zasługuje na uznanie. Zaproponuj realne rozwiązanie. Można nawet wykazać się pomysłowością, jak napisała jedna z naszych respondentek: „Oto mój sposób na to, żeby on skosił trawnik: przyczepiam pojemnik na piwo do kosiarki. W ten sposób może połączyć picie swojego napoju z czymś produktywnym”.

Ciekawe, czy moja żona już to przeczytała.

Niewątpliwie pary przeszły różne stadia rozdzielania obowiązków. Kluczem do sukcesu jest to, aby każdemu pasował podział obowiązków i nakład pracy, jaki trzeba w nie włożyć. Nasz sondaż wykazał, że niektóre osoby czują się lepiej, kiedy widzą, że podział jest mniej więcej równy:

„Pomimo bardzo tradycyjnego podziału obowiązków uważam, że jest on sprawiedliwy. Jesteśmy odpowiedzialni za to, w czym jesteśmy najlepsi – on zajmował się inwestycjami, zanim się pobraliśmy, więc radzi sobie lepiej z finansami rodzinnymi, podczas gdy ja robię pranie i gotuję (jako że nauczyłam się robić dobrze te rzeczy) [...] Gdybym nie gotowała, to codziennie jedlibyśmy makaron z zapiekanym serem lub pizzę”.

„Sądzę, że nasz podział to 60 procent do 40 procent (60 procent jest moją działką). W większości przypadków z czasem proporcja się wyrównała. Kiedy zaczęliśmy mieszkać razem, robiłam wszystko (oprócz prania jego rzeczy) i dostawałam szału. Jednak teraz nie boję się poprosić o pomoc i razem robimy wiele rzeczy”.

Jeśli jedna ze stron zacznie odczuwać, że większość ciężaru spoczywa na niej, to znak, że niebawem pojawią się kłopoty. Pewna kobieta napisała: „Chciałabym, żeby zauważał te rzeczy, które trzeba zrobić. Byłoby miło, gdybym nie musiała robić mu list i prosić o pomoc”.

Wyniki sondażu wykazały również, że są osoby, którym nie przeszkadza nierówny podział obowiązków, według którego to one robią więcej. Zazwyczaj wynika to z tego, że chcą, aby coś było zrobione w konkretny sposób, i są skłonne do dodatkowego wysiłku, by tak właśnie było. W tym przypadku najlepiej usunąć się z drogi i docenić starania Drugiej Połowy.

„Mam bzika na punkcie czystości i wolę sama sprzątać. Jego zadaniem jest nie pogarszać sprawy i uszanować to, co robię”.

„Mój mąż od roku nalega, żebym w końcu zrobiła listę obowiązków domowych tak, żebyśmy mogli się nimi podzielić, ponieważ uważa, że robię za dużo, i chce mi pomóc. Mimo że nie jestem maniaczką czystości, to jednak nie lubię, gdy inni wtrącają się do tego, jak sprzątam dom. Jestem szalona, wiem [...]”.

„Wcześnie zdałam sobie sprawę z tego, że lubię, gdy dokoła jest czysto, podczas gdy jego nie obchodzi bałagan. Jest to dla mnie ważne, więc ja się tym zajmuję. Kiedy on oferuje pomoc, daję mu łatwe zadania, żeby niczego nie sknocił, a potem chwalę go za to. Kiedy zamieszkaliśmy razem, uzgodniliśmy, że zajmuję się domem a on pokrywa koszty jego utrzymania. Uważam, że to sprawiedliwe rozwiązanie, a kiedy czuję się zmęczona, to robię sobie wolny wieczór i zabieram męża na kolację albo cały dzień nie sprzątam. Kiedy byłam dzieckiem, moja mama ganiła nas za to, że dom nie wygląda tak, jak chciała, i doprowadziło to do rozpadu jej dwóch małżeństw. Postanowiłam na samym początku, że ustalę swoje zasady, ale też złagodzę je i będę świadoma tego, że mój sposób nie musi być jedyny. Poza tym, jeśli chcę, żeby było po mojemu, to powinnam sama to zrobić i przestać już o tym marudzić”.

Docenianie wzajemnych wysiłków

Wydaje mi się, że robię dużo w domu. Po pierwsze, mam tradycyjne męskie obowiązki, jak odgarnianie śniegu, koszenie trawnika (przynajmniej do tego roku, kiedy to odkryłem Michaela, który robi to o niebo lepiej ode mnie), prace w ogrodzie (oprócz grządek z kwiatami, którymi zajmuje się żona), naprawa samochodu i dbanie o niego, rozwiązywanie problemów komputerowych i różne rzeczy związane z elektryką. Staram się kłaść brudne rzeczy tam, gdzie chce moja żona, raz na jakiś czas nawet włączam pralkę i robię pranie – choć muszę przyznać, że ma to miejsce niezmiernie rzadko. Gotuję i staram się regularnie pomagać mojej żonie przy zmywaniu naczyń lub sprzątaniu w kuchni.

Pomimo tak imponującej listy, gdybym miał się spowiadać, to musiałbym przyznać, że nie wykonuję nawet połowy obowiązków domowych. Jednak to, co robię, jest doceniane przez moją żonę, a ja z kolei jestem niesamowicie wdzięczny jej za to, że dzięki niej nasz dom świetnie funkcjonuje.

Wdzięczność może być wyrażona słowami. Moja żona może powiedzieć „Dziękuję że umyłeś mój samochód. Wygląda super!”. Nie tylko docenia to, co zrobiłem, ale zachęca mnie, żebym uczynił to ponownie.

Wdzięczność może być również wyrażona czynami – nie tylko przez buziaka, choć dobrze od tego zacząć. Pozmywaj naczynia po pysznej kolacji przygotowanej przez niego. Albo zrób to, co moja żona – zatrudnij chłopaka z sąsiedztwa, żeby skosił trawnik, aby Twój mężczyzna mógł obejrzeć mecz w sobotę po południu lub wyjść gdzieś z kumplami.

Zatrzymaj się i doceń to, co zrobiła
Twoja Druga Połowa

Nie tylko ja zdałem sobie sprawę, jakie mam szczęście, że moja Druga Połowa robi wszystko, aby nasze życie i związek były jak najlepsze. Jedna z respondentek wyraziła to w bardzo prosty sposób: „Właśnie zdałam sobie sprawę w trakcie wypełniania tej ankiety, że mój mąż zajmuje się mną, naszym dzieckiem i domem”.

Znaczenie bycia elastycznym

Moja żona jest również bardzo wyrozumiała, jeśli chodzi o moją pracę. Jako rzecznik Instytutu im. Emily Post spędzam dużo czasu na wyjazdach, wygłaszając wykłady, prowadząc seminaria i warsztaty.

Moja sytuacja jest idealnym przykładem tego, o czym trzeba zawsze pamiętać przy podziale obowiązków: nic nie stoi w miejscu. Kiedy zmienia się sytuacja życiowa, trzeba również zmodyfikować sposób dzielenia się obowiązkami. Zatrudnienie Michaela, który teraz kosi nasz trawnik, jest tego dobrym przykładem. Mimo że koszenie było „moim” obowiązkiem, żona zdała sobie sprawę, że przy i tak ograniczonym czasie, jaki spędzam w domu, wykonywanie tej czynności odbiera cenne chwile relaksu, które mogę wykorzystać na przykład na grę w golfa. Dlatego też zaproponowała zatrudnienie Michaela i powiedziała mi: „Nie możesz robić wszystkiego, a poza tym potrzebujesz czasu dla siebie”.

Gdy o tym pomyślę, to zdaję sobie sprawę, że to, co zrobiła moja żona, było uosobieniem etykiety: okazała zrozumienie, szacunek i wzgląd na moje uczucia oraz podjęła inicjatywę, aby ułatwić życie nam obojgu.

Zrób sobie listę

Zamiast cały czas myśleć o tym, ile robisz w domu i ogrodzie, pomyśl przez chwilę o tym wszystkim, co robi Twoja Druga Połowa. Potem przemyśl sobie to i doceń jej wysiłek.

Wyniki sondażu: Wszystko zależy od tego, z jakiej perspektywy się patrzy

Jak mają się do siebie wizje kobiet i mężczyzn na temat tego, ile wysiłku każda ze stron wkłada w wykonywanie obowiązków domowych? Aby uzyskać odpowiedź na to pytanie, poprosiliśmy naszych respondentów o przypisanie od 1 do 5 punktów każdemu z 17 obowiązków domowych oraz o napisanie, kto zazwyczaj wykonuje daną pracę.

Większość (55 do 45 procent) kobiet i mężczyzn zgadza się z tym, że to panie wykonują przeważającą część obowiązków domowych. Co ciekawe, opinie kobiet i mężczyzn czasem różnią się w odniesieniu do konkretnych obowiązków. Czytajcie dalej.

Łazienka
To moje ulubione miejsce, jeśli chodzi o walkę płci. Pomyśl przez chwilę o wszystkich przedmiotach w Waszej łazience oraz o tym, gdzie są umiejscowione. Najprawdopodobniej to ona zawładnęła całą przestrzenią, każda szuflada jest pełna jej rzeczy, podczas gdy jego rzeczy są upchane na najmniejszej możliwej przestrzeni wygospodarowanej w jednej z „damskich” szuflad. Bez wątpienia to pomieszczenie należy do niej i wszystko w nim ma być tak, jak ona chce, i w rezultacie, jak pokazuje nasza ankieta, to ona częściej sprząta łazienkę, a on czasami pomaga. Mądry mężczyzna nigdy nie zaryzykuje przestawienia „jej rzeczy” z obawy przed odłożeniem ich na złe miejsce i koniecznością tłumaczenia się, gdzie one są, ponieważ nie ma pojęcia, jak się one nazywają.

Jest bardzo ważne, żeby mężczyzna zawsze zostawiał łazienkę w takim samym stanie, w jakim ją zastał. Jeśli ona ją sprząta, to on musi uszanować jej wysiłek. Mężczyzna musi zatem pamiętać, żeby wytrzeć umywalkę po goleniu, zawsze wyciągać włosy z brodzika, odwieszać swoje ręczniki (i jej jeśli są gdzieś zostawione) natychmiast po kąpieli, wycierać krawędź muszli, jeśli jest taka potrzeba, i na pewno – kłaść klapę od sedesu.

Posiłki
Jeśli chodzi o przygotowanie posiłków – począwszy od zakupu produktów i sprzątania ze stołu, mężczyźni uznają zasługi kobiet na tym polu. Zwłaszcza robienie zakupów spada na kobiety, choć istnieje poważna mniejszość męska, która wiedzie prym w tej dziedzinie. Mogę to potwierdzić jedynie na podstawie własnych, przypadkowych obserwacji, kiedy jestem w sklepie spożywczym i widzę pewną liczbę mężczyzn robiących zakupy. W mojej rodzinie zakupy robi ta osoba, która ma mniej pracy danego dnia, lub ta, która pierwsza wraca do domu.

Obie płcie uważają gotowanie za dziedzinę, w której mężczyźni dzielnie podejmują rzucone im wyzwanie. Prawdę mówiąc, wiele kobiet uczestniczących w naszym sondażu pisało o tym, jak bardzo docenia to, że mężczyźni gotują w ich domach! Takie rozwiązanie można uznać za funkcję pracy do zapotrzebowania i może po prostu znaczyć, że pani domu nie cierpi gotować lub że to mężczyzna lubi gotować i chce przygotowywać posiłki. Nieważne, jakie są motywy takich rozwiązań. Jedno jest pewne, dzisiejsze pary stopniowo przełamują stereotyp kobiety jako domowej kucharki.

Zmywanie naczyń to również ciekawy przypadek. Można pomyśleć, że na ogół, jeśli ona gotuje, to on zmywa – ale często nie działa to w ten sposób. Taki nierówny podział jest jednym z powodów, dla których uważa się, że kobiety wykonują ponad połowę wszystkich obowiązków domowych. Kobiety nie tylko gotują, ale sprzątają po posiłkach lub przynajmniej pomagają w tym. Natomiast gotujący mężczyźni najprawdopodobniej pozostawią zadanie pozmywania naczyń swoim partnerkom.

Oczywiście najlepszym wyjściem z sytuacji jest sprzątanie po sobie zaraz po odejściu od stołu. Ostatnio zacząłem zmywać naczynia po tym, jak moja żona przyrządziła przepysznego kurczaka w sosie curry. Włożyłem naczynia do zmywarki i sięgnąłem po garnki i patelnie, w których żona gotowała ryż i kurczaka. Stały już umyte. „Czy zmyłaś je, gdy gotowałaś obiad?” – zapytałem niewinnie.

„Proszę, jak wszystko się ładnie suszy” – powiedziała znacząco. Moje zdolności obserwacyjne są znane wszystkim domownikom: Żona nie tylko zrobiła obiad, ale umyła też wszystkie naczynia, jakich używała, i odłożyła na miejsce wszystkie składniki i przyprawy. Od razu wiedziałem, że trzeba okazać jej uznanie. „Naprawdę jesteś cudowna, kochanie!” i obsypałem ją pocałunkami.

Nieporządek w kuchni i sprzątanie sypialni
W tych dwóch kwestiach męska i kobieca perspektywa bardzo się różni: ponad 50 procent mężczyzn przyznaje, że pomaga w sprzątaniu kuchni i sypialni, podczas gdy tylko 27 procent kobiet twierdzi, że sprzątanie kuchni jest wspólnym obowiązkiem, a 29 procent kobiet wskazało utrzymanie porządku w sypialni jako pracę zespołową. Większość kobiet przyznała, że zawsze lub prawie zawsze sprząta kuchnię i łazienkę bez pomocy partnera. Wynika z tego, że typowy mężczyzna sądzi, że naprawdę angażuje się w pomoc przy tych zadaniach, a typowa kobieta uważa, że to ona wszystko robi sama. Kto ma rację? Jeśli Wasz system działa, to nie zmieniajcie go.

Ubrania
Mężczyźni zawsze są oskarżani o to, że nie zbierają po sobie ubrań. Tymczasem nasza ankieta wykazała, że 71 procent mężczyzn uważa, iż angażuje się w to zadanie w tym samym stopniu, co ich partnerki, podczas gdy tylko 50 procent kobiet twierdzi, że jest to wspólny obowiązek. Ważnym czynnikiem w tym przypadku jest perspektywa, z jakiej się patrzy na daną sytuację, jednak w rzeczywistości ubrania znajdują drogę do kosza z bielizną szybciej, niż twierdzą ekspertki.

Pranie i suszenie ubrań bez wątpienia częściej przypada kobietom. Natomiast ich składanie jest jedną z niewielu tradycyjnych „kobiecych” czynności, którą spora liczba mężczyzn zapisuje na swój rachunek. 56 procent panów twierdzi, że pomaga w składaniu lub że wykonuje tę czynność samodzielnie. Jeśli chodzi o odkładanie ubrań na miejsce, to wszyscy zgadzają się, że jest to zadanie wykonywane wspólnie lub tylko przez kobietę.

Sprawdź swój iloraz wykonywalności prac domowych

Jak dzielicie obowiązki domowe? Odpowiedzcie na poniższe pytania na osobnych kartkach, a potem porównajcie wyniki. Jeśli się zgadzają, możecie świętować. Jeśli się różnią, czas na rozmowę.

Poddasza i garaże
Nasz sondaż wykazał, że w tej kwestii kobiety oddają pola mężczyznom. Poddasza i garaże są postrzegane jako „męska działka” i tak też widzą to kobiety, które uznają te przestrzenie za „jego” terytorium do sprzątania.

Samochody, podwórka i naprawy
Tu wyniki ankiety są jasne: zdecydowana większość respondentów uważa, że to mężczyźni są odpowiedzialni za te sprawy.

Płacenie rachunków
Tu odpowiedzi są bardzo różne. 30 procent kobiet i tyle samo mężczyzn uważa, że tylko oni płacą rachunki. Pozostałe 70 procent respondentów i respondentek twierdzi, że płaci rachunki wspólnie z Drugą Połową.

Bilans

W ostatecznym rozrachunku najważniejsze są dwie następujące kwestie: po pierwsze, każda para musi wymyślić swój system określający, co kto robi i kiedy to robi – najlepiej, żeby obie osoby były z tego systemu zadowolone. Po drugie, we wszystkich udanych związkach partnerzy osiągają szczęśliwy kompromis – złoty środek, dzięki któremu nikt nie czuje się wykorzystywany. Jeżeli jesteście zadowoleni ze swojego podziału obowiązków, to świetnie, jeśli nie – to czas najwyższy zacząć ze sobą rozmawiać.

11
SPĘDZANIE CZASU WOLNEGO

W DOMU WSZYSTKO ZROBIONE (PRZYNAJMNIEJ TYMCZASOWO), NIE trzeba zajmować się dziećmi ani gotować obiadu, ani potem sprzątać. Wreszcie macie czas, żeby robić to, co naprawdę lubicie. Jeśli chodzi o formę spędzania wolnego czasu, to sami o tym decydujecie. Oznacza to zatem, że od Was zależy wybór takich zajęć rekreacyjnych, które przyczynią się do umocnienia Waszego związku.

Znaczenie wspólnego spędzania czasu

Pierwsza decyzja, jaką trzeba podjąć, dotyczy oczywiście tego, czy spędzacie czas wolny razem, czy osobno. W każdym związku ważne jest, żeby każdy partner miał czas zarezerwowany tylko dla siebie. Jednak jest niesamowicie ważne, aby robić też coś razem. Bycie parą polega między innymi na dzieleniu wspólnych doświadczeń, cieszeniu się obecnością drugiej osoby i robieniu rzeczy, które sprawiają przyjemność Wam obojgu. W końcu, jeśli nie macie wspólnych zainteresowań i tematów do dyskusji, na czym ma się opierać Wasz związek?

Nie mówię o tym, żeby wykosztowywać się na kolację lub na bilety na jakiś występ. To, co robicie razem, może być czymś tak prostym, jak zwykły spacer. Chodzi o to, aby znaleźć coś, co możecie robić wspólnie i w czym oboje znajdujecie przyjemność. Znam wiele osób, które ze swoją Drugą Połową jeżdżą na narty, grają w golfa, pracują w ogrodzie. Takie wspólnie wykonywanie czynności najczęściej zaczyna się od tego, że oboje interesujecie się daną dziedziną lub jedno z Was czyni zdecydowane starania, aby zainteresować się hobby drugiej osoby.

Nie baw się w trenera

Możesz bardzo dobrze jeździć na nartach, grać w golfa czy w tenisa lub świetnie się wspinać. Jednak, bez względu na to, jak dobrze Ci idzie w wybranej dyscyplinie, zastanów się bardzo, bardzo poważnie, zanim postanowisz trenować swoją Drugą Połowę w „Twoim” sporcie. Aby osiągnąć sukces w sporcie, zarówno trener, jak i zawodnik muszą być cierpliwi i zdawać sobie sprawę, że postęp wymaga czasu i że przyjdą momenty, kiedy trzeba będzie przecierpieć porażki i błędy. Takie wymagania mogą sprawić, że nawet najbardziej udany związek będzie wystawiony na wielką próbę. Jeśli nie jesteś w stanie zdobyć się na okazanie taktu w takich sytuacjach, to istnieje ryzyko, że Twoje rady na zawsze zniechęcą Drugą

Połowę do zaangażowania się w uprawianie „Twojego” sportu.

Lepiej znaleźć innego trenera dla Drugiej Połowy, a Ty możesz wtedy usiąść wygodnie, przyglądać się treningom i, jeśli jesteś o to proszony, udzielać rad lub komentować.

Dobry przykład: Kiedy mój brat się ożenił, jego żona Maureen zaczęła grać w golfa. Na początku ciężko jej szło – jak każdemu. Jednak piękno golfa polega na tym, że ludzie o różnych uzdolnieniach mogą wyjść na pole golfowe i wspólnie grać, dobrze się przy tym bawiąc. Mimo że mój brat jest w tym świetny, od samego początku wspólna gra z żoną sprawiała mu przyjemność. Dzisiaj Maureen sama jest znakomitym i gorliwym graczem. Gdyby nie zdecydowała się zaryzykować na początku, mogła ominąć ją prawdziwa przyjemność i z pewnością nie spędzałaby tyle czasu z mężem.

Kilka lat temu moja żona zaczęła uprawiać jogę w pobliskim klubie fitness. Byłem zdumiony jej determinacją i poświęceniem, tym bardziej że dwa razy w tygodniu zajęcia rozpoczynały się o szóstej rano – a jednym z tych dni był poniedziałek.

Znam moją żonę na tyle, aby wiedzieć, że poranek to nie jest jej najbardziej ulubiona pora dnia. Ładnych parę lat temu, aby ułatwić jej wstawanie rano, zacząłem jej robić kawę z dostawą do łóżka. Za pierwszym razem, kiedy budzik zadzwonił o 5.20, obudziłem się i zaśmiałem pod nosem. Jakże się myliłem: wstała bez problemu i poszła na zajęcia. I tak było każdego ranka, nawet w najgorszy mróz – wyczyn naprawdę imponujący, kiedy pomyśli się, że na zewnątrz jest minus dwadzieścia stopni Celsjusza lub zimniej, a słońce wzejdzie dopiero za półtorej godziny.

Latem, następnego roku, instruktorka jogi – Dana, zaczęła prowadzić zajęcia z serii „joga dla golfistów”, które odbywały się w naszym klubie golfowym w czwartki, również o szóstej rano. Żona przekonała mnie, żebym poszedł parę razy i zobaczył, czy mi się spodoba. Poszliśmy razem i złapałem bakcyla. Teraz chodzimy z żoną na jogę przynajmniej raz w tygodniu albo i nawet kilka razy. Joga stała się naszym wspólnym zainteresowaniem – wpieramy się nawzajem, motywujemy się i nawet usprawiedliwiamy drugą osobę, jeśli wiemy, że nie może iść na zajęcia.

Potrzebowałem dwóch rzeczy, aby zacząć uprawiać jogę. Wpierw moja żona musiała mieć takie hobby, z którym nie miałem nic wspólnego, i musiała wykazać chęć podzielenia się ze mną swoją pasją. Po drugie, musiałem być gotowy do spróbowania czegoś, co nigdy wcześniej nawet nie przyszło mi do głowy. Jej chęć do podzielenia się swoją pasją i moje pragnienie uczestnictwa w tej pasji miały największe znaczenie.

Postarajcie się robić coś razem

Aby spędzać więcej czasu ze swoją Drugą Połową, spróbujcie znaleźć wspólne zainteresowania, by móc razem się w nie angażować. Oznacza to chęć spróbowania czegoś nowego jako para.

Znaczenie robienia rzeczy w pojedynkę

Mimo że popieram wspólne zainteresowania i uprawianie hobby we dwójkę, to uważam także, że każdy z partnerów powinien mieć coś, co robi w pojedynkę. Jeśli spędza się każdą wolną chwilę razem, to po pewnym czasie trudno będzie wnieść coś nowego do związku. Z własnego doświadczenia wiem, że kiedy moja żona opowiada mi o czymś, co zrobiła, przeczytała lub przemyślała, to wówczas nasz związek jest mniej monotonny.

Sztuka polega na znalezieniu równowagi pomiędzy wspólnymi a indywidualnymi zajęciami tak, aby przyczyniały się do wzmacniania związku. Na przykład, znam wiele kobiet, których partnerzy są zapalonymi graczami w golfa. Mimo iż one same nie wykazują zainteresowania tym sportem, gorąco zachęcają mężów, aby grali. Oprócz tego pojawiają się na imprezach towarzyskich związanych ze światem golfa, chodzą na kolacje przed turniejami i po nich oraz interesują się wynikami swoich partnerów w rozgrywkach klubowych. Rozumieją, że golf jest pasją ich mężów – ale nigdy same nie wezmą kija golfowego do ręki. Znam również takie pary, w których to żona jest zapaleńcem golfa, a mąż jej tylko kibicuje, ale nigdy się nie przyłącza.

Kiedy nasze dzieci dorastały, często jeździliśmy na rodzinne wypady narciarskie i wszyscy chodziliśmy na stoki. Trzeba przyznać, że jak dziewczynki były małe, moja żona zawsze się dołączała. Z czasem jednak zdała sobie sprawę, że zjeżdżanie z góry nie sprawia jej już przyjemności i kiedy nasze córki osiągnęły taki wiek, że radziły sobie same na stokach narciarskich, moja żona stopniowo przestała brać udział w naszych zjazdach. Kiedy wracaliśmy, zawsze z zainteresowaniem słuchała, jak nam minął dzień i jak nam szło na stokach. Zdecydowanie bardziej wolała słuchać naszych opowiadań niż jeździć z nami na nartach. Kiedy my szaleliśmy na stokach, ona miała (zasłużony i potrzebny) czas dla siebie i jeszcze bardziej cieszyła się z naszego powrotu.

Znaczenie spędzania czasu tylko we dwoje

Mimo że popieram ideę spędzania czasu wolnego z rodziną, a zwłaszcza z dziećmi, to uważam również, że czas spędzony tylko we dwoje jest ważnym elementem udanego związku, z dwóch powodów:

1. Czas spędzony tylko we dwoje pozwala Wam wzmocnić więzi między Wami i na nowo rozbudzać namiętność, która połączyła Was przed laty.

2. Trochę czasu z dala od dzieci, przyjaciół lub innych członków rodzinny sprawi, że z tym większą radością będziecie chcieli spędzać z nimi czas.

Wasze miejsce

Może to być konkretna ławka w parku, restauracja na uroczej uliczce lub pensjonat na wsi, ale również kolejka górska w wesołym miasteczku lub chodnik na Moście Brooklińskim albo też piaszczysta plaża na jednej z wysp archipelagu Florida Keys. Inni ludzie mogą nie przywiązywać wagi do tych miejsc, ale dla Was są one przepełnione najlepszym i najdroższymi sercu wspomnieniami o tym ważnym wydarzeniu z nimi związanymi. Każda para ma takie miejsca i każda para powinna starać się do nich ciągle powracać. To są Wasze miejsca, które w pewien sposób określają Was jako parę.

Razem z żoną często jeździmy do Włoch; jeśli się da, to każdego roku. Robiliśmy wiele różnych rzeczy w trakcie naszych wyjazdów – widzieliśmy przepiękne miejsca, poznaliśmy cudownych ludzi i znaleźliśmy rewelacyjne restauracje. Każdy, kto był we Włoszech, wie, że można jechać tam dla niesamowitych miejsc i widoków, ale tym, co sprawia, że raz po raz chce się tam wracać, jest kuchnia włoska. Mamy naszą ulubioną restaurację, w zasadzie to dwie restauracje – obie w Rzymie. Pierwszą z nich, o nazwie Lagana, odkryliśmy w pierwszy wieczór po przyjeździe do Włoch na któreś z kolei wakacje. Teraz, za każdym razem, kiedy przyjeżdżamy do Włoch, zawsze idziemy na pierwszą kolację właśnie do tej restauracji. Cudownie jest jeść kolację w takim miejscu, zwłaszcza po wielogodzinnym locie przez Atlantyk. Antipasti smakują niesamowicie – cały talerz owoców morza i pieczone warzywa, ser mozzarella, wędzona szynka i inne rodzaje mięsa, melony, gotowane omułki, a czasem nawet surowe ostrygi. To prawdziwa uczta. A potem stek, w plasterkach, polany oliwą z oliwek i podany na warstwie świeżej rukoli – idealny w każdym calu.

Na zakończenie każdego pobytu we Włoszech odwiedzamy Ristorante San Eustachio znajdującą się blisko Panteonu. Kilka stolików stoi zawsze na chodniku i jeśli tylko jest taka możliwość, staramy się o miejsce na zewnątrz. To idealne miejsce na spędzenie ostatniego wieczoru – ciepła noc, lekki wiaterek, a w tle rozmowy ludzi przechodzących obok.

Kto pilnuje dzisiaj dzieci?

Opiekunka do dziecka kosztuje, nawet jeśli zatrudnia się ją na jeden wieczór. Jeśli macie zamiar wyjechać na długi weekend czy na wakacje bez dzieci, to przygotujcie się na spory wydatek. Jednak jeśli te koszty przekraczają Wasze możliwości, to może warto poprosić krewnych, aby od czasu do czasu zostali z Waszymi dziećmi. Znam kilka rodzin, w których dziadkowie są zachwyceni, jeśli mogą zaopiekować się wnukami przez klika dni. Innym wyjściem jest zamienne pilnowanie dzieci z inną parą, która ma dzieci mniej więcej w tym samym wieku co Wasze – coś w rodzaju przysługa za przysługę. Nieważne jak, ale znajdźcie sposób, aby rozwiązać problem pilnowania dzieci, by móc wyjechać gdzieś we dwoje. Wasz związek dużo zyska, jeśli spędzicie czas z dala od rodziny.

To są nasze wyjątkowe miejsca – miejsca, gdzie dobrze się czujemy; z którymi wiążą się miłe wspomnienia i w których możemy skupić się tylko na sobie i cieszyć się swoim towarzystwem. Nie kojarzą się nam one z jakimiś konkretnymi wakacjami lub porą roku – są wyjątkowe, ponieważ odkryliśmy je razem, i są pełne cudownych wspomnień.

Wieczór na randkę, część pierwsza

Dla Jill i Stevena czwartkowy wieczór jest czasem „świętym”. To ich wieczór we dwoje. Czasem idą do kina, a potem jedzą coś „na szybko”. Innym razem decydują się zrobić rundkę po knajpach – wtedy ubierają się wystrzałowo i idą do najlepszej restauracji, a potem do pubu lub klubu nocnego. Albo po prostu parkują gdzieś przy wiejskiej drodze i słuchają swoich ulubionych płyt.

Czwartkowy wieczór pozwala im na robienie mnóstwa fajnych rzeczy, nawet takich, o których nie sądzili, że kiedykolwiek ich spróbują, jak np. gra w kręgle. Co ważniejsze, w ten wieczór mogą się skupić tylko na sobie. Randka jest okazją do ponownego odkrycia i umocnienia ich związku, ale też do dowiedzenia się czegoś nowego o Drugiej Połowie.

Cotygodniowa randka Jill i Stevena zawsze dochodzi do skutku, ponieważ zawsze przygotowują ją z wyprzedzeniem. Robią plan i trzymają się go. Dla nich czwartkowy wieczór we dwoje jest sprawą priorytetową i czekają na niego z niecierpliwością przez cały tydzień. Zdają sobie sprawę, że potrzebują tego czasu, aby zbudować silny i trwały związek.

Wieczór na randkę jest szczególnie ważny, jeśli ma się dzieci, ponieważ są one najlepszą wymówką, żeby nie spędzać czasu ze swoją Drugą Połową. Jeżeli będziecie sobie odmawiać czasu sam na sam, to nie tylko zaszkodzicie swojemu związkowi, ale Wasze relacje z dziećmi też na tym ucierpią. Jesteście parą i potrzebujecie czasu tylko we dwoje, aby naładować akumulatory tak, żeby móc powrócić do rodziny pełni energii i entuzjazmu.

Najlepiej sprawdzają się randki, które...

- Są dla Was czymś „świętym” i regularnie je planujecie – może to być każda trzecia sobota miesiąca lub co drugi czwartek. Wybierzcie taki termin, który pasuje Wam obojgu, i przestrzegajcie go.

- Są urozmaicone – raz kino i kolacja, kiedy indziej mecz baseballowy lub koncert na świeżym powietrzu w letni wieczór.

- Są okazją dla Was, aby wyglądać lepiej niż na co dzień – zatem najlepsze ubrania i perfumy pasują idealnie, jak również eleganckie buty, których nigdy nie nosisz.

- Są priorytetem – musicie przestrzegać zasady, że praca, nawet najpilniejsza, nie będzie kolidować z Waszymi planami na ten wieczór.

Wieczór na randkę, część druga

Planowanie wspólnego wieczoru to tylko jedna część zabawy. Drugą jest samo wyjście. W ten wieczór dobre maniery mają jeszcze większe znaczenie.

Jest to czas, kiedy skupiacie się drugiej osobie: trzymanie drzwi, dosuwanie krzesła, podawanie jej płaszcza – te czynności podkreślają wyjątkowość Twojej partnerki i tego wieczoru. Zatem „proszę” i „dziękuję” są zawsze mile słyszane. Skupcie się na Was, trzymajcie się za ręce, spacerujcie ze splecionymi ramionami i nie spieszcie się z jedzeniem kolacji, ale zachwycajcie się pysznymi potrawami. Te wszystkie gesty mają znaczenie i sprawiają, że wieczór zapada w pamięć. (Oczywiście nic z tych rzeczy nie będzie miało znaczenia, jeśli robi się je, bo się musi, a nie dlatego, że się chce. Pamiętaj – szczerość jest ważna).

Oto kilka innych rzeczy, dużych i małych, które można zrobić, aby Wasz wieczór był niezapomniany:

- Bądź na czas.

- Uśmiechnij się.

- W ten wieczór zapomnij o pracy i innych kłopotach.

- Postaraj się nie rozmawiać ciągle o tych samych rzeczach (dzieci, praca itp.), ale przygotuj jakieś ciekawe tematy, o których chcesz podyskutować. Przejrzyj gazety i kolorowe czasopisma, obejrzyj ciekawy program lub postaraj się znaleźć najnowsze wiadomości dotyczące zainteresowań lub hobby Twojej Drugiej Połowy.

- Nie pozwól, aby rozmowa zeszła na temat cioci Tildy lub sąsiadów mieszkających obok, którzy nigdy Was nie zapraszają.

- Uzgodnijcie, że jeżeli spotkacie znajomych, to tylko się przywitacie, ale nie zaprosicie ich do stolika ani sami nie przyjmiecie takiego zaproszenia. (Możecie wyjaśnić im sytuację natychmiast lub zadzwonić następnego dnia, jeśli czujecie, że musicie).

- Na koniec wieczoru, zanim wejdziecie do domu, podziękujcie sobie za cudowny wieczór. Możecie nawet spróbować ożywić magię pocałunku na dobranoc po skończonej randce.

- Idealnym uwieńczeniem wieczoru będzie kartka z podziękowaniami wysłana do Twojej Drugiej Połowy następnego dnia. Napisz kilka prostych i miłych słów – to wspaniały sposób, aby raz jeszcze poczuć atmosferę tamtego wieczoru.

Niespodzianek moc

Etykieta polega na ulepszaniu związków. Jeśli związek jest udany, to taki stan rzeczy jest jak najbardziej zadowalający – ale od czasu do czasu przychodzi pora na miłą niespodziankę.

Niespodzianki mają różne formy. Może to być prezent – duży lub mały. Może to być niespodzianka na specjalną okazję, jak urodziny, rocznica czy wakacje. Tego rodzaju prezenty są w pewien sposób oczekiwane, ale szczodrość obdarowującego może i tak być najmilszym zaskoczeniem:

„Nowy zestaw głośników. Super!”

„Brylantowe kolczyki! Naprawdę się tego nie spodziewałam”.

„Telewizor plazmowy” (tu nie potrzeba komentarza).

Oczywiście, prezent-niespodzianka nie musi być dany z jakiejś konkretnej okazji, nie musi też być kosztowny. Może to być coś tak prostego, jak kwiaty lub porcja najlepszych lodów owocowych. Ostatnio Doug opowiedział mi, że robił zakupy w drodze do domu i przy kasie okazało się, że nazbierał wystarczająco punktów, aby dostać darmową kartkę z życzeniami. Wybrał więc tą, która mu się podobała, i poszedł do domu. Zamiast po prostu wręczyć kartkę żonie, napisał w środku kilka słów i położył ją w sypialni na poduszce. Bardzo dobry ruch.

Trzeba wiedzieć, kiedy łagodnie podejść
do Drugiej Połowy

Kiedy planujecie swój kalendarz towarzyski, wówczas sztuka osiągania kompromisu i nienarzekanie idą w parze ze świadomością, że Druga Połowa może po prostu nie mieć ochoty wyjść na jakąś imprezę. Musimy zwracać szczególną uwagę na to, jak się czuje druga osoba, i okazać jej wsparcie, jeśli trzeba dokonać trudnego wyboru.

Często zdarza się, że po powrocie do domu już przy wejściu słyszę, jak moja żona z zapałem gotuje coś w kuchni. Na stole świeczki i najlepsza zastawa. Potem słyszę wołanie żony, że kolacja gotowa – i to jaka kolacja! Czasami są to sznycle z cielęciny ze szparagami i makaronem, innym razem jest to pyszna rozgrzewająca, zagęszczona zupa z orzechów olejnych. Kolacja to naprawdę bardzo „zwyczajna” niespodzianka, ale i tak sprawia, że czuję się wspaniale.

Bez względu na to, czy niespodzianka jest mała, czy duża, najlepszą jej częścią jest planowanie i wykonanie, a potem czekanie na reakcję obdarowanej osoby. Nie ma nic lepszego niż świadomość, że sprawiło się przyjemność osobie, na której najbardziej Ci zależy.

Negocjowanie kalendarza towarzyskiego

Planowanie rzeczy razem może okazać się trudne, jeśli terminy i zainteresowania kolidują ze sobą. Chodzenie na mecze męskiej drużyny hokejowej Uniwersytetu Vermont jest najlepszym tego przykładem. Chodzę na miejscowe mecze tej drużyny – a czasami i na wyjazdowe – od 20 lat. Hala The Gut, gdzie odbywają się spotkania, nie należy do najwygodniejszych miejsc na świecie – twarde drewniane ławki bez oparć. Moja żona jest w stanie znieść dwie pierwsze tercje, ale trzecia to dla niej istna udręka. Ponieważ chodzenie za mną na mecze i spodziewanie się, że wyjdę po drugiej tercji, to po prostu oczekiwanie na rzecz niemożliwą, moja żona przestała przychodzić na mecze.

Problem w tym, że miejscowe mecze odbywają się w piątkowe i sobotnie wieczory.

Oto, jak rozwiązujemy ten problem: na początku każdego sezonu zaznaczamy w kalendarzu wszystkie spotkania drużyny hokejowej, a potem wieszamy go w kuchni. Rządzi on naszym życiem. Jeśli jakieś wydarzenie jest zapisane w kalendarzu, to dojdzie do skutku – w większości przypadków, w każdym bądź razie. Nie jestem na tyle głupi, żeby uznać, że przez sześć lub siedem tygodni każdej zimy po prostu nie będziemy chodzić na żadne spotkania towarzyskie. Razem z żoną idziemy na kompromis. Ona stara się nie planować żadnych wyjść w te dni, kiedy moja drużyna gra u siebie, jednak czasami zdarza się, że dostajemy zaproszenie na piątek czy sobotę, wtedy to ja rezygnuję z meczu i idziemy razem na imprezę towarzyską.

Oprócz chęci porozumienia zgadzamy się z żoną jeszcze w jednej kwestii, która pozwala nam nie zwariować: nie narzekamy z powodu kompromisu, na jaki się zgodziliśmy. Oboje wiemy, że czasami musimy ustąpić: możemy więc nie przyjąć pewnych zaproszeń albo moja żona może pójść sama na imprezę, no i oczywiście ja czasami zrezygnuję z meczu hokejowego. Żadne z nas nie robi afery z faktu, że musi ustąpić – dokonujemy wyboru i trzymamy się go. Ja idę na imprezę i dobrze się bawię a jeśli ominie nas jakieś przyjęcie, to moja żona nie mówi o tym, co przez to traci.

Zabawne jest to, że jeśli nie słyszymy narzekań drugiej strony co do ostatniej ugody, to łatwiej jest nam zgodzić się na kompromis następnym razem.

Noc w operze

Pewnego wieczoru, kilka lat temu, zadzwonił mój brat. On i jego żona co roku jeżdżą do Montrealu na wieczór operowy, ale tym razem para, z którą zazwyczaj się tam udają, nie mogła do nich dołączyć. Brat zapytał, czy chcemy skorzystać z wolnych biletów.

Rozmawiała z nim moja żona i odpowiedziała, że jest bardzo zainteresowana, ale musi wpierw zapytać mnie o zdanie. Kiedy mi później mówiła o całej sprawie, widziałem, że bardzo zależy jej, żeby jechać.

Jeśli chodzi o mnie, to owszem, byłem już wcześniej w operze, ale prawdę powiedziawszy, kiedy kilka razy słuchałem opery w radiu, to nie powaliła mnie z nóg. Ktoś mi powiedział, że operę albo się lubi, albo się jej nie znosi, zawsze sądziłem, że należę do tej drugiej kategorii. Tak czy inaczej, wieczór w operze nigdy nie znajdował się na szczycie mojej listy rozrywek.

Ale w końcu była zima, na dodatek w Vermont, i rozdrażnienie z powodu długotrwałego przebywania w zamkniętych pomieszczeniach sięgało zenitu. W ten weekend nie było meczu hokejowego a moja żona patrzyła na mnie w szczególny sposób, więc powiedziałem „OK. Możemy jechać”. W końcu co było strasznego w spędzeniu weekendu w Montrealu? Wyjedziemy z miasta, pójdziemy na kolację w przyjemnej restauracji... no i do opery.

Jedną z ważniejszych rzeczy, jakich uczę na swoich seminariach, jest przyznawanie się do błędów. Jeśli popełniłeś błąd lub myliłeś się co do czegoś, to pierwszym krokiem jest przyznanie się do tego. Tamtego wieczoru przedstawienie operowe naprawdę mi się podobało, i to na tyle, że w następnym roku córka dała nam bilety do opery jako prezent na gwiazdkę i pojechaliśmy znowu do Montrealu.

Jak już zgodzisz się na kompromis,
to postaraj się dobrze bawić

Osiągnęliście kompromis. Teraz trzeba podejść do spawy rzeczowo. Czy to jest mecz hokejowy, widowisko baletowe, opera, czy któryś z kolei koncert dzieciaków – uśmiechnij się i baw się dobrze.

Wolny czas w domu

Oczywiście, nie trzeba zawsze wychodzić z domu, żeby spędzić razem czas we dwoje. Można zostać w domu i równie mile się bawić.

Najprostszą rzeczą, jaką robimy w czasie wolnym, jest oglądanie telewizji – albo inaczej, to ja oglądam telewizję. Moja żona z kolei dużo czyta. Chociaż wiem, że wolałaby to robić w spokojniejszej atmosferze, często przychodzi do pokoju, gdzie oglądam telewizję, siada obok z książką i zaczyna czytać. Mogłaby przebywać w innym pokoju albo leżeć w łóżku, ale woli przyjść i pobyć ze mną. Kiedy myślę o gestach, które pomagają budować więzi w związku (patrz: rozdział piąty „Właściwy gest może wiele zmienić”), to przychodzi mi na myśl moja żona siedząca obok mnie z książką.

Czas wolny spędzany w domu może być też okazją, żeby zaskakiwać się nawzajem lub dzielić ciekawe doświadczenia, które urozmaicą codzienne życie. Nigdy nie wiadomo, kiedy nadarzy się okazja, ale trzeba być gotowym, żeby ją złapać. Dobry przykład: pewnego wieczoru poszliśmy z żoną na imprezę charytatywną na rzecz miejscowego teatru. Jedną z rzeczy do kupienia na aukcji był wieczór z szefem kuchni, który przychodzi do Waszego domu, gotuje dla Was i nawet sprząta po posiłku. Pomyślałem, że jest to świetny sposób na spędzenie wieczoru we dwoje. Zaczęło się licytowanie i po kilkakrotnym podniesieniu ręki nagle zdałem sobie sprawę, że inni zrezygnowali – i tak właśnie kupiłem nam wieczór z szefem kuchni.

Kolacja była rewelacyjna i zupełnie inna od tych, które zazwyczaj jadamy. W ten jeden jesienny wieczór nie musieliśmy nic robić oprócz spędzania mile czasu we dwoje.

Sztuka osiągania kompromisu – nie każdy zawsze wychodzi na swoje

„Dzisiaj oglądamy to, co Ty chcesz, a jutro to, co ja chcę”. Taki równy podział może się sprawdzać, jeśli chodzi o oglądanie telewizji, ale w większości innych przypadków trudno będzie osiągnąć idealny kompromis co do tego, jak spędzać czas wolny.

W ciągu sezonu hokejowego zawsze będzie więcej meczów, na które pójdę w ramach kompromisu, niż które mnie ominą. Czy można porównywać mecz hokejowy, przez który nie idziemy na imprezę, do decyzji o rezygnacji z meczu, żeby jechać do opery w Montrealu?

Odpowiedź brzmi: nie można.

Moment, kiedy zaczynasz liczyć, ile razy Ty ustąpiłeś, a ile razy ona poszła na kompromis, to początek kłopotów. To samo Was czeka, jeśli zaczniecie oceniać wartość waszych kompromisów. Tym, co ma znaczenie, jest zadowolenie z życia i przeświadczenie, że każda osoba robi to, co lubi, i nie czuje, że jakaś przyjemność jest jej niesprawiedliwie odbierana. Warto również pamiętać, że dzielicie się ze sobą tym, co oboje lubicie robić, i że czasami jeden z partnerów nie boi się zaryzykować spróbowania czegoś nowego – dla samego sprawdzenia się, ale również dla możliwości dzielenia się wspólnym doświadczeniem z Drugą Połową.

Zawsze pytaj Drugą Połowę o zdanie

Kiedy mój brat zadzwonił z zaproszeniem do opery, moja żona powiedziała mu, że zanim przyjmie zaproszenie, musi najpierw zapytać mnie o zdanie, mimo że bardzo chciała jechać do Montrealu. Bez względu na to, jak kusząca jest propozycja, nigdy nie zgadzaj się na uczestniczenie w imprezie towarzyskiej bez uprzedniego uzgodnienia tego ze swoją Drugą Połową. Powinno się tak zrobić nie tylko z szacunku do drugiej osoby, ale również z bardziej praktycznego powodu – może jest już jakieś wydarzenie, w którym macie uczestniczyć, i jeszcze o tym nie wiesz.

12
KIEDY ROZSĄDNI LUDZIE NIE ZGADZAJĄ SIĘ ZE SOBĄ

NIE CHODZI O TO, CZY SIĘ KŁÓCICIE, ALE KIEDY SIĘ TO ZDARZA. NAWET w najbardziej zgranych związkach zdarzają się różnice zdań i nawet najrozsądniejsi partnerzy od czasu do czasu drą koty.

Z mojego doświadczenia wiem, że do nieporozumień dochodzi, kiedy jedna osoba popełnia mały błąd a druga źle na niego reaguje:

- On warczy na nią, bo odstawiła samochód z pustym bakiem.

- Ona wścieka się na niego, ponieważ chciała użyć ich wspólnej karty kredytowej i okazało się, że nie ma na niej już żadnych pieniędzy.

- On okazuje niezadowolenie, bo znowu poprosiła swoją mamę, żeby popilnowała dzieci, zamiast tym razem zapytać jego mamę.

- Ona w odpowiedzi wybucha gniewem i zarzuca mu, że nigdy nie organizuje opieki dla dzieci – i gdyby raz na jakiś czas to zrobił, to może jego mama przychodziłaby częściej zajmować się dziećmi.

- On złości się na nią, bo nie jest gotowa na godzinę, na którą się umówili.

- Ona wypomina mu, że nie zadzwonił, żeby powiedzieć, że się spóźni.

Lista oskarżeń ciągnie się w nieskończoność. Jedna osoba miała ciężki dzień, druga zrobiła coś nieprzemyślanego i nagle padają gniewne słowa, czyjeś uczucia są zranione i w końcu każdy czuje się okropnie.

Życie w zgodzie z drugą osobą sprowadza się do dwóch rzeczy: kompromisu i przejęcia odpowiedzialności, kiedy coś idzie nie tak.

Kłóć się z głową

Po trzydziestu dwóch latach małżeństwa moja żona i ja nadal mieszkamy razem. Oczywiście miewamy różne zdania w pewnych sprawach. Każdemu z nas od czasu do czasu zdarza się zrobić jakąś głupią rzecz, co oczywiście wywołuje niechcianą reakcję. Z czasem nauczyliśmy się jednak, że pewnych zachowań nie da się zmienić, bez względu na to, jak często porusza się ich temat.

Przykład Sama i Roz. W nocy to Roz ostatnia wchodzi na górę i zawsze zapomina wyłączyć światło na dole. Sam przypomina sobie o tym za każdym razem, kiedy musi płacić rachunek za elektryczność. Co miesiąc też wspomina o tym Roz, która stara się być bardziej uważna i rzeczywiście przez jakiś czas pamięta o wyłączaniu światła, jednak ostatecznie powraca do swojej złej praktyki i wszystko powtarza się jak zły sen.

Ten nawyk Roz bardzo łatwo może stać się powodem ostrej kłótni. Prawdę mówiąc, ostatnim razem, kiedy Sam rozmawiał o tym z Roz, padło kilka nieprzyjemnych słów. O Samie dobrze świadczy fakt, że zdał sobie sprawę, iż ciągłe przypominanie o wyłączaniu lamp do niczego nie prowadzi i że oszczędności rzędu kilku dolarów na miesiąc nie powinny psuć jego związku z Roz. Zaprzestał zatem upominać Roz i nie robi z całej sprawy wielkiego problemu.

Dobry wybór.

Drażliwe tematy

W każdym związku są tematy, których lepiej nie poruszać w rozmowach. Na przykład, macie różne poglądy polityczne. W takim przypadku na czas wyborów lepiej unikajcie dyskusji o zaletach i wadach Waszych faworytów. Wystarczy, że macie przyjaciół, z którymi nie zgadzacie się w kwestiach politycznych, i udaje się Wam jakoś nie dopuścić, aby przekomarzanie się przerodziło się w zaciętą i personalną konfrontację. Jeśli wdasz się w ostrą polityczną dyskusję ze swoją Drugą Połową, mogą paść słowa, których nic nie będzie w stanie cofnąć.

Jednym ze znaków ostrzegawczych jest moment, kiedy dyskusja, zamiast zwykłej wymiany zdań na dany temat, staje się personalnym atakiem na rozmówcę. Wtedy właśnie zaczynają się problemy, o których się nie myśli dopóty, dopóki się nie pojawią: „Nie mogę uwierzyć, że popierasz prawicową politykę Ludwika XIV i zgadzasz się z poglądami tego idioty” albo można to zrobić w ten sposób: „Poglądy Twojego kandydata w wielu sprawach wydają się bardzo konserwatywne. Nie przeszkadza Ci to?”

Jeśli zdarzy Ci się prowadzić ożywioną dyskusję ze swoją Drugą Połową – na jakikolwiek temat – pamiętaj, żeby skupić się na przedmiocie dyskusji, a nie na Waszych cechach charakteru.

Kiedy wybucha wulkan gniewu

Każdemu się to zdarza. Napięcie narasta, z różnych powodów, a potem wystarczy mała iskierka, żeby doszło do wybuchu.

Dwie rzeczy, o których należy pamiętać w takich sytuacjach:

- Wybuchy gniewu mogą okazać się czymś pozytywnym – jeśli na przykład dotyczą ważnych spraw. Wówczas oczyszczenie atmosfery może okazać się pierwszym krokiem do rozwiązania problemu. Jeśli chodzi o partnera osoby będącej „wulkanem gniewu”, to taka sytuacja jest testem jego oddania i miłości, zwłaszcza że ten, kto wybucha, często kieruje swój gniew na Drugą Połowę.

- Najlepszą rekcją na atak gniewu jest odpuścić i przeczekać, aż druga osoba da upust swojej złości i się uspokoi. Trudno jest dyskutować z kimkolwiek, tym bardziej ze swoją Drugą Połową, kiedy ta osoba jest wzburzona. Pod wpływem chwili Twoja Druga Połowa może odpowiedzieć atakiem na Ciebie lub kategorycznym zaprzeczeniem całej sytuacji. Należy wtedy powrócić do dyskusji po zdystansowaniu się obu stron do własnych emocji i gdy będziecie w stanie skupić się na przedmiocie sporu. Takie podejście jest szansą na rozwiązanie konfliktu.

Nie zawsze po równo – powtórka

Jill i Barry remontują salon. Jill chce, żeby ściany miały jasnoniebieski kolor, a Billowi podoba się żółty. Oczywiście nie są w stanie osiągnąć idealnego połowicznego rozwiązania, ponieważ oznaczałoby to, że dwie ściany będą jasnoniebieskie a dwie żółte, co, rzecz jasna, nie ma sensu. Dlatego też albo Jill, albo Barry pójdzie na kompromis i zgodzi się na barwę wybraną przez drugą osobę, albo wybiorą trzeci kolor, który podoba się obojgu.

Zazwyczaj w udanych związkach takie sytuacje są rozwiązywane poprzez ustąpienie tej osobie, dla której dana kwestia jest ważniejsza. Mężczyźni, z którymi rozmawiałem, powiedzieli, że decyzje związane z wystrojem wnętrz zostawiają swoim partnerkom. I tak też jest w tym przypadku: Barry ustępuje Jill i mówi „Może być jasnoniebieski”. Większość naszych respondentów zdaje sobie sprawę, że kompromis nie polega na znalezieniu rozwiązania pośrodku, ale na uszanowaniu wyboru drugiej osoby – nawet jeśli nie będzie on ostateczny – po to, aby każdy czuł, że jego(jej) preferencje są brane pod uwagę:

Gniew jest lepszy niż apatia

Nikt nie lubi konfliktów, ale w rzeczywistości kłótnie są oznaką tego, że obie osoby angażują się w związek – nawet jeśli jedna z nich jest rozgniewana. Macie szansę rozwiązać konflikt w konstruktywny sposób pod warunkiem, że potraficie się porozumieć. Gorzej, jeśli jedna lub obie osoby zamykają się w sobie i nie chcą wyrazić swoich emocji czy opinii. Apatia to niebezpieczny znak, który oznacza, że ktoś odpuszcza i wycofuje się ze związku. Jest to sygnał, że osoba ta doszła do takiego punktu krytycznego, kiedy po prostu przestaje jej zależeć.

Lepszy gniew niż apatia. Kiedy jeden z partnerów jest bierny, rozwiązanie konfliktu jest o wiele trudniejsze, ponieważ zależy ono od tego, czy da się na nowo zaangażować go, aby wspólnie znaleźć wyjście z sytuacji. Jednak kiedy dajemy upust prawdziwym emocjom, nawet złości, to zawsze jest szansa na rozwiązanie problemu.

„Razem z żoną szanujemy decyzje drugiej osoby i polegamy na nich, ponieważ wiemy, kto w czym jest lepszy”.

„Szybko zdaliśmy sobie sprawę, że kompromis nie zawsze oznacza, że spotkamy się w połowie drogi. Kiedyś oglądaliśmy filmy, które tak jakby chcieliśmy zobaczyć. Teraz dokonujemy wymiany, tak aby każde z nas mogło obejrzeć film, który naprawdę chce zobaczyć. Nasza wymiana dotyczy również wakacji. Na przykład w tym roku jedziemy do Nowego Orleanu, bo on chce, a potem do Orlando, bo ja tak chcę. I dla naszego wspólnego dobra staramy się dobrze bawić w trakcie wyjazdu do miejsca, którego nie wybraliśmy”.

Żeby z ziarnka grochu nie zrobił się głaz

Czy zdarzyło Cię się mieć obsesję na punkcie jakiejś mało istotnej sprawy do tego stopnia, że w końcu zaczął się z niej robić coraz poważniejszy problem? To jak historia o księżniczce na ziarnku grochu. Dyskomfort spowodowany przez małe ziarno grochu ukryte pod materacami został tak wyolbrzymiony, że księżniczka czuła się, jakby spała na głazie. W związku takim ziarnkiem grochu może być różnica poglądów, nawyk Drugiej Połowy, który Ci przeszkadza, lub bezmyślny komentarz, o którym nie możesz zapomnieć. Jakakolwiek jest przyczyna dyskomfortu, prawdziwą przeszkodą jest to, że nie szuka się rozwiązania problemu, nie mówi się o nim, co sprawia, że wbija się on mocno w strukturę Waszego związku, jak ziarnko pod materacami królewny, a dyskomfort narasta do momentu, kiedy jego wyolbrzymienie przerasta sam problem.

Jaki z tego morał? Jeśli coś w Waszym związku nie daje Ci spokoju, nie odsuwaj tego na bok. Zapamiętaj kolejne prawo Murphy’ego: Jeśli nie zajmiesz się problemem, sytuacja będzie się tylko pogarszać. Jeśli sądzisz, że irytujący nawyk Twojej Drugiej Połowy po prostu zniknie, to się mylisz. Im wcześniej zajmiesz się danym problemem, tym łatwiej go rozwiążesz – a im dłużej będziesz zwlekał, tym trudniej będzie naprawić szkody.

Ktoś szuka powodu do kłótni

Zdradza to mowa ciała i wzrok, zanim padną pierwsze słowa – Twoja Druga Połowa szuka powodu do kłótni i Ty jesteś na celowniku. Co wtedy robić?

Na szczęście istnieją dwa sprawdzone sposoby na rozładowanie takiej sytuacji: (1) zainteresuj drugą osobę czymś innym i (2) nie odnoś się do niej z lekceważeniem tylko dlatego, że jest w bojowym nastroju.

Jeśli znasz powód gniewu drugiej osoby, to uprzedź ją i przeproś, oferując rozwiązanie problemu: „Tom, widzę że jesteś zły, i wiem, że to dlatego, że nie zadzwoniłam, żeby powiedzieć Ci, że się spóźnię. Przepraszam i chcę...”

Jeśli nie wiesz, dlaczego Druga Połowa jest zła, to i tak możesz uniknąć kłótni: „Cindy, nie wiem, czy coś zrobiłem nie tak czy to coś innego, ale widzę, że jesteś zła. Czy możemy o tym porozmawiać?”

Jak zakończyć kłótnię i iść dalej?

Pogodzenie się jest pierwszym krokiem do rozwiązania konfliktu, zwłaszcza w przypadku par. Oto dlaczego: jeśli pokłócisz się z przyjacielem lub kimś z pracy, każdy po prostu idzie później swoją drogą. Taka rozłąka pozwala Wam pozbyć się negatywnych emocji i dojść do siebie.

Jednak, mieszkając ze swoją Drugą Połową, nie możesz pozwolić sobie na takie „tymczasowe” rozstanie. Można oczywiście przez jakiś czas siedzieć osobno w innych pokojach, ale w końcu wieczorem pójdziecie razem spać, chyba że należycie do tych nielicznych szczęśliwych par, które mają osobne sypialnie.

Osoby żyjące w udanych związkach często mówią, że zdołały znaleźć sposób na pokonanie tymczasowej bariery emocjonalnej spowodowanej kłótnią. Najczęściej jest to sygnał mówiący: „Przykro mi, że się pokłóciliśmy, pogódźmy się”.

„Pokazujemy sobie język”, napisała jedna z uczestniczek grupy dyskusyjnej. Według niej i jej partnera taki głupi gest, jak pokazanie języka, przełamuje napięcie i stwarza okazję do śmiechu – a śmiech to najlepsze lekarstwo na napięcie emocjonalne.

Inna osoba zwróciła uwagę, że moc słów „Kocham Cię” jest w stanie szybko zniwelować napięcie i doprowadzić do szybkiego i dobrego rozwiązania konfliktu.

Podobny efekt ma szczere przyznanie się do popełnienia błędu: „Przepraszam Cię, Tom. Masz rację – powinnam była zadzwonić. Następnym razem tak zrobię”.

Trudno jest kłócić się, kiedy nie ma już o co. Pamiętaj – do kłótni potrzeba dwóch osób. Jeśli weźmiesz na siebie odpowiedzialność w sytuacjach, kiedy wina leży po Twojej stronie, zamiast szukać wyjaśnień i wymówek dla swojego błędu, stajesz ponad konfliktem. Strona poszkodowana najczęściej oczekuje przyznania się do błędu, zdania sobie sprawy, że sprawiło się przykrość drugiej osobie, i zapewnienia, że w przyszłości postarasz się tak nie postępować.

Cztery etapy rozwiązywania konfliktów

Oto cztery kroki, które trzeba podjąć, aby zakończyć kłótnię:

Krok pierwszy: Wycofaj i uspokój się. Kiedy ktoś wybucha gniewem i atmosfera robi się gorąca, wtedy bardziej prawdopodobne jest, że będziecie obstawać przy swoim i nie ustąpicie ani trochę. Skutek takiego podejścia – impas.

Krok drugi: Unikaj ataków personalnych. Skup się na przedmiocie kłótni. Sięgnij po personalne oskarżenia, a znajdziesz się z powrotem w punkcie wyjścia (patrz: krok pierwszy).

Krok trzeci: Postaw się na miejscu drugiej osoby. Łatwo jest wyrazić, co się ma na myśli, ale trudniej jest wczuć się w czyjąś sytuację. Jeśli jednak to zrobisz, lepiej zrozumiesz, jak czuje się Twoja Druga Połowa, oraz motywy, którymi się kieruje, i obawy, jakie ma. Pozwoli Wam to osiągnąć wspólne rozwiązanie.

Krok czwarty: Szukaj takiego wyjścia z sytuacji, które zostanie zaakceptowane przez obie strony. Rozwiązanie, na które zgadza się tylko jedna osoba, nie jest żadnym rozwiązaniem i jeśli spróbujesz wprowadzić je w życie, to może się to szybko skończyć kolejną kłótnią. Oboje musicie rozumieć i zaakceptować rozwiązanie konfliktu – czy chodzi o znalezienie wspólnego punktu widzenia, przeprosiny lub ich przyjęcie..., czy zadecydowanie, czy salon będzie niebieski, czy żółty.

Nic nie zastąpi słowa „przepraszam”

Przeprosiny są ważne i muszą być jasno wyrażone – „Przepraszam” – a nie ukryte w stwierdzeniu „No tak, chyba masz rację”.

I żadnych „ale!”.

DOBRE OBYCZAJE WE DWOJE

Spis treści

Karta tytułowa

DEDYKACJA

PODZIĘKOWANIA

PRZEDMOWA

WPROWADZENIE I WTEDY MNIE OLŚNIŁO

CZĘŚĆ PIERWSZA WY I WASZ ŚWIAT

1 ETYKIETA – DROGA DO LEPSZEGO ZWIĄZKU

2 ETYKIETA ZA ZAMKNIĘTYMI DRZWIAMI

3 ROZMOWA – PODSTAWA UDANEGO ZWIĄZKU

4 ZNACZENIE KOMUNIKACJI NIEWERBALNEJ

5 WŁAŚCIWY GEST MOŻE WIELE ZMIENIĆ

6 WAŻNE DATY I ROCZNICE

7 KOBIETY TEŻ CHRAPIĄ, CZYLI DOBRE MANIERY W SYPIALNI

8 DZIECI WSZYSTKO ZMIENIAJĄ

9 SPRAWY FINANSOWE

10 DZIELENIE SIĘ OBOWIĄZKAMI DOMOWYMI

11 SPĘDZANIE CZASU WOLNEGO

12 KIEDY ROZSĄDNI LUDZIE NIE ZGADZAJĄ SIĘ ZE SOBĄ

Karta redakcyjna

Peter Post: Dobre obyczaje we dwoje

Tytuł oryginału: Essential Manners for Couples

Przekład: Magdalena Perdek

Redakcja: Mieczysława Makarowicz

Projekt okładki: Piotr Łysakowski

© Copyright by The Emily Post Institute, Inc, New York 2005

Published by arrangement with HarperCollins

Publishers Inc. All rights reserved.

© Copyright for the Polish edition by Cartalia Press

© Copyright for the e-book edition by Fundacja Festina Lente

Warszawa 2013

Fundacja Festina Lente

ul. Nowoursynowska 160 B/7

02-776 Warszawa

www.festina-lente.org.pl

ISBN: 978-83-7904-095-7

Plik mobi przygotowała firma eLib.pl

al. Szucha 8, 00-582 Warszawa

e-mail: kontakt@elib.pl

www.eLib.pl